Tìm dư địa cho cải cách thể chế

Ngày 28-8, tại hội thảo “Cải cách thể chế kinh tế Việt Nam để hội nhập và phát triển giai đoạn 2015 - 2035”, Tổng cục Thống kê cho biết, từ năm 2008, Việt Nam đã trở thành quốc gia có thu nhập trung bình, nhưng khoảng cách về GDP bình quân đầu người so với các nước trong khu vực còn lớn và có nguy cơ nới rộng.

Mặc dù quy mô nền kinh tế liên tục được mở rộng, GDP năm 2014 gấp 29 lần GDP năm 1990, nhưng so với một số nước trong khu vực ASEAN thì quy mô kinh tế nước ta vẫn còn nhỏ. Tại thời điểm năm 2014, GDP của Indonesia gấp 4,8 lần GDP của Việt Nam; Thái Lan gấp 2 lần; Malaysia gấp 1,8 lần; Singapore gấp 1,7 lần và Philippines gấp 1,5 lần. GDP bình quân đầu người của nước ta năm 2014 đạt 2.052 USD, gấp 21 lần năm 1990; nhưng chỉ bằng 3/5 của Indonesia, 2/5 của Thái Lan, 1/5 của Malaysia và khoảng 1/27 của Singapore.

Điều đáng lo ngại là tuy khoảng cách tương đối về năng suất lao động (NSLĐ) của Việt Nam với các nước trong khu vực thời gian qua đã được thu hẹp, nhưng vẫn chưa đủ để thu hẹp khoảng cách tuyệt đối. Tính ra, với tốc độ hiện nay, phải đến năm 2038, Việt Nam mới bắt kịp NSLĐ của Philippines, và phải đến năm 2069 mới bắt kịp NSLĐ của Thái Lan; trong khi khoảng cách với Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục gia tăng đáng kể (cả về khoảng cách tuyệt đối và tương đối). Trong khi đó, chi phí đầu vào cho sản xuất của Việt Nam lại có xu hướng tăng dần qua các năm. Đơn cử, mức tiêu hao năng lượng cho sản xuất có xu hướng tăng, hiệu quả sử dụng năng lượng tương đối thấp so với các nước trong khu vực: để tạo ra một đồng GDP, năm 1996 cần 0,07 đồng năng lượng; năm 2000 cần 0,1 đồng, năm 2007 cần 0,13 đồng. Nhìn tổng quát, hiệu quả đầu tư còn thấp, thể hiện ở hệ số đầu tư (ICOR) còn ở mức cao và tăng dần: giai đoạn 2001 - 2005 là 4,88; 2006 - 2010 là 6,96 và 2011 - 2013 là 6,99. Đáng ngạc nhiên là ICOR của Việt Nam giai đoạn 2011 - 2013 (6,99) còn cao hơn cả Lào (2,59); Indonesia (4,64); Malaysia (5,4), Philippines (4,1), Trung Quốc (6,4).

Quyết liệt khẳng định “cải cách thể chế để phát triển là mệnh lệnh không thể chần chừ”, song TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cũng đồng thời chỉ ra những điều “không thể” và “có thể” trong giai đoạn trước mắt. Đơn cử, việc quy định tòa án hoàn toàn độc lập xét xử trong điều kiện cụ thể lúc này là chưa thể, nhưng nâng cao năng lực của tòa án và thẩm phán là việc có thể, ở mức độ nhất định. Thay đổi vai trò của kinh tế nhà nước cũng là việc chưa thể, nhưng thay đổi vai trò của doanh nghiệp nhà nước thì có thể và nếu làm được thì đó là bước tiến lớn. Việc đổi mới vai trò, chức năng nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức; công cụ và năng lực quản lý của chính phủ, bộ ngành và địa phương cũng là có thể, dù cũng có những hạn chế nhất định. Theo chuyên gia này, cần thu hẹp và giảm mạnh biên chế khu vực nhà nước (bao gồm cả bộ máy hành chính của Đảng, các cơ quan của Đảng, các tổ chức chính trị xã hội); cắt bỏ các chức năng và nhiệm vụ không còn phù hợp để giảm gánh nặng chi ngân sách. Thu hẹp chức năng quản lý nhà nước để tập trung vào khắc phục khiếm khuyết thị trường. Ngược lại, tuyệt đối không bố trí vốn đầu tư của nhà nước cho những dự án, công trình chưa cần thiết hoặc có thể huy động được các nguồn vốn khác như bảo tàng, nhà hát, rạp chiếu phim, nhà thi đấu thể thao...

Ngưỡng nợ công phù hợp cho giai đoạn 2015 - 2020 là 68% GDP

Đây là đề nghị của nhóm nghiên cứu do ông Đào Văn Hùng, Giám đốc Học viện Chính sách và phát triển đứng đầu, đưa ra tại hội thảo “Cải cách thể chế kinh tế Việt Nam để hội nhập và phát triển giai đoạn 2015 - 2035”.

Theo ông Đào Văn Hùng, ở cả hai kịch bản tăng trưởng kinh tế lạc quan và thận trọng (tương ứng với mức tăng GDP năm 2015 là 6,5%; bình quân các năm từ 2016 - 2020 là 7%/năm; và GDP năm 2015 tăng trưởng 6,5%; bình quân các năm từ 2016 - 2020 là 6,54%/năm), ngưỡng nợ công phù hợp của Việt Nam - tính cộng trừ với cả biên độ sai số 10% nằm trong khoảng từ 63% - 77%; phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước được giới nghiên cứu tin tưởng dành cho một quốc gia đang phát triển. Sau khi cân nhắc hai kết quả nghiên cứu với ngưỡng 68% GDP và 70% GDP, với mục đích tăng cường mức độ bền vững của chính sách tài khóa, nhóm nghiên cứu quyết định đề xuất ngưỡng nợ công phù hợp bình quân cho giai đoạn 2015 - 2020 là 68% GDP.

ANH THƯ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Phan Thị Thắng trao bằng khen đến các cá nhân của quận Bình Tân có thành tích cao trong năm 2020. Ảnh: KIỀU PHONG

Quận Bình Tân thu ngân sách vượt hơn 18% chỉ tiêu dù dịch Covid-19 phức tạp

Năm 2020, dịch Covid-19 ảnh hưởng sâu rộng đến tất cả các địa bàn, lĩnh vực, trong đó có quận Bình Tân (TPHCM). Tuy nhiên, quận Bình Tân đã duy trì tốc độ phát triển kinh tế ở mức cao (đạt 13,63%), thu ngân sách nhà nước được hơn 3.724 tỷ đồng, vượt 18,23% chỉ tiêu, vượt gần 7,5% dự toán giao và tăng 2,24% so với cùng kỳ.

Ngân hàng - Chứng khoán

Thị trường

TPHCM ưu tiên phát triển nhà ở xã hội, nhà ở giá rẻ

Ngày 14-1 Sở Xây dựng TPHCM tổ chức Hội nghị tổng kết năm 2020, triển khai nhiệm vụ năm 2021 và phát động phong trào thi đua yêu nước năm 2021. Đến dự có đồng chí Lê Hòa Bình, Phó Chủ tịch UBND TPHCM.

Địa ốc

Tối ưu mọi nguồn lực, Đồng Nai sẵn sàng bứt phá trong năm 2021

Giai đoạn 2021-2025, Đồng Nai được “chọn mặt gửi vàng” để đầu tư trên mọi phương diện, đặc biệt là hoàn thiện hệ thống giao thông, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương trên tất cả lĩnh vực, xứng tầm với vị thế của tỉnh nằm ở cửa ngõ TPHCM và là trung tâm địa lý của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Nông nghiệp

Giám sát mã số vùng trồng nông sản xuất khẩu

Đại diện Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN-PTNT) khẳng định, nếu không kiểm tra, giám sát tốt các vùng trồng, cơ sở đóng gói đã được cấp mã số sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của hàng nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích kinh tế của nông dân. Bởi hiện nay, nhiều cơ sở đã không tuân thủ nghiêm các quy định liên quan đến vấn đề này.

Đầu tư

Quảng Bình: Phê duyệt danh mục 62 dự án kêu gọi đầu tư với gần 95.000 tỷ đồng

Tiếp nối thành công công tác xúc tiến đầu tư năm 2018, năm 2021 tỉnh Quảng Bình tiếp tục tổ chức xúc tiến đầu tư trên nhiều lĩnh vực với loạt tiềm năng, lợi thế riêng có của mình. Theo đó, UBND tỉnh Quảng Bình vừa ra quyết định phê duyệt Danh mục dự án kêu gọi đầu tư giai đoạn 2021 - 2023, kêu gọi đầu tư vào 62 dự án trên các lĩnh vực với tổng vốn đăng ký ban đầu là 94.678 tỷ đồng (tương đương 4,1 tỷ USD).

Du lịch

Ra mắt Khu du lịch Một thoáng Việt Nam

Sáng nay 16-1, Khu du lịch Một thoáng Việt Nam (huyện Củ Chi, TPHCM) đã được ra mắt trở lại sau một thời gian tạm ngưng đón khách để sửa chữa, nâng cấp.

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế