Theo thống kê của NCA, trong năm 2025, các hệ thống thông tin tại Việt Nam phải đối mặt với khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng, giảm 19,38% so với năm 2024. Diễn biến này cho thấy những nỗ lực đầu tư cho an ninh mạng của các cơ quan, tổ chức đã bước đầu phát huy hiệu quả, khiến các hình thức tấn công không còn dễ dàng như trước.
Tuy nhiên, sự sụt giảm về số lượng không đồng nghĩa với mức độ rủi ro giảm đi. Khảo sát cho thấy 52,30% cơ quan, doanh nghiệp từng ghi nhận chịu tổn hại do tấn công mạng trong năm, tăng đáng kể so với mức 46,15% của năm 2024. Điều này cho thấy tin tặc đang chuyển sang chiến lược tấn công có chọn lọc, tập trung vào từng mục tiêu cụ thể, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và khả năng khai thác sâu hơn, làm gia tăng nguy cơ dù tổng số vụ tấn công giảm.
5 hình thức tấn công phổ biến nhất trong năm 2025 lần lượt gồm: tấn công từ chối dịch vụ; chèn link quảng cáo cờ bạc, cá độ (backlink); tấn công gián điệp có chủ đích (APT); tấn công đánh cắp dữ liệu; mã hóa dữ liệu tống tiền. Điểm đáng chú ý là các hình thức này có dấu hiệu được tin tặc kết hợp, triển khai đan xen theo những kịch bản được tính toán kỹ lưỡng.
Theo NCA, năm 2024 các vụ tấn công mã hóa dữ liệu tống tiền nổi lên như mối đe dọa chủ đạo, gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động của nhiều cơ quan, doanh nghiệp. Năm 2025, những vụ việc gây ảnh hưởng lớn nhất lại tập trung vào các cuộc tấn công xâm phạm và đánh cắp dữ liệu. Sự dịch chuyển này cho thấy tin tặc không còn chỉ nhắm tới việc gây tê liệt hệ thống để đòi tiền chuộc, mà ngày càng coi dữ liệu là tài sản có giá trị cao để khai thác lâu dài.
Dữ liệu bị đánh cắp có thể được mua bán, trao đổi hoặc sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau trên các thị trường ngầm, làm gia tăng rủi ro kéo dài cho các tổ chức bị ảnh hưởng. Ngay cả khi hệ thống được khôi phục, hậu quả từ việc mất kiểm soát dữ liệu vẫn có thể tiếp diễn trong thời gian dài, tác động trực tiếp đến uy tín, trách nhiệm pháp lý và niềm tin của khách hàng, đối tác.
Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng Ban Công nghệ NCA nhận định, tin tặc có xu hướng tấn công kép, không vội mã hóa dữ liệu ngay khi xâm nhập mà sẽ nằm vùng lâu dài. Mục tiêu đánh cắp dữ liệu quan trọng nhằm bán, trao đổi hoặc khai thác trên các chợ đen. Đến khi không còn dữ liệu khai thác được nữa thì mới tiến hành mã hóa dữ liệu để tống tiền nạn nhân.
Năm 2025 ghi nhận những chuyển biến tích cực về nhận thức an ninh mạng. Tỷ lệ cơ quan, doanh nghiệp tổ chức đào tạo nâng cao nhận thức an ninh mạng đạt 75,93%, cho thấy an ninh mạng đã được sự quan tâm hơn.
Dự báo về xu hướng năm 2026, NCA nhận định, an ninh dữ liệu sẽ trở thành "mặt trận" trọng tâm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số, các trung tâm dữ liệu và thông tin sẽ là tài sản giá trị nhất mà tin tặc nhắm tới. Các cuộc tấn công mạng được dự báo sẽ ngày càng tinh vi, được tự động hóa mạnh mẽ nhờ trí tuệ nhân tạo (AI).
Tin tặc có thể sử dụng AI để nhanh chóng tạo ra các công cụ tự động rà quét, khai thác lỗ hổng, cũng như sinh biến thể mã độc mới, liên tục thay đổi nhằm né tránh các hệ thống phòng thủ truyền thống. Bên cạnh đó, các hình thức tấn công mã hóa dữ liệu tống tiền (ransomware) vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trở lại với mức độ nguy hiểm hơn, đặc biệt nhắm vào các hạ tầng trọng yếu.
Ông Vũ Ngọc Sơn cho rằng, việc tuân thủ Luật An ninh mạng và Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân sẽ không còn là sự lựa chọn mà là yêu cầu sống còn. Các doanh nghiệp cần chuyển dịch từ trang bị đối phó sang đầu tư bài bản, áp dụng các tiêu chuẩn an ninh mạng quốc tế và coi dữ liệu là tài sản cần bảo vệ nghiêm ngặt nhất.
