Khéo dựng khung pháp lý cho PPP

SGGP
Các dự án đầu tư công - tư kết hợp vẫn đang gặp nhiều khó khăn, trong đó có vướng mắc về pháp lý, bất chấp việc Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (Luật PPP) đã có hiệu lực kể từ ngày 1-1-2021. 

Khéo dựng khung pháp lý cho PPP

Mới đây, trong công văn gửi Thủ tướng Chính phủ, Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình đường bộ Việt Nam (VARSI) phản ánh nhiều vấn đề, nhất là cơ chế tài chính tín dụng. Theo VARSI, trong dự án PPP, tỷ lệ vốn ngân sách nhà nước (NSNN) được quy định nhỏ hơn 50% đã khiến nhiều dự án cần triển khai theo quy hoạch ở vùng sâu, vùng xa, lưu lượng xe thấp trở nên kém hấp dẫn, không kêu gọi được nhà đầu tư. Ví dụ, ở dự án cao tốc Bắc Nam phía Đông giai đoạn 2016-2020, các dự án thành phần có tỷ lệ vốn NSNN tham gia dưới 50% đều không lựa chọn được nhà đầu tư. Ngay cả những dự án lớn, vị trí thuận tiện thì mức khống chế 50% cũng chưa phù hợp vì chi phí cho công tác giải phóng mặt bằng quá lớn (dự án đường cao tốc TPHCM - Chơn Thành có chi phí giải phóng mặt bằng tính toán sơ bộ khoảng 10.000 tỷ đồng, chiếm gần 50% tổng mức đầu tư của dự án), do vậy phần vốn NSNN hỗ trợ cho phần xây dựng dự án không còn bao nhiêu. 

Không mặn mà với PPP còn vì chủ đầu tư dự án PPP có sự “so bì” khó tránh khi các dự án đường cao tốc Bắc - Nam sử dụng vốn đầu tư công thì các nhà thầu thi công được tạm ứng từ NSNN. Việc các dự án PPP không được nhận ưu đãi này đã gây bất bình đẳng giữa các hình thức đầu tư. 

“Vạn sự khởi đầu nan” đã đành; giai đoạn vận hành, khai thác dự án cũng còn nhiều bất cập liên quan đến cơ chế bảo lãnh và chia sẻ phần tăng, giảm doanh thu…, trong khi các nghị định hướng dẫn Luật PPP chưa bao quát hết các tình huống thực tế.

Trước nhu cầu cấp thiết tháo gỡ khó khăn, việc sửa đổi, bổ sung Luật PPP (cùng với 9 luật khác) đã được Chính phủ chuẩn bị trình Quốc hội. Tuy nhiên, chỉ có một nội dung trong Luật PPP được sửa theo hướng phân quyền quyết định chủ trương đầu tư mạnh hơn. Theo đó, thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư các dự án nhóm B và C có sử dụng vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài được trao cho bộ trưởng, người đứng đầu cơ quan trung ương, HĐND cấp tỉnh thay vì Thủ tướng Chính phủ.

Nhưng chỉ như thế là chưa đủ. Hàng loạt “nút thắt” khác cần tiếp tục được tháo gỡ để thúc đẩy dòng vốn này, đáp ứng nhu cầu khổng lồ về đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng trong khi eo hẹp vốn ngân sách. Đơn cử, theo Sở GTVT TPHCM, đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 bằng ngân sách thành phố chỉ có 142.557 tỷ đồng, trong khi nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn này cần tới 634.073 tỷ đồng (chưa kể nguồn bội chi). Điều này có nghĩa, nếu không gọi được vốn xã hội, ngay các công trình giao thông trọng điểm, cấp bách như đường vành đai 2, 3, 4, cao tốc TPHCM - Mộc Bài, cao tốc TPHCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành... cũng rất khó đảm bảo cân đối. 

Theo các chuyên gia về lập pháp, xây dựng khung pháp lý cho PPP là công việc “phức tạp và tinh tế”. Nếu quá hào phóng, NSNN có thể phải gánh khoản nợ lớn. Nếu quá chặt chẽ, đầu tư sẽ ngưng trệ. Và vì tình hình thực tế ở mỗi quốc gia, mỗi lĩnh vực rất khác nhau nên những mô hình “rập khuôn” sẽ không đem lại hiệu quả mong muốn.

ANH THƯ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng - Chứng khoán

Thị trường

“Bó phép” dẹp chợ tự phát quanh các chợ đầu mối


Tại 3 chợ đầu mối Hóc Môn, Thủ Đức, Bình Điền, đến nay dù lượng hàng hóa nhập chợ đang tăng mạnh, nhưng sức mua vẫn khiêm tốn, giảm lần lượt là 30%, 50%, 60%, nguyên nhân chính là do tình trạng buôn bán tự phát trên những tuyến đường quanh khu vực bên ngoài các chợ đã giành mất thị phần!

Địa ốc

Khám phá một Phan Thiết rất mới trong mắt Hoa hậu Ngọc Diễm

Tận mắt trải nghiệm và khám phá một Phan Thiết đang thay da đổi thịt từng ngày để trở thành điểm đến MICE mới hàng đầu châu Á Thái Bình Dương, Hoa hậu Ngọc Diễm đã chọn lựa đây là điểm đến không chỉ để du lịch, mà còn để đầu tư.

Nông nghiệp

Mở đường để trái thanh long vào thị trường Ấn Độ

Tại cuộc họp bàn giải pháp đưa trái thanh long vào thị trường Ấn Độ, ông Bùi Trung Thướng, Tham tán thương mại, Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ, cho biết, Ấn Độ là thị trường tiềm năng với quy mô 1,3 tỷ dân và trái thanh long cũng là một trong nhiều sản phẩm nông sản Việt được ưa chuộng sử dụng tại đây. 

Đầu tư

Chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa I

KCN Biên Hòa I (tỉnh Đồng Nai) diện tích 335ha là KCN đầu tiên của cả nước, hình thành năm 1963. Từ năm 2009, KCN Biên Hòa I được Chính phủ đồng ý chuyển đổi thành Khu đô thị - thương mại - dịch vụ nhưng do thiếu vốn nên chậm tiến độ. Tỉnh Đồng Nai đang ưu tiên chọn nhà đầu tư có tiềm lực, tháo gỡ khó khăn trong giải phóng mặt bằng (GPMB), đẩy nhanh tiến độ dự án. 

Du lịch

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế