Hàng ngàn người dân miền Trung sang Lào: Ảo vọng đổi đời

Hàng ngàn người dân miền Trung tự phát sang Lào sau Tết Ất Mùi mưu sinh bằng nghề bán hàng rong, cắt tóc trang điểm, thợ xây, thợ mộc… Ai cũng hy vọng xa xứ làm ăn sẽ có cơ hội đổi đời, song có khi họ phải đánh đổi bằng cả đời người…

Sáng 4-3, chúng tôi về Hòa Vang nổi danh là “làng đi Lào” thuộc xã Lộc Bổn, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế. Nằm cạnh quốc lộ 1A nhưng mới đầu xuân ngôi làng này yên ắng đến lạ thường. Thì ra, 10 giờ sáng cùng ngày có hai chuyến xe khởi hành từ địa phương này đưa người sang Lào tìm kiếm việc làm nên người đi, kẻ ở dồn hết về đầu làng đưa tiễn nhau.

Ông Nguyễn Hồng Linh, trưởng làng Hòa Vang cho hay, cả làng có trên 1.100 hộ với gần 6.000 nhân khẩu, nhưng có trên 70% dân số trong độ tuổi lao động qua Lào mưu sinh. Nhiều hộ đóng cửa đi cả gia đình. Người trẻ tuổi qua lao động kiếm tiền, con cái theo cha mẹ, còn người lớn tuổi thì giữ trẻ, trông cháu. Giờ không chỉ Hòa Vang mà bà con các thôn khác trong xã như Bình An, Thuận Hóa đã rải khắp bên Lào. Quốc lộ 1A đoạn qua làng trở thành “bến xe Lào” của không chỉ người Lộc Bổn mà còn các tỉnh miền Trung.

Sau Tết Ất Mùi, mỗi ngày có khoảng 500 người dân đến Công an tỉnh Thừa Thiên - Huế làm hộ chiếu để qua Lào.

Cuộc sống thay đổi khiến những người dân nông thôn vốn chỉ quen chân lấm tay bùn ra đi tìm một cuộc sống khác với hy vọng tốt hơn. Song không phải cuộc ra đi nào cũng mang lại hạnh phúc, đôi khi còn được đánh đổi bằng sự hy sinh của cả cuộc đời.

Trong số những người ở lại khi chuyến xe Huế - Lào khởi hành, chúng tôi đã thấy đôi hàng lệ lăn dài dài trên khuôn mặt một bà cụ tay dắt hai đứa nhỏ hướng mặt về phía xe. Bà tên Trần Thị Bưởi (75 tuổi) ở thôn Bình An, xã Lộc Bổn vừa tiễn đứa con gái lên đường, ôm hai đứa cháu bà Bưởi tâm sự: “Mẹ nó tên Hương đã gần 10 năm theo chồng đi làm thuê ở Lào… Một mình Hương về ăn tết được vài ngày với hai đứa trẻ, giờ lại ra đi. Rồi tui cũng phải chăm lo mọi thứ cho hai đứa cháu ngoại và chờ đến tết năm sau mới gặp được con chứ biết sao” - bà Bưởi rầu rĩ nói.

Trong khi, anh Trần Văn Tuấn, xã Lộc Bổn đã có hơn 10 năm ở Lào cho biết, người Việt Nam sang Lào chia làm hai giới: giới doanh nghiệp nhận làm các công trình xây dựng, buôn bán cá biển, gỗ, hàng gia dụng, kim hoàn... và giới bình dân, đông nhất là lao động phổ thông. Họ qua Lào làm đủ thứ nghề, từ thợ hồ, thợ nề đến làm móng tay, thợ uốn tóc. Điểm chung là họ đều bỏ sức lao động nhiều nhưng tiền công chẳng hơn ở Việt Nam được là bao. Và chẳng may xảy ra tai nạn thì họ phải gánh chịu hoàn toàn vì hầu hết không được trang bị bảo hộ an toàn lao động cũng như đóng các loại bảo hiểm thân thể, xã hội và y tế.

Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐTB-XH) dự kiến đến năm 2015, tổng số lao động Việt Nam làm việc tại Lào sẽ hơn 20.000 người. Bên cạnh số lao động Việt Nam đi theo các kênh chính thống thì một lượng đáng kể sang Lào theo đường tiểu ngạch. Trong đó, chủ yếu là lao động của các tỉnh có chung đường biên giới với Lào như Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế.

Sở LĐTB-XH tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết, khoảng 5.000 người lao động tại địa phương này qua Lào sinh sống và làm việc. Bình quân hàng tháng, gửi về nước cho người thân khoảng 12 tỷ đồng, góp phần cải thiện đời sống, nâng cao thu nhập, giải quyết được tình trạng thiếu việc làm tại địa phương. Tuy nhiên, số lao động có việc làm ổn định, mang tính lâu dài chỉ chiếm khoảng 30%; số lao động còn lại làm việc chủ yếu mang tính mùa vụ.

Ông Đặng Văn Dũng, Trưởng phòng Việc làm - An toàn Lao động thuộc Sở LĐTB-XH tỉnh Hà Tĩnh lại cho hay, chưa thống kê cụ thể có bao nhiêu người Hà Tĩnh sang Lào mưu sinh. Họ chủ yếu sang Lào bằng đường du lịch, thăm người thân… rồi ở lại xin việc làm tự do với đủ các loại nghề.

Trong khi đó, theo Thiếu tá Nguyễn Ngọc Nguyên, Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (Hà Tĩnh), sau Tết Ất Mùi, bình quân mỗi ngày có hơn 2.000 lượt người và hơn 300 phương tiện tại Hà Tĩnh và các tỉnh lân cận lưu thông qua cửa khẩu để sang Lào làm việc. Lực lượng chức năng đã kéo dài thời gian phục vụ đến 23 giờ (thay vì từ 7 đến 17 giờ) hàng ngày để nhân dân đi lại thuận lợi.

Theo ghi nhận của chúng tôi, có ít nhất 30 người ở Hà Tĩnh và Nghệ An đi lao động trái phép ở nước ngoài bị tử vong, chủ yếu do sốt rét ác tính, tai nạn lao động, cướp sát hại… Công an 2 tỉnh này đã khởi tố nhiều vụ án, khởi tố hàng chục bị can liên quan đến hành vi tổ chức đưa người đi nước ngoài lao động trái phép. Mới đây nhất, Công an tỉnh Hà Tĩnh triệt phá thành công 3 đường dây lớn, bắt 4 đối tượng đều trú tại Hà Tĩnh về hành vi tổ chức đưa 58 người Việt Nam vượt biên trốn sang Trung Quốc, gồm: Lê Văn Giang đưa 25 người, Nguyễn Tiến Tùng đưa 15 người, Nguyễn Xuân Bắc và Hoàng Trọng Lĩnh đưa 18 người. Ngoài ra, Công an Hà Tĩnh đã thu giữ 121 triệu đồng tiền mặt Việt Nam, trên 43.500 tiền nhân dân tệ và một số tang vật liên quan.

VĂN THẮNG - DƯƠNG QUANG

Các tin, bài viết khác