Việt Nam - EU mở rộng không gian hợp tác trong giai đoạn phát triển mới

Hợp tác sâu rộng, toàn diện

Là một thực thể kinh tế, chính trị đặc thù, sau hơn 60 năm hình thành và phát triển, EU đã từng bước xây dựng mức độ liên kết nội khối ngày càng sâu rộng và mở rộng kết nạp thành viên mới. Với GDP đạt 19.400 tỷ USD, EU hiện là nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới và chiếm khoảng 14% tổng giao dịch thương mại toàn cầu. Trong bối cảnh đối mặt với nhiều thách thức như đứt gãy nguồn cung năng lượng, tăng trưởng thấp và sức cạnh tranh suy giảm, EU đang tích cực đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ chiến lược và thúc đẩy các sáng kiến mới.

Theo Bộ Ngoại giao, kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - EU vào ngày 28-11-1990, quan hệ song phương đã không ngừng được bồi đắp. Đặc biệt, ngày 29-1-2026, hai bên nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện nhân chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, sự kiện này đưa Việt Nam trở thành quốc gia ASEAN đầu tiên có khuôn khổ quan hệ cao nhất với EU, thể hiện mức độ tin cậy chính trị và tầm nhìn chiến lược chung trong giai đoạn phát triển mới. Sau gần 36 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ hợp tác Việt Nam - EU đã phát triển sâu rộng, toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, hợp tác kinh tế là lĩnh vực nổi bật với Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) sau 6 năm triển khai.

EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ 4 và là nhà đầu tư lớn thứ 6 của Việt Nam, trong khi Việt Nam trở thành đối tác thương mại lớn nhất của EU trong ASEAN. Các lĩnh vực hợp tác chiến lược khác như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh tế biển... đang ngày càng được mở rộng và tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển quan hệ hai bên.

Ưu tiên tìm kiếm những động lực mới

Trước tình hình thế giới diễn biến phức tạp như hiện nay, nhiều quốc gia, trung tâm kinh tế - chính trị lớn trên thế giới đang ưu tiên tìm kiếm những động lực mới cho tăng trưởng, nâng cao tính tự cường và duy trì môi trường hòa bình, ổn định để phát triển. Trong bối cảnh đó, quan hệ hợp tác Việt Nam - EU đứng trước triển vọng hợp tác đa chiều trong tương lai.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Vương quốc Bỉ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh EU Nguyễn Hương Trà, điều thuận lợi là quan hệ Việt Nam - EU đang trong giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất, đồng thời lĩnh vực hợp tác hai bên hiện còn nhiều dư địa để phát triển. Trong đó, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành một nội dung hợp tác được ưu tiên. Các đối tác châu Âu có những thế mạnh về công nghệ, kinh nghiệm quản trị và các giải pháp phát triển bền vững, trong khi Việt Nam đang thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.

Bên cạnh thương mại và đầu tư, Việt Nam và EU cũng ghi nhận triển vọng hợp tác trong lĩnh vực an ninh quốc phòng. Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier cho biết khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với EU. Biển Đông là tuyến hàng hải vận chuyển 40% lượng hàng nhập khẩu và 25% lượng hàng xuất khẩu của EU. Vì vậy, EU và Việt Nam có lợi ích chung trong việc bảo đảm tự do hàng hải, duy trì hòa bình và an ninh trong khu vực.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng kỳ vọng chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ góp phần củng cố tin cậy chính trị và thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam - EU hiệu quả, thực chất hơn, đặc biệt trong giai đoạn phát triển mới của mỗi bên.