Người dân Đình Bảng nay có thêm nghề làm bánh phu thê.
Nếu ai có dịp đi qua làng Đình Bảng (huyện Từ Sơn – tỉnh Bắc Ninh), cách Hà Nội chưa đầy 20km, sẽ thấy các hàng bánh phu thê nối nhau chào mời khách dọc hai bên đường. Những người chưa biết thì tò mò mua đôi ba chiếc về làm quà, còn ai đã từng được ăn món bánh này hẳn sẽ khó cưỡng lại được ý muốn thêm một lần thưởng thức thứ đặc sản vùng quê Kinh Bắc khá nổi tiếng này.
Tục truyền, tên gọi bánh phu thê là do sự tích vua Lý Anh Tông đi đánh trận, người vợ ở nhà thương chồng vất vả đã tự tay vào bếp làm bánh gửi ra cho chồng. Vua ăn thấy ngon, nghĩ đến tình vợ chồng đã đặt tên bánh là bánh phu thê. Cũng vì tên gọi ấy mà bánh phu thê luôn được buộc thành cặp, biểu trưng cho sự gắn bó son sắt của tình chồng vợ.
Dù nguyên liệu ở đâu cũng có nhưng chỉ người làng Đình Bảng mới có bí quyết để làm được bánh ngon và đẹp. Khó nhất là làm bột, đầu tiên phải chọn loại nếp cái hoa vàng hạt nhỏ, đều. Sau khi được ngâm kỹ, đãi sạch thì cho gạo vào cối xay nước xay nhuyễn vài lần, rồi lọc lấy tinh bột, 1kg gạo chỉ lấy được 400g tinh bột. Tinh bột này được phơi khô và đem làm bánh sau khoảng 15 ngày. Người ta ngâm hoa dành dành lấy nước màu vàng, trộn với tinh bột, thêm sợi đu đủ nạo nhỏ đã bóp phèn cho mỏng và dai để làm vỏ bánh. Nhân bánh là đậu xanh nấu chín trộn dừa nạo, vừng, mứt sen trần. Lá gói bánh phải là lá dong bánh tẻ, gói thành hình vuông. Sau khi luộc chín, để nguội người ta mới gói lại bằng lá dong xanh, buộc lạt điều thành từng cặp. Bánh phu thê ngon từ lúc ngắm bằng mắt cho đến khi tận hưởng hương vị đặc biệt của nó. Bóc ra, tấm bánh có màu vàng trong như hổ phách, nhìn thấy được lớp nhân bên trong. Bánh có vị dẻo kỳ lạ của nếp hương, cái dai dai lạ miệng của sợi đu đủ nạo hòa quyện với vị ngọt, béo, thơm của nhân đỗ xanh, mứt sen, vừng.
Làng Đình Bảng hiện có hàng chục nhà làm bánh phu thê, trong đó có những nhà có tiếng như nhà bà Tám, bà Tứ. Vào dịp Tết Nguyên đán, hội làng, người mua bánh đông tới mức làm không xuể, mỗi ngày nhà bà tiêu thụ hàng trăm cặp bánh. Từ xưa đến nay, bánh phu thê vẫn là vật phẩm không thể thiếu trong lễ tết, cưới hỏi của người dân xứ này.
Phương Hà
