Trao đổi với PV Báo Sài Gòn Giải Phóng, ông Hoàng Nam Bắc, Viện trưởng VKSND khu vực 4 - TPHCM, làm rõ căn cứ khởi kiện theo cơ chế mới.
* PHÓNG VIÊN: Thưa ông, VKSND khu vực 4 dựa trên những căn cứ pháp lý và thực tiễn nào để khởi kiện DN nợ BHXH?
- Ông HOÀNG NAM BẮC: VKSND khu vực 4 đã vận dụng Nghị quyết 205/2025/QH15 để trực tiếp khởi kiện 2 vụ án đối với 2 DN chậm đóng hơn 28,4 tỷ đồng tiền BHXH, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi 140 người lao động (NLĐ). Chúng tôi đã xác minh, thu thập tài liệu, đối chiếu số liệu với cơ quan BHXH và các đơn vị liên quan, đánh giá tổng thể nhiều yếu tố, trong đó có thời gian chậm đóng, số tiền phải thực hiện nghĩa vụ, số lượng NLĐ bị ảnh hưởng, kết quả xử lý trước đó và khả năng khắc phục. Đây là cơ sở để đối chiếu với điều kiện khởi kiện theo Nghị quyết 205, bảo đảm hồ sơ, chứng cứ đủ căn cứ pháp lý trước khi đưa vụ việc ra tòa.
* Khi xử phạt hành chính chưa đủ sức ngăn chặn vi phạm kéo dài, ý nghĩa của cơ chế VKSND được quyền khởi kiện để bảo vệ quyền lợi NLĐ là gì?
- Giá trị lớn nhất là tạo thêm cơ chế để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của NLĐ. Thực tế, những vụ việc liên quan đến nhiều NLĐ, việc từng cá nhân tự mình theo đuổi quá trình bảo vệ quyền lợi thường gặp nhiều khó khăn. Khi đáp ứng đủ điều kiện luật định, VKSND trực tiếp khởi kiện, đưa vụ việc ra tòa án nhanh hơn và việc xem xét, giải quyết theo đúng trình tự tố tụng. Đây là giải pháp mạnh bổ sung cho biện pháp xử phạt hành chính thông thường. Theo đó, nghĩa vụ của DN có thể được tòa án xem xét và buộc thực hiện theo phán quyết. Cơ chế này góp phần bảo vệ quyền lợi NLĐ và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ.
* Sau khi khởi kiện 2 vụ án, VKSND khu vực 4 sẽ tiếp tục thực hiện các vụ kiện như thế nào, thưa ông?
- VKSND khu vực 4 sẽ tiếp tục thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định pháp luật, trong đó có kiểm sát hoạt động tư pháp ở giai đoạn thi hành án, nhằm bảo đảm bản án, quyết định được thực hiện đúng quy định, quyền và lợi ích hợp pháp của NLĐ được bảo vệ thực chất. Đối với những vụ việc mới, chúng tôi tiếp tục chủ động nắm tình hình, tiếp nhận và khai thác các nguồn thông tin, kịp thời kiểm tra, xác minh những trường hợp có dấu hiệu ảnh hưởng đến quyền dân sự cần được bảo vệ.
