Festival OCOP Việt Nam năm 2026 sắp diễn ra tại TPHCM, là cơ hội để đặc sản vùng miền tiếp cận các nhà phân phối, nhà nhập khẩu. Nhưng để vượt ra khỏi “lũy tre làng”, các sản phẩm truyền thống, có lợi thế ở khu vực nông thôn không thể chỉ trông chờ vào câu chuyện bản địa mà phải chinh phục thị trường bằng chất lượng và tiêu chuẩn xanh.
Cả nước hiện có hơn 21.000 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó có 166 sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia. Mỗi sản phẩm OCOP đều mang trong mình tinh hoa của một vùng đất, kết tinh tri thức của nhiều thế hệ và chứa đựng câu chuyện văn hóa độc đáo của quê hương. Nhưng trên thương trường quốc tế, những giá trị đó mới là điểm khởi đầu. Người tiêu dùng và đối tác không chỉ mua hàng vì sản phẩm có xuất xứ từ một làng nghề lâu đời mà còn cân nhắc chất lượng, giá thành, khả năng cung ứng và uy tín thương hiệu. Đây chính là ranh giới mà các sản phẩm OCOP phải vượt qua nếu muốn đi xa.
Với quy mô mang tầm vóc quốc gia, Festival OCOP Việt Nam năm 2026 dự kiến hội tụ hàng ngàn tinh hoa sản vật, làng nghề và bản sắc vùng miền, đồng thời tạo không gian kết nối giữa sản phẩm, văn hóa, công nghệ và thị trường. Những sản phẩm đạt các tiêu chuẩn, chứng nhận quốc tế như GlobalGAP, ISO, HACCP hoặc đã hiện diện tại thị trường quốc tế được giới thiệu tại Festival sẽ là những mô hình đáng tham khảo, giúp các chủ thể OCOP Việt Nam nhận diện cụ thể những điều kiện cần hoàn thiện để hội nhập.
Cùng với đó, mỗi cơ sở phải xác định rõ yêu cầu đối với mặt hàng của mình và đầu tư từ khâu nguyên liệu, chế biến đến đóng gói. Trong đó, tiêu chuẩn xanh vừa là xu hướng, vừa là yêu cầu mà các cơ sở không thể né tránh. Sản phẩm không chỉ được đánh giá qua chất lượng mà còn ở cách thức tạo ra. Đó là vùng nguyên liệu bền vững, sử dụng tiết kiệm tài nguyên, bao bì thân thiện với môi trường và quy trình sản xuất có kiểm soát chất thải, phát thải.
Với các sản phẩm OCOP, bản sắc truyền thống cần được kết hợp với khoa học, công nghệ và phương thức quản trị hiện đại để tạo ra giá trị bền vững. Chuyển đổi số cũng mở thêm cơ hội đưa sản phẩm OCOP đến gần người tiêu dùng. Các công cụ như truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử và livestream giúp mở rộng kênh quảng bá, phân phối.
Để OCOP thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế nông thôn, cần chuyển mạnh từ tư duy chạy theo số lượng, danh hiệu sang nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả thị trường. Các chủ thể sản xuất cần được hỗ trợ lâu dài về vốn, công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng, thiết kế và xây dựng thương hiệu. Các địa phương phải chủ động tổ chức vùng nguyên liệu, thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, hình thành chuỗi sản xuất đủ sức đáp ứng những đơn hàng lớn. Đặc biệt, phải có cơ chế đánh giá hiệu quả sau công nhận, lấy sức tiêu thụ, doanh thu, khả năng duy trì thị trường và thu nhập của người sản xuất làm những thước đo quan trọng.
Festival OCOP Việt Nam năm 2026 hứa hẹn sẽ thúc đẩy những cam kết và hành động sau sự kiện. Đó là hành trình đưa những giá trị tốt đẹp của mỗi vùng đất bước vào cuộc cạnh tranh bình đẳng bằng chất lượng và uy tín. Khi sản phẩm OCOP đủ sức thuyết phục người tiêu dùng bằng giá trị thực, thương hiệu địa phương được bảo chứng bằng tiêu chuẩn quốc tế, lúc đó “lũy tre làng” sẽ không còn là giới hạn mà trở thành điểm khởi đầu cho hành trình chinh phục thị trường thế giới.