Đông Nam bộ tăng tốc sẽ tạo thêm sức bật cho kinh tế cả nước, nhưng để vùng kinh tế động lực này bứt phá, dòng vốn phải được khơi thông, đi trước một bước và đến đúng nơi tạo ra giá trị mới.
Đó cũng là yêu cầu cấp bách đặt ra tại hội nghị “Ngành ngân hàng đồng hành khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam bộ” chiều 23-10, khi nền kinh tế bước vào chặng “nước rút” của năm 2026.
Vốn với nền kinh tế như mạch nước với cánh đồng: chảy đến đâu, sức sống bừng lên đến đó. Đông Nam bộ với TPHCM, TP Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh, là vùng kinh tế năng động bậc nhất cả nước, chiếm khoảng 31,4% GDP và thu hút khoảng 42% vốn FDI đăng ký trong 9 tháng năm 2026. Với vai trò động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước, vùng cần nguồn vốn đầu tư tương xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển.
Tại TPHCM, GRDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,06%, cao nhất cùng kỳ trong một thập niên; FDI đạt 17,8 tỷ USD, gấp 4,2 lần cùng kỳ. Nhưng phía trước là thách thức lớn: quý 4, GRDP phải tăng 13,23% để cả năm đạt 10,2%. Giai đoạn 2026-2030, thành phố cần trên 1 triệu tỷ đồng vốn đầu tư xã hội mỗi năm.
Điều đáng suy ngẫm là dòng vốn chưa chảy đều, trong khi khả năng hấp thụ vốn giữa các khu vực kinh tế còn chênh lệch. Tín dụng tăng 18,64%, vốn ngân sách tăng 25,8%, nhưng vốn của khu vực tư nhân và dân cư chỉ nhích 5,3%. Tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng 6,7%, trong khi số doanh nghiệp giải thể tăng gấp 2,7 lần.
Không ít dự án, khu đất vẫn bị ách tắc bởi vướng mắc pháp lý, nghĩa vụ tài chính và tài sản bảo đảm. Bài toán, vì thế, không chỉ là huy động thêm bao nhiêu vốn, mà còn phải tháo gỡ những rào cản khiến vốn khó đến được với doanh nghiệp, dự án; nâng cao khả năng hấp thụ và sử dụng hiệu quả nguồn lực.
Khơi thông dòng vốn trước hết là tháo gỡ những vướng mắc trong tiếp cận tín dụng và hướng nguồn lực vào các lĩnh vực, dự án có khả năng tạo sức bật cho tăng trưởng.
Với những công trình lớn như đường sắt đô thị, cao tốc liên vùng, cần nghiên cứu cơ chế tài trợ vốn dài hạn phù hợp, phát huy hình thức cho vay hợp vốn, đáp ứng nhu cầu đầu tư nhưng vẫn bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.
Với công nghệ cao, kinh tế xanh, khởi nghiệp sáng tạo, ngân hàng cần mạnh dạn mở rộng cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, tài sản trí tuệ theo quy định. Ngay trong quý 4, việc hỗ trợ giảm lãi suất cho sản xuất, xuất khẩu, cơ cấu nợ hợp lý và mở rộng tín dụng nhà ở xã hội... sẽ là những giải pháp “tiếp sức” kịp thời.
Cùng với đó, đẩy mạnh mua bán, xử lý nợ, tháo gỡ vướng mắc pháp lý, giải chấp tài sản bảo đảm khi đủ điều kiện để “rã băng” các dự án tồn đọng, đưa đất đai và nguồn vốn trở lại phục vụ nền kinh tế.
Nhưng một dòng sông lớn không thể chỉ có một nguồn. Tín dụng ngân hàng khó một mình gánh những công trình kéo dài hàng chục năm. Trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu xanh, trái phiếu công trình, thị trường chứng khoán cùng các quỹ đầu tư cần trở thành những kênh huy động vốn bổ sung, đáp ứng nhu cầu vốn trung, dài hạn và kích hoạt đầu tư tư nhân.
Trong bức tranh ấy, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM được kỳ vọng trở thành “cửa biển” đón dòng vốn toàn cầu. Các sản phẩm tài chính được kết nối với danh mục dự án hạ tầng của vùng; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cùng hệ thống giám sát, giải quyết tranh chấp vận hành hiệu quả, “cửa biển” ấy sẽ thực sự thông thương.
Dòng chảy nào cũng cần lòng sông vững chãi. Đó là thể chế thông thoáng, từ triển khai Luật Phát triển đô thị, hoàn thiện Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, đến tháo gỡ vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng. Đó còn là liên kết vùng, khi 3 địa phương cùng xây dựng danh mục dự án, chia sẻ dữ liệu để ngân hàng thẩm định, cấp vốn nhanh và đúng nhu cầu.
Khi chính quyền phát huy vai trò kiến tạo, ngân hàng chủ động đồng hành, doanh nghiệp quyết tâm đầu tư, những điểm nghẽn trong huy động và sử dụng vốn sẽ từng bước được tháo gỡ, tạo dòng chảy nguồn lực mạnh mẽ cho phát triển.
Đó chính là động lực để Đông Nam bộ giữ vững vai trò đầu tàu, tạo sức lan tỏa, thúc đẩy kinh tế cả nước tăng tốc trong giai đoạn 2026-2030.
