Sáng 18-6, theo giờ địa phương, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Phiên họp toàn thể Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga tại Kazan, Liên bang Nga.
Phát biểu tại Hội nghị, Tổng thống Nga Vladimir Putin đánh giá thế giới đang chứng kiến những thay đổi mang tính cấu trúc; quan hệ ASEAN - Nga sau 35 năm phát triển đóng góp quan trọng vào duy trì hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới; khẳng định Nga sẽ tiếp tục tham gia tích cực vào các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+), Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS)…, thúc đẩy quan hệ giữa Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN (AIPA) và Quốc hội Nga.
Tổng thống Putin nhấn mạnh hai bên cần đưa thương mại hai chiều tăng gấp đôi trong 10 năm tới, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chống khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học công nghệ, an ninh sinh học, năng lượng hạt nhân dân sự, kết nối, logistics…
Các nước ASEAN khẳng định coi trọng vai trò, vị trí và đóng góp của Nga trên thế giới và ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương; hoan nghênh Nga tham gia tích cực vào các cơ chế ASEAN dẫn dắt ở khu vực; nhất trí quan hệ Đối tác Chiến lược ASEAN - Nga cần phát huy vai trò hơn nữa đóng góp vào hòa bình, an ninh, ổn định và phát triển ở khu vực.
Năm 2025, thương mại ASEAN - Nga đạt gần 18 tỷ USD, tăng đáng kể so với giai đoạn trước đại dịch COVID-19; số khách du lịch Nga vào ASEAN năm 2025 đạt 3,2 triệu lượt, tăng 27% so với năm 2024.
Nga hiện là đối tác quan trọng của ASEAN về năng lượng, phân bón, ngũ cốc, trong khi ASEAN xuất khẩu sang Nga các mặt hàng điện tử, nông sản, thực phẩm chế biến, dệt may và hàng tiêu dùng.
Trong bối cảnh các biến động khó lường tác động sâu sắc đến an ninh và phát triển của nhiều quốc gia và khu vực, Lãnh đạo ASEAN và Nga nhất trí đẩy mạnh quan hệ hai bên nhằm ứng phó hiệu quả hơn với các thách thức và đóng góp vào xây dựng môi trường hòa bình, ổn định, thuận lợi cho phát triển ở hai khu vực.
Do đó, Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga không chỉ là một sự kiện, mà còn là khởi đầu của một chương hợp tác mới thực chất hơn, hiệu quả hơn, gắn kết hơn và cùng mang lại nhiều lợi ích hơn.
Hai bên cam kết tăng cường đối thoại cấp cao, hợp tác sâu rộng và thực chất về thương mại, đầu tư, khoa học, công nghệ, giáo dục, đào tạo, giao lưu nhân dân và các lĩnh vực mới nổi như kinh tế số, đổi mới sáng tạo, AI, an ninh mạng, hợp tác biển…
Đặc biệt, hai bên nhất trí đưa năng lượng thành một trọng tâm ưu tiên, đồng thời tăng cường hợp tác an ninh lương thực và chuỗi cung ứng nông nghiệp. Hợp tác văn hóa cũng sẽ được đẩy mạnh nhằm gắn kết hơn nữa hai khu vực.
Bên cạnh đó, để mở rộng không gian hợp tác, ASEAN và Nga nhất trí tăng cường liên kết ASEAN - Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU), tận dụng hiệu quả các FTA đã có giữa EAEU với Việt Nam và với Singapore, đẩy mạnh hợp tác giữa ASEAN với Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) và trao đổi các khả năng hợp tác với BRICS...
Các nước đề cao đối thoại, hợp tác, giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc, ứng xử trách nhiệm với các vấn đề liên quan đến hòa bình, ủng hộ chủ nghĩa đa phương và tiếp tục thúc đẩy cấu trúc khu vực mở, minh bạch, tự cường, với ASEAN đóng vai trò trung tâm; nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải và hàng không, thương mại không bị cản trở phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.
ASEAN và Nga cũng hoan nghênh và đánh giá cao thỏa thuận vừa đạt được giữa Mỹ và Iran về tình hình Trung Đông.
Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nga, ủng hộ Nga phát huy vai trò, đóng góp tích cực hơn nữa vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở châu Á - Thái Bình Dương và thế giới.
Thủ tướng khẳng định trước những biến động phức tạp, khó lường, ASEAN và Nga cần chủ động cùng nhau kiến tạo môi trường ổn định, cân bằng và bền vững hơn. Việt Nam ủng hộ việc giải quyết hòa bình các bất đồng, xung đột trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, UNCLOS 1982, cùng đóng góp vào thúc đẩy đối thoại, tìm kiếm giải pháp hòa bình bền vững.
Việt Nam hoan nghênh thỏa thuận giữa Mỹ và Iran về tình hình Trung Đông, hy vọng các bên sẽ thực hiện hiệu quả thỏa thuận, hướng tới hòa bình lâu dài vì lợi ích của khu vực và cộng đồng quốc tế.
Thủ tướng nêu ba định hướng lớn nhằm thúc đẩy quan hệ ASEAN - Nga hiệu quả và thực chất.
Thứ nhất, nâng tầm chiến lược quan hệ thông qua tổ chức định kỳ Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nga, tăng cường quan hệ giữa Hội đồng Liên minh nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á (AIPA) và Quốc hội Nga, thúc đẩy những nguyên tắc, giá trị cốt lõi hai bên cùng chia sẻ và nhất quán ủng hộ.
Thứ hai, hợp tác thực chất hơn thông qua tháo gỡ các nút thắt về logistics, tiếp cận thị trường và cơ chế thanh toán, đưa kim ngạch thương mại hai chiều lên 45 tỷ USD vào năm 2035; thúc đẩy hợp tác giáo dục, đào tạo, thanh niên, văn hóa, du lịch.
Thứ ba, nâng cao tự cường và sức chống chịu, đặc biệt đưa năng lượng trở thành một trụ cột hợp tác chính, thiết lập cơ chế ưu tiên cung ứng phân bón, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và công nghệ nông nghiệp; nâng cao tự cường số, đóng góp vào triển khai Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng.
Thủ tướng cũng thông báo Việt Nam sẽ đăng cai Hội nghị Cấp cao các nhà ngoại giao trẻ ASEAN - Nga trong năm 2027.
Kết thúc Hội nghị, các Lãnh đạo ASEAN và Nga nhất trí thông qua Tuyên bố Kazan 2026 “ASEAN - Nga: Đoàn kết trong đa dạng - 35 năm đồng hành,” Tuyên bố ASEAN - Nga về hợp tác năng lượng và Tuyên bố ASEAN - Nga về hợp tác văn hóa, cùng Kế hoạch công tác ASEAN - Nga giai đoạn 2026-2030.
