Tiến tới ERO 2008

Ứng viên số 4: Hà Lan

Làn gió màu da cam

Khi Marco Van Basten được trao ghế HLV trưởng đội tuyển Hà Lan vào tháng 7-2004, ông xây dựng một lực lượng mới với mục tiêu vô địch EURO 2008, (chứ không phải World Cup 2006). Kỳ World Cup vừa qua do vậy chỉ có giá trị chẳng hơn gì một cơ hội để các học trò của Van Basten học hỏi kinh nghiệm.

Đội tuyển Hà Lan trên sân tập.

Giờ đây, EURO 2008 đã đến thật gần. Van Basten cũng sắp nói lời chia tay đội tuyển, nhường lại quyền bính cho Bert Van Marwijk. Thế nhưng mục tiêu của Van Basten vẫn khá xa vời. Chức vô địch EURO 2008 giống một lời chúc tốt đẹp hơn một kế hoạch khả thi. Cơn lốc màu da cam chỉ được xem như… một làn gió.

Khó khăn đầu tiên: Hà Lan rơi vào cùng bảng với Italia và Pháp - ĐKVĐ và á quân World Cup. Quá nặng. Đã vậy, đội bóng của Van Basten chỉ âm thầm vượt qua vòng loại. Không có đội nào ghi bàn ít như Hà Lan (15 bàn trong 12 trận).

Sau một vòng loại thật kém thuyết phục, Hà Lan lại thiếu ổn định trong quá trình chuẩn bị cho VCK. Họ thắng Croatia 3-0 trong trận giao hữu hồi đầu năm, nhưng lại bị Áo dẫn đến 3-1 ở thời điểm giải lao trong trận giao hữu kế tiếp. Trận ấy, Hà Lan rút cuộc cũng thắng 4-3. Nhưng mọi người đều biết: kiểu thắng ngược như vậy không thể xảy ra khi Hà Lan gặp Italia hoặc Pháp ở VCK EURO.

Nét mới trong các trận giao hữu vừa nêu là sơ đồ 4-2-3-1 vốn lạ lẫm với lối chơi truyền thống của bóng đá Hà Lan. Tin tốt: Van Basten đã chịu khó tham khảo và chấp nhận ý kiến của các cầu thủ trụ cột như Edwin Van der Sar, Clarence Seedorf hoặc Ruud Van Nistelrooy, khi họ đề nghị chuyển đổi sơ đồ đấu pháp.

Còn tin xấu: sơ đồ mới vẫn không giải quyết được vấn đề mấu chốt của đội tuyển Hà Lan: hàng thủ chưa bao giờ tỏ ra chắc chắn. Cặp trung vệ Joris Mathijsen - John Heitinga dường như đã có thói quen phạm những sai sót “chết người”. Trong khi đó, các tiền vệ công Rafael Van der Vaart, Wesley Sneijder, Robin Van Persie hay “giẫm chân nhau” khi họ tụ vào khu vực giữa sân.

Một chỗ đáng hoài nghi khác: các tiền vệ trụ Giovanni Van Bronckhorst và Demy De Zeeuw liệu có khả năng tạo sự cân bằng giữa công và thủ, trong một đội bóng mà các tinh hoa dồn cả lên tuyến trên? Cả hai đều không có được cái uy của người thủ lĩnh giữa sân, như các đối thủ cùng bảng - Gennaro Gattuso của Italia hoặc Patrick Vieira của Pháp.

 Lần này, chẳng ai dám khẳng định Hà Lan sẽ tiến xa đến đâu. Họ có một thủ thành đẳng cấp thế giới, một hàng tấn công rất mạnh, một hàng tiền vệ giỏi, nhưng hàng hậu vệ thì rất tồi. Việc chơi với hàng phòng ngự ấy mà không phạm sai lầm trong suốt 6 trận là điều không thể. Nhưng đáng chú ý, Hà Lan luôn chơi rất tốt mỗi khi bị đặt dưới áp lực và trước những đối thủ như Pháp hay Italia, họ có thể sẽ phản ứng tích cực. Nhìn vào lực lượng và lịch sử các kỳ Euro trước đây, tôi cho rằng Hà Lan sẽ sống sót sau vòng loại. Họ sẽ vượt qua tứ kết nhưng sẽ bị chặn lại tại bán kết.

Jan Hermen de Bruijn, tạp chí Elf.

Các ngôi sao Van Nistelrooy và Arjen Robben đều đã có lúc chấn thương trong mùa bóng vừa qua. Họ đã bình phục và có thể bước vào EURO với phong độ cao nhất. Nhưng họ có dễ dàng bắt nhịp với các cầu thủ khác ở hàng công hay không, lại là điều khó nói. Đáng lẽ Van Basten có thể trông cậy vào ngôi sao kỳ cựu Clarence Seedorf. Hóa ra, Seedorf bất ngờ quay lưng khi Van Basten công bố danh sách đội dự tuyển!

Với ngần ấy bất lợi, “cơn lốc màu da cam” có thể chỉ còn là cơn gió thoảng. Dù sao đi nữa, Van Basten cũng có chỗ hay, đến từ kinh nghiệm của một ngôi sao đã lăn lộn nhiều năm ở Serie A. Ông kiên nhẫn đợi đến hết mùa bóng mới thật sự bắt tay xây dựng một lực lượng chắc chắn, với toàn bộ tinh thần của các tuyển thủ hướng đến EURO.

Với Van Basten, vài tuần trước VCK là lúc thích hợp nhất để ông kết dính bộ ba tiền vệ công với mũi nhọn Ruud Van Nistelrooy (hoặc Klaas-Jan Huntelaar, cầu thủ hiếm hoi tỏa sáng trong 2 trận giao hữu đầu năm nay). Đây cũng là lúc để Van der Vaart phát huy những việc cần làm của một thủ lĩnh hàng phòng ngự.

Nếu Italia vẫn khởi đầu chậm chạp, như truyền thống của họ ở các giải lớn, Hà Lan vẫn có khả năng thắng trận đầu tiên. Và nếu họ không thua Pháp trong trận tiếp theo, thì… gió nhẹ lại có cơ hội trở thành cơn lốc như xưa!

TRI KỶ (theo World Soccer)

Edwin Van der Sar: Gừng càng già càng cay

Hàng loạt danh thủ cùng thời với Edwin Van der Sar đã chia tay đội tuyển, thậm chí treo giày, sau EURO 2004. Nhưng Van der Sar thì không. Ở tuổi 37, Van der Sar đã góp công lớn giúp Man.United vô địch cả Premier League lẫn Champions League. Và nay, anh đang chuẩn bị bước vào kỳ EURO thứ 4 trong sự nghiệp bóng đá đỉnh cao. Trong hoàn cảnh HLV Van Basten chưa thể yên tâm về các hậu vệ, vai trò thủ lĩnh của Van der Sar đối với hàng thủ Hà Lan càng nổi bật hơn bao giờ hết.

Sau khi đẩy được cú sút luân lưu của Nicolas Anelka trong trận chung kết Champions League, Van der Sar được giới chuyên môn nhìn nhận: đây là 1 trong 3 thủ môn hay nhất thế giới hiện nay (cùng với Gianluigi Buffon của Italia và Petr Cech của CH Séc).

Tài năng của Cech và Buffon là điều hiển nhiên. Nhưng vai trò của Van der Sar trong hàng phòng ngự Hà Lan có lẽ còn quan trọng hơn. Anh không chỉ thể hiện giá trị thủ lĩnh bằng việc làm chủ khu vực 16m50. Anh còn là một tấm gương sáng về mặt tinh thần và thái độ tập luyện.

Sau khi Hà Lan thất bại đau đớn trước Italia ở vòng bán kết EURO 2000, Van der Sar là người đi đầu trong triết lý mới “có thể tập sút luân lưu”, một triết lý trước đó gần như không được công nhận trong làng bóng Hà Lan. Nhờ sự thay đổi do Van der Sar khởi xướng mà tại EURO 2004, Hà Lan đã vượt qua Thụy Điển trên chấm 11m. Đấy cũng là một phần nguyên nhân giúp Van der Sar thắng Anelka trong trận chung kết Champions League vừa qua.

Bản thân Van der Sar từng tuyên bố cuối năm ngoái: EURO 2008 sẽ là cơ hội cuối cùng để anh đóng góp một điều gì đấy cho ĐTQG. Nhưng HLV Bert Van Marwijk, người sẽ thế chỗ Van Basten sau VCK, nói rằng ông sẽ thuyết phục Van der Sar ở lại đội tuyển. Phong độ có thể thay đổi tùy theo thời điểm. Nhưng sự trầm tĩnh và khả năng chống chọi áp lực của Van der Sar thì không bao giờ thay đổi. Chắc chắn anh sẽ là một trong các cầu thủ có phong độ già dặn nhất tại EURO này. Van der Sar luôn thuộc mẫu thủ môn đáng tin cậy, dù không hoa mỹ.

BẢO HUY

Chiến thuật ưa thích của Van Basten: 4-2-3-1

Vấn đề ở hàng hậu vệ

Trước sức ép của các cầu thủ trụ cột, Van Basten đã chuyển sơ đồ 4-3-3 truyền thống của Hà Lan sang 4-2-3-1, sơ đồ thích hợp hơn trên sân cỏ quốc tế hiện nay. Sự chuyển đổi này bắt đầu từ khi kết thúc vòng loại EURO, với nhận xét của báo chí: “Van Basten hay ở chỗ ông biết cách lắng nghe các cầu thủ trụ cột”.

Chỉ có Heitinga (bên phải) là chắc suất.

Ở hàng phòng ngự, Edwin Van der Sar rõ ràng là thủ môn tuyệt vời. Thủ môn số 2 Maarten Stekelenburg cũng tạo được cảm giác yên tâm. Nhưng trong số các hậu vệ, chỉ có trung vệ John Heitinga là chắc suất trong đội hình chính. Joris Mathijsen hay bị chỉ trích trong khi Andre Ooijer và Wilfred Bouma đều không ổn định.

Có thể Mario Melchiot (phải) và Tim de Cler (trái) sẽ đá cánh, nhưng Ooijer và Bouma cũng có thể thay thế khi cần. Vấn đề là ở chỗ: Van Basten chưa xác định được công thức rõ ràng cho hàng phòng ngự. Thi đấu 6 trận liên tiếp mà hàng thủ của Basten không phạm sai lầm, đấy là điều chưa bao giờ thấy!

Demy De Zeeuw (phải) và Giovanni Van Bronckhorst (trái) là các lựa chọn hàng đầu cho vị trí tiền vệ trụ. Wesley Sneijder là lựa chọn khác, dù anh sở trường về công. Ở khu vực này, Van Basten đã mất cựu binh già dặn kinh nghiệm Clarence Seedorf (không chịu vào đội tuyển).

Điểm mạnh của Hà Lan nằm ở sự linh động và sáng tạo của 3 tiền vệ công: Robin Van Persie, Rafael Van der Vaart và Wesley Sneijder. Họ được quyền hoán chuyển vị trí, và họ cũng rất hay làm như vậy. Các tiền vệ này sẽ liên kết với tiền đạo mũi nhọn Ruud Van Nistelrooy.

Còn nếu Van Basten muốn dùng những tiền vệ công đá “chết” một chỗ, ông có thể sử dụng Ibrahim Afellay (phải) hoặc Arjen Robben (trái). Klaas-Jan Huntelaar sẽ là tiền đạo mũi nhọn dự bị cho Van Nistelrooy. Trong tình huống mũi nhọn bị vô hiệu hóa, Jan Vennegoor of Hesselink có thể xuất hiện như một vũ khí bất ngờ.

Nói chung là khi chuyển từ 4-3-3 sang 4-2-3-1, Hà Lan sẽ có lối chơi chặt chẽ hơn thay vì trải rộng đội hình như trước.

TRI KỶ

 Van Basten: “Cống hiến tốt hơn phá”

-Hà Lan hiện nay đã tiến bộ hơn so với lúc dự World Cup 2006?

- Đúng vậy. Tôi có trong tay một lực lượng giỏi với kinh nghiệm quốc tế không tồi. Nhưng về mặt kinh nghiệm, chúng tôi vẫn chưa sánh được với các đối thủ trong bảng là Italia và Pháp. Họ đã dự trận chung kết World Cup. Vượt qua bảng này giống như thoát khỏi địa ngục.

-Philip Cocu giờ đã rút lui, ai sẽ thay anh ta?

- Thật buồn khi đội Hà Lan không còn Cocu. Nhưng vẫn có những tiền vệ khác đủ sức cáng đáng nhiệm vụ chiến thuật.

-Nghĩa là ông đang có nhiều trụ cột chứ không phải một?

- Tùy theo tình huống cụ thể, chúng tôi sẽ có người dẫn dắt cụ thể. Nhưng mọi thành viên đều phải lưu ý rằng Van der Vaart đã là người dẫn dắt lối chơi ở Hamburg, Van Persie là cầu thủ quan trọng ở Arsenal, tương tự là Sneijder ở Real Madrid.

-Vì sao ông chuyển sơ đồ chiến thuật từ 4-3-3 sang 4-2-3-1, với 2 tiền vệ phòng ngự?

- Cũng tùy trận thôi. Điều cơ bản là chiến thuật phải được chọn theo cầu thủ hiện có. Với sơ đồ mới, chúng tôi có nhiều giải pháp hơn trong việc bắt đầu tấn công từ hàng hậu vệ. Hàng thủ sẽ có 6 khởi điểm khác nhau cho pha tấn công mới, thay vì là 5 như trước. Nhiệm vụ của các cầu thủ phòng ngự sẽ trở nên dễ dàng hơn.

-Khi nhận nhiệm vụ dẫn dắt đội tuyển Hà Lan, ông từng nói là muốn xây dựng lối chơi đẹp mắt. Ông đã thành công với mục tiêu này?

- Chúng tôi đã gặp một vài vấn đề và bị chỉ trích trong các trận cuối vòng loại. Chúng tôi gặp Luxembourg, có khoảng chục cơ hội ghi bàn nhưng cuối cùng chỉ thắng 1-0. Thế là mọi người thất vọng. Nhưng đấy là một phần tất yếu trong bóng đá.

-Mọi người có nên chờ đợi đội bóng của ông vô địch EURO?

- Đấy chỉ là logic thôi. Cứ hỏi cổ động viên của bất cứ nước nào có đội tuyển dự VCK EURO, người ta cũng sẽ trả lời như nhau. Ai cũng muốn đội mình vô địch.

-Ông chống chọi áp lực thế nào khi chiến thắng chưa phải là đủ với giới hâm mộ Hà Lan?

- Cũng tùy hoàn cảnh cụ thể. Gặp Pháp và Italia thì chỉ cần thắng là đã tốt chán. Gặp các đối thủ nhẹ hơn, tất nhiên, tôi phải yêu cầu nhiều hơn là một chiến thắng thuần túy.

-Tóm lại, ông vẫn là HLV theo trường phái lãng mạn?

- Nếu đấy chỉ là mong ước. Tôi luôn mong ước xây dựng lối chơi đẹp, nhưng tôi là người thực tế. Không thể xa rời các điều kiện thực tế.

-Ông học được nguyên tắc ấy trong những năm chơi bóng tại Italia?

- Không phải. Đơn giản là vì tôi chỉ muốn chiến thắng. Nhưng khi có điều kiện, tôi phải áp dụng lối chơi tấn công, đẹp mắt. chọn một lối chơi cống hiến khi nào cũng tốt hơn là phá lối chơi của người khác.

BẢO HUY (lược dịch)

(Nguồn SGGP Thể Thao)

Các tin, bài viết khác