Thúc đẩy các công trình hạ tầng giao thông trọng điểm, hạ tầng số
Theo ông Hoàng Vũ Thảnh, Thành ủy viên, Quyền Giám đốc Sở Tài chính TPHCM, hiện nay, Thành phố đang đứng trước kỷ nguyên phát triển mới sau khi hợp nhất không gian kinh tế với các địa phương lân cận, tạo nên một vùng đô thị có quy mô dân số gần 14 triệu người. Đầu tư hạ tầng được xác định là hệ thống nền tảng thiết yếu thúc đẩy năng suất và cải thiện trực tiếp Chỉ số Phát triển Con người (HDI). Trong bối cảnh đó, Thành phố đã huy động nhiều nguồn lực (đầu tư công, đầu tư công tư) để quyết liệt triển khai hàng loạt dự án hạ tầng giao thông chiến lược nhằm tháo gỡ các "điểm nghẽn" kinh tế.
Điển hình là việc tập trung hoàn thiện các trục hướng tâm, đường vành đai (Vành đai 2, 3, 4), các tuyến cao tốc như TPHCM - Mộc Bài và kéo dài hệ thống metro số 1, đầu tư hoàn thiện tuyến đường sắt đô thị số 2. Đặc biệt, vào đầu năm 2026, Thành phố đã tổ chức khởi công, động thổ bốn dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng gồm: Đường sắt đô thị số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2 và Khu Liên hợp Thể dục thể thao Rạch Chiếc với tổng mức đầu tư hơn 200 ngàn tỷ đồng.
Những công trình giao thông này không chỉ là bước dịch chuyển chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển TPHCM hướng biển, giải quyết bài toán giao thông nội đô, mà còn mở rộng kết nối với các tỉnh lân cận trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, nâng cao năng lực cạnh tranh cho cả khu vực.
Tuyến Metro số 2 cùng các cây cầu mới sẽ trực tiếp giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông tại các cửa ngõ thành phố. Điều này giúp người dân tiết kiệm thời gian di chuyển, giảm căng thẳng và cải thiện sức khỏe tinh thần. Bên cạnh đó, Dự án Khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc có ý nghĩa quan trọng góp phần củng cố nội lực tinh thần của nhân dân khi tạo ra một không gian sinh hoạt văn hóa – thể thao hiện đại, nâng cao sức khỏe cộng đồng và khơi dậy giá trị văn hóa sống tích cực.
Song song với hạ tầng giao thông, văn hóa thể thao, hạ tầng số đang trở thành một trụ cột mới trong cấu trúc kinh tế của Thành phố. TPHCM hiện dẫn đầu cả nước với tỷ lệ phủ sóng 5G đạt 100% tại các khu vực trọng điểm và 68% trên toàn địa bàn. Việc thu hút các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn từ những tập đoàn công nghệ hàng đầu như CMC, Viettel, FPT hay dự án 2 tỷ USD của G42 đã khẳng định vị thế của Thành phố trong chuỗi giá trị số toàn cầu. Đồng thời, hành lang pháp lý cho việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam đặt tại TPHCM đã chính thức được thiết lập thông qua Nghị quyết số 222/2025/QH15, tạo tiền đề để xây dựng một hệ sinh thái tài chính hiện đại, tích hợp công nghệ tài chính (fintech) và tài chính xanh, bắt kịp dòng chảy của các trung tâm tài chính lớn trên thế giới.
Tác động của đầu tư hạ tầng đến tăng trưởng và phúc lợi nhân dân
Ông Hoàng Vũ Thảnh cho biết: Sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng đã tạo ra những tác động lan tỏa tích cực đến toàn bộ các chỉ số kinh tế vĩ mô của Thành phố. Với mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10% vào năm 2026, hạ tầng đóng vai trò là động lực chính để nâng mức GRDP bình quân đầu người lên khoảng 9.800 USD. Việc giảm chi phí logistics thông qua hệ thống giao thông và cảng biển hiện đại như Cái Mép - Thị Vải hay cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện không chỉ giúp doanh nghiệp tăng sức cạnh tranh mà còn thúc đẩy xuất khẩu. Hơn thế nữa, đầu tư hạ tầng còn trực tiếp giải quyết bài toán việc làm khi trong năm 2025, Thành phố đã tạo ra 140.000 việc làm mới, duy trì tỷ lệ thất nghiệp đô thị ở mức thấp là 3,6%.
Đối với đời sống nhân dân, hệ thống hạ tầng đồng bộ chính là thước đo cốt yếu cho chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc. Trong đó, việc tiếp cận hạ tầng giao thông, văn hóa xã hội và hạ tầng số hóa đóng vai trò nền tảng, không chỉ hỗ trợ các dịch vụ công mà còn giúp tăng tuổi thọ trung bình và cải thiện đáng kể chỉ số HDI của Thành phố.
Thành phố đã đề ra những mục tiêu y tế rất cụ thể cho năm 2026, bao gồm việc đạt 35 giường bệnh và 18 bác sĩ/vạn dân, đồng thời triển khai sổ sức khỏe điện tử cho 100% người dân để quản lý sức khỏe suốt vòng đời.
Bên cạnh đó, các dự án hạ tầng xã hội đang được ưu tiên thực hiện nhằm đảm bảo an sinh, tiêu biểu là chương trình xây dựng 28.500 căn hộ nhà ở xã hội và mục tiêu di dời, giải tỏa 1.900 căn nhà tạm bợ ven kênh rạch để cải thiện điều kiện cư trú cho người thu nhập thấp.
Đồng thời, việc phát triển hạ tầng giao thông công cộng hiện đại và các công trình ngăn triều, chống ngập chiến lược không chỉ góp phần bảo vệ môi trường sống bền vững trước biến đổi khí hậu mà còn tạo điều kiện để nhân dân tiếp cận các dịch vụ cơ bản một cách thuận tiện, nhanh chóng và an toàn hơn.
Giải pháp nâng tầm hạ tầng trong giai đoạn tới
Quyền Giám đốc Sở Tài chính TPHCM Hoàng Vũ Thảnh cho rằng, để tiếp tục duy trì đà phát triển, TPHCM cần thực hiện chiến lược huy động vốn đa dạng và đột phá. Trong bối cảnh ngân sách công còn hạn hẹp, việc đẩy mạnh phương thức đối tác công tư (PPP) là yêu cầu tất yếu để thu hút nguồn lực xã hội vào các dự án hạ tầng chiến lược. Thành phố cần tận dụng tối đa các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết số 260/2025/QH15 để triển khai các mô hình đầu tư mới hay phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) nhằm tối ưu hóa giá trị quỹ đất xung quanh các nhà ga metro. Việc thu hút vốn FDI cũng cần chuyển dịch từ số lượng sang chất lượng, ưu tiên các nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực hạ tầng xanh và công nghệ cao.
Bên cạnh nguồn vốn, nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư là giải pháp mang tính quyết định. Thành phố cần áp dụng triệt để nguyên tắc "6 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả) trong điều hành dự án để tháo gỡ triệt để các vướng mắc về giải phóng mặt bằng và thủ tục hành chính. Cần chú trọng phát triển hạ tầng số đồng bộ để kinh tế số đóng góp ít nhất 30% vào GRDP, đồng thời chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững. Các công trình hạ tầng trong tương lai phải được quy hoạch tích hợp, chú trọng tính thích ứng với biến đổi khí hậu, tăng tỷ lệ xử lý nước thải đô thị lên 50% và tái chế rác thải bằng công nghệ hiện đại đạt trên 45% nhằm kiến tạo một môi trường sống xanh và an toàn cho nhân dân.
“Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể khẳng định đầu tư hạ tầng là nhiệm vụ then chốt để TPHCM giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế và nâng cao vị thế cạnh tranh quốc tế. Một hệ thống giao thông thông suốt, một hạ tầng số hiện đại và một môi trường sống bền vững không chỉ là mục tiêu phát triển kinh tế mà còn là cam kết của chính quyền đối với việc nâng cao chỉ số hạnh phúc của người dân. Với sự đoàn kết, quyết tâm và những cơ chế đột phá, Thành phố sẽ biến những thách thức về hạ tầng thành động lực mạnh mẽ để bứt phá trong kỷ nguyên mới, thực sự trở thành một đô thị văn minh, hiện đại và nghĩa tình”, ông Hoàng Vũ Thảnh, Thành ủy viên, Quyền Giám đốc Sở Tài chính TPHCM, nhấn mạnh.
