Sáng 7-11, Bộ GD-ĐT công bố dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh GS, PGS để lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Theo Bộ GD-ĐT, dự thảo đánh dấu sự chuyển đổi từ mô hình quản lý tập trung “Nhà nước công nhận đạt tiêu chuẩn - cơ sở bổ nhiệm” sang mô hình cơ sở giáo dục đại học tự chủ tuyển chọn cạnh tranh theo vị trí việc làm, Nhà nước ban hành tiêu chuẩn tối thiểu và thực hiện hậu kiểm theo mức độ rủi ro.
Theo đó, việc bổ nhiệm GS, PGS gắn với vị trí việc làm, ngành đào tạo, cơ sở đào tạo, nhiệm vụ và điều kiện thực hiện. Bộ GD-ĐT đánh giá dự thảo có nhiều chính sách đột phá.
Bỏ cách tính điểm công trình khoa học, tăng trọng số giảng dạy
Dự thảo quy định các tiêu chuẩn, tiêu chí tại thông tư là mức tối thiểu. Cơ sở đào tạo được đặt ra yêu cầu cao hơn nhưng không được bỏ tiêu chuẩn, tiêu chí hoặc thay đổi, bổ sung các trường hợp thay thế thành tích ngoài quy định.
Ứng viên đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu sẽ được hội đồng đánh giá, chấm điểm độc lập và xếp hạng để lập danh sách đề xuất tuyển chọn cạnh tranh cho từng vị trí việc làm.
Các tiêu chuẩn chung và yêu cầu về thành tích tối thiểu được áp dụng thống nhất trên toàn quốc.
Theo Bộ GD-ĐT, quy định mới nhằm khắc phục tình trạng “đếm điểm thay cho đánh giá chất lượng”, xem nhẹ hoạt động giảng dạy. Theo đó, trọng số đánh giá giảng dạy chiếm tối thiểu 30%.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bỏ hoàn toàn bảng quy đổi điểm công trình khoa học, thay bằng đánh giá chất lượng thông qua 5 công trình khoa học tiêu biểu.
Hồ sơ ứng viên bắt buộc phải có phản biện ẩn danh. Đối với chức danh GS, hồ sơ được 5 chuyên gia phản biện, trong đó có ít nhất 1 chuyên gia quốc tế; đối với chức danh PGS là 3 chuyên gia.
Dự thảo cũng đưa ra các quy định nghiêm ngặt nhằm kiểm soát xung đột lợi ích, thu hồi quyết định bổ nhiệm nếu phát hiện vi phạm liêm chính học thuật.
Xác định số lượng GS, PGS tối đa theo từng nhóm ngành
Một điểm mới khác là số lượng GS, PGS tối đa của từng nhóm ngành được xác định tự động, dựa trên quy mô đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ, kết quả hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cùng kết quả đào tạo tiến sĩ của cơ sở giáo dục đại học trong 3 năm gần nhất.
Việc bổ nhiệm GS, PGS theo vị trí cơ hữu, đồng cơ hữu và hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu chỉ được thực hiện khi tổng số GS, PGS của nhóm ngành sau bổ nhiệm không vượt quá số lượng tối đa được tính theo công thức quy định.
Mở rộng cơ chế thu hút nhân tài, tăng cường hậu kiểm
Dự thảo mở rộng khả năng thu hút nhân lực chất lượng cao. Theo đó, nhà khoa học đã giữ chức danh GS, PGS từ 3 năm trở lên, trong nước hoặc quốc tế, khi chuyển trường không phải chứng minh lại thành tích tối thiểu và không bị tính vào hạn mức cơ bản.
Các đại học trọng điểm có đề án phát triển đẳng cấp quốc tế được tự chủ thu hút GS, PGS nước ngoài ngoài hạn mức.
Dự thảo cũng yêu cầu công khai toàn bộ kế hoạch vị trí việc làm, tiêu chí đánh giá, thành viên hội đồng, điểm số chi tiết và lý do lựa chọn ứng viên.
Bộ GD-ĐT không xét lại từng hồ sơ mà chuyển sang quản lý dữ liệu ngành và kiểm tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu rủi ro, như số lượng bổ nhiệm tăng bất thường hoặc có khiếu nại có căn cứ.
Sau bổ nhiệm, GS, PGS được giao nhiệm vụ cụ thể, theo dõi, đánh giá hằng năm và đánh giá tổng thể theo chu kỳ 3-5 năm. Trong 3 năm đầu, dự thảo đề xuất áp dụng mức bổ nhiệm mới tối đa 20%/năm theo lĩnh vực nhằm bảo đảm chất lượng, tránh số lượng bổ nhiệm tăng đột biến.
Dự thảo thông tư không áp dụng đối với phân hiệu của cơ sở giáo dục đại học nước ngoài tại Việt Nam.
