Những ngày đầu tiếp quản

Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định

Trong lúc cuộc tổng tiến công và nổi dậy đang bước vào giai đoạn kết thúc, ngày 10-4-1975, Ban Thường vụ Trung ương Cục miền Nam ra chỉ thị về việc chuẩn bị công tác tiếp quản, đặc biệt tại thành phố Sài Gòn - Gia Định.

Theo đó, Ủy ban Quân quản thành phố Sài Gòn - Gia Định được thành lập gồm 11 thành viên, do đồng chí Trần Văn Trà làm Chủ tịch. Các Phó chủ tịch gồm các đồng chí: Võ Văn Kiệt, Hoàng Cầm, Trần Văn Danh, Mai Chí Thọ, Cao Đăng Chiếm. Các ủy viên: Bùi Thanh Khiết, Nguyễn Văn Thủ, Dương Kỳ Hiệp, Nguyễn Võ Danh và Phan Minh Tánh. Đảng ủy Quân quản (còn gọi là Đảng ủy đặc biệt) gồm 11 thành viên do đồng chí Võ Văn Kiệt làm Bí thư; các đồng chí Trần Văn Trà, Mai Chí Thọ làm Phó Bí thư. Sau ngày 30-4, Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định làm lễ ra mắt đồng bào thành phố và bắt tay thực hiện các nhiệm vụ.

Nhân dân Sài Gòn - Gia Định chào đón Ủy ban Quân quản thành phố sau ngày giải phóng.

Ủy ban Quân quản xác định tổ chức hành chính thành phố gồm 14 quận nội thành (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, Phú Nhuận, Bình Hòa, Thạnh Mỹ Tây); 7 huyện ngoại thành (Thủ Đức, Nhà Bè, Bình Chánh, Tân Bình, Gò Vấp, Hóc Môn, Củ Chi). Cán bộ chính trị, quân sự, đoàn thể được cử tham gia chính quyền. Đến cuối tháng 8-1975, hệ thống chính quyền được thiết lập cả ở 4 cấp: thành phố, quận (huyện), phường (xã), khóm (ấp). Sau ngày 30-4, ngoài một số tướng lĩnh, nhân viên ngụy quyền cao cấp chạy ra nước ngoài, đại đa số vẫn còn ở lại. Ủy ban Quân quản thành phố đã chỉ đạo triển khai công tác tiếp nhận trình diện và cải huấn sĩ quan, binh lính, nhân viên trong bộ máy ngụy quyền. Gần 440.000 người đã ra đăng ký trình diện. Không kể một số ít có nợ máu phải tập trung cải huấn dài ngày, đại đa số được học tập trong thời gian ngắn rồi trở về địa phương.

Tuy nhiên, vẫn còn không ít phần tử ngoan cố không ra trình diện, sống lẩn lút, móc nối tìm cách chống phá cách mạng bằng nhiều thủ đoạn hoặc ngấm ngầm hoặc công khai. Ủy ban Quân quản thành phố đã chỉ đạo các lực lượng vũ trang tổ chức truy quét, trấn áp, phá nhiều vụ án chống phá cách mạng của các phe nhóm phản động, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn địa bàn trong những tháng sau chiến tranh.

Trên địa bàn Sài Gòn - Gia Định lúc bấy giờ có 30.000 ha đất canh tác bỏ hoang, trên 1 triệu người thất nghiệp, 10.000 người ăn xin, 27 vạn người mù chữ, 20 vạn trẻ mồ côi, 23 vạn quả phụ bơ vơ, 30 vạn người mắc bệnh da liễu, 15.000 trẻ bụi đời, trên 10 vạn người nghiện xì ke, ma túy. Ủy ban Quân quản thành phố chỉ đạo tổ chức 4 đoàn, 34 đội công tác (5.500 người) xuống từng phường khóm làm nhiệm vụ cứu trợ, tổ chức đưa đồng bào chạy nạn về quê cũ sinh sống, cấp đất cho người nghèo và diện chính sách, khôi phục sản xuất, rà phá tháo gỡ bom mìn, vật nổ, thu dọn phế liệu chiến tranh và văn hóa phẩm độc hại, khám chữa bệnh cho nhân dân. Đến cuối năm 1975, trên 1.700 xí nghiệp với 130.000 công nhân trở lại sản xuất, 65.000 ha đất vùng ngoại thành được canh tác, các đối tượng tệ nạn xã hội được đẩy lùi một bước quan trọng.

Chế độ Sài Gòn sụp đổ để lại một khối lượng vũ khí trang bị, cơ sở vật chất rất lớn. Ủy ban Quân quản thành phố đã chỉ đạo các ban ngành, lực lượng vũ trang nhanh chóng tiếp quản theo nguyên tắc ngành nào tiếp quản cơ sở ngành đó, cấp nào tiếp quản cấp đó. Đến cuối năm 1975, công tác kiểm kê, phân loại, bàn giao cơ sở vật chất doanh trại, kho tàng, trang bị, vũ khí đạn dược hoàn tất.

Ngày 2-6-1975, Bộ Tư lệnh Sài Gòn - Gia Định được thành lập. Lực lượng vũ trang thành phố được kiện toàn cho phù hợp với điều kiện thời bình, gồm các cơ quan bộ tư lệnh, Sư đoàn 2, Trung đoàn 16, Trung đoàn 88, Trung đoàn Gia Định, Lữ đoàn kiểm soát quân sự, 4 tiểu đoàn binh chủng (195, 197, 199, thiết giáp), 21 quận (huyện) đội và  10.173 dân quân tự vệ.

Đầu năm 1976, tình hình mọi mặt của Sài Gòn - Gia Định đi vào ổn định. Ngày 24-1-1976, Ủy ban nhân dân Cách mạng thành phố Sài Gòn - Gia Định gồm Chủ tịch Võ Văn Kiệt và các Phó chủ tịch là Mai Chí Thọ, Lê Đình Nhơn, Nguyễn Văn Hiếu làm lễ ra mắt tại Nhà hát Lớn thành phố. Đến đây, Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định hoàn thành sứ mệnh lịch sử.

Đại tá PGS-TS HỒ SƠN ĐÀI

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Những người hùng thầm lặng

“Lúc mới vào ngành, đứng trước đám cháy tôi thấy nóng quá, sợ quá nên không dám tiến tới. Giờ nghĩ lại thấy mình thật nhát gan”, nói ra điều ấy, Thượng sĩ Nguyễn Phong Nhã (Phòng Cảnh sát PCCC-CHCN, Công an TPHCM) vẫn còn đỏ mặt. Đó là lần đầu tiên cũng là duy nhất anh Nhã không lao mình vào đám cháy. Về đơn vị, anh Nhã (khi ấy hơn 22 tuổi) cứ mãi trăn trở, tự vấn bản thân. Để rồi từ đó đến nay, ở bất kỳ nhiệm vụ nào, đồng nghiệp đều thấy anh nhanh nhạy ứng biến trong biển lửa cứu người, cứu tài sản của dân.

Xây dựng Đảng

Hà Nội kỷ luật 59 tổ chức đảng và trên 3.100 đảng viên

Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Hà Nội đã tham mưu cho Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội triển khai 54 đoàn kiểm tra và 19 đoàn giám sát đối với 296 lượt tổ chức đảng là Ban Thường vụ các quận, huyện, thị ủy, đảng ủy trực thuộc và các đảng ủy sở, ban, ngành của TP Hà Nội. Thông qua kiểm tra, giám sát, cấp ủy các cấp đã thi hành kỷ luật 59 tổ chức đảng và 3.171 đảng viên.

Việt Nam và Thế giới

ASEAN+3 tăng cường hợp tác tài chính

Ngày 18-9, tại Hà Nội, đã diễn ra hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương ASEAN+3 (ASEAN và 3 đối tác Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản) lần thứ 23 (AFMGM+3) theo hình thức trực tuyến. 

Vững lòng biển đảo

Nhân sự

Ông Nguyễn Văn Hồng làm Chủ tịch UBND huyện Cần Giờ

Ông Lê Minh Dũng, Bí thư Huyện ủy, đại biểu HĐND huyện, được bầu giữ chức vụ Chủ tịch HĐND huyện Cần Giờ; ông Nguyễn Văn Hồng, Phó Bí thư Huyện ủy, được bầu giữ chức vụ Chủ tịch UBND huyện Cần Giờ khóa X nhiệm kỳ 2016-2021.

Cải cách hành chính

Khai trương Hệ thống thông tin báo cáo quốc gia

Ngày 19-8, Văn phòng Chính phủ tổ chức lễ khai trương Hệ thống thông tin báo cáo quốc gia (TTBCQG), Trung tâm thông tin, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và công bố dịch vụ công trực tuyến thứ 1.000 trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. 

ĐẠI HỘI ĐẢNG CÁC CẤP