Ngày 2-4, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Khánh Hòa phối hợp với Sở VH-TT-DL, Hội Nhà báo tỉnh tổ chức hội nghị giao ban báo chí quý 1-2026. Tại hội nghị, thông tin về tiến độ triển khai dự án Nhà máy điện hạt nhân (ĐHN) Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 nhận được sự quan tâm lớn, đặc biệt là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư.
Ông Nguyễn Văn Nhựt, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Khánh Hòa cho biết, đến nay địa phương đã hoàn thành 100% công tác đo đạc, kiểm đếm và xác định nguồn gốc đất đối với các hộ dân bị ảnh hưởng tại cả hai dự án.
Cụ thể, tại khu vực Nhà máy ĐHN Ninh Thuận 1, tổng diện tích giải phóng mặt bằng khoảng 449,37ha với 835 trường hợp; đã phê duyệt phương án bồi thường cho 154 trường hợp với diện tích 122,1ha, tổng kinh phí khoảng 168,2 tỷ đồng, trong đó 18 trường hợp đã nhận tiền. Khu tái định cư dự án này có diện tích 65,62ha, đã phê duyệt bồi thường cho 56 trường hợp với kinh phí hơn 30 tỷ đồng.
Tại dự án Nhà máy ĐHN Ninh Thuận 2, tổng diện tích thu hồi đất khoảng 318,8ha với 534 hộ dân; đã hoàn tất kiểm kê, áp giá bồi thường và niêm yết phương án cho 516 hộ. Địa phương đã tạm ứng chi trả hơn 109,3 tỷ đồng cho 120 hộ. Công tác di dời mồ mả cũng được triển khai với gần 2.900 ngôi mộ được kiểm kê, trong đó đã phê duyệt kinh phí di dời khoảng 18,8 tỷ đồng.
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác giải phóng mặt bằng đang gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu do vướng mắc về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Nghị quyết số 189/2025/QH15 của Quốc hội quy định theo khung nên chưa xử lý hết các trường hợp thực tế, đặc biệt là các diện tích đất có nguồn gốc lấn chiếm, sử dụng qua nhiều giai đoạn. Hiện có 65 trường hợp lấn chiếm trước ngày 1-7-2014 với diện tích 22,62ha (kinh phí dự kiến khoảng 62,2 tỷ đồng) và 33 trường hợp lấn chiếm sau thời điểm này (kinh phí khoảng 30,2 tỷ đồng), chưa có cơ sở pháp lý đầy đủ để giải quyết.
Theo Sở Công thương tỉnh Khánh Hòa, sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý, khu tái định cư dự án Nhà máy ĐHN Ninh Thuận 1 dự kiến khởi công vào tháng 4-2026; khu tái định cư dự án Nhà máy ĐHN Ninh Thuận 2 dự kiến khởi công tháng 5-2026. Tất cả 2 khu tái định cư dự kiến hoàn thành trong năm 2026.
Để đảm bảo tiến độ 2 nhà máy ĐHN Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành chính sách bố trí nhà ở tạm và hỗ trợ tiền thuê nhà cho người dân trong thời gian chờ xây dựng khu tái định cư, tái định canh. Đồng thời, kiến nghị Trung ương sớm ban hành cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý dứt điểm các trường hợp tồn tại; xem xét bố trí đủ nguồn vốn ngân sách để triển khai các dự án thành phần phục vụ di dân, tái định cư.
Dự án Nhà máy ĐHN Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 có quy mô công suất dự kiến từ 4.000MW đến 6.400MW, được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư từ năm 2009, tạm dừng năm 2016 và tái khởi động vào cuối năm 2024. Theo kế hoạch, các nhà máy dự kiến vận hành trong giai đoạn 2031-2035.
