Trách nhiệm người đứng đầu khi xác định vị trí việc làm

Thay mặt Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Kết luận số 123-KL/TW (ngày 13-11-2026) về tình hình, kết quả thực hiện Kết luận số 107-KL/TW (về hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm trong hệ thống chính trị gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế) của Bộ Chính trị; tiến độ hoàn thiện cơ sở dữ liệu vị trí việc làm và phương án biên chế giai đoạn 2027-2031.

Theo đó, yêu cầu đặt ra trước kỳ biên chế mới rất rõ: từng cơ quan phải xác định đúng việc, đúng năng lực cần có và kết quả phải đạt; người đứng đầu chịu trách nhiệm về tính xác thực của từng vị trí do đơn vị mình đề xuất.

Sau sắp xếp bộ máy, có nhiệm vụ đã chuyển về cơ sở, khâu trung gian cần bỏ, việc mới đòi hỏi chuyên môn cao hơn. Nếu cứ lấy số người hiện có để chia việc, rồi căn cứ vào bản kê ấy để đề xuất số người cần giữ, một vòng luẩn quẩn sẽ hình thành. Nơi thừa khâu trung gian vẫn có lý do giữ người, nơi thực sự quá tải lại thiếu căn cứ để được tăng cường cán bộ.

Bộ Chính trị xác định sản phẩm cốt lõi của đợt rà soát là danh mục vị trí việc làm gắn với bản mô tả công việc, khung năng lực và sản phẩm đầu ra; không chạy theo số lượng kê khai, không “hợp thức hóa tổ chức bộ máy và biên chế hiện có”.

Khi biết rõ mỗi vị trí phải giải quyết việc gì, đến đâu thì hoàn thành, cấp có thẩm quyền mới có căn cứ để tuyển chọn, bố trí, bồi dưỡng và đánh giá cán bộ. Trách nhiệm ấy trước hết thuộc về cấp ủy và người đứng đầu.

Cơ quan tham mưu về tổ chức cán bộ có thể hướng dẫn, tổng hợp, song thủ trưởng đơn vị phải trực tiếp kiểm tra, xác nhận kết quả, đủ bản lĩnh đề xuất bỏ cả những việc không còn cần thiết ở chính cơ quan mình. Rà soát từ dưới lên giúp nhận diện khối lượng công việc thực tế.

Chuẩn hóa từ trên xuống giúp phát hiện cùng một nhiệm vụ nhưng có thể mỗi nơi kê khai một khác. Qua hai chiều đối chiếu ấy, những bất cập về phân quyền, những công đoạn có thể rút gọn nhờ chuyển đổi số sẽ bộc lộ rõ.

Với TPHCM, triển khai Luật Phát triển đô thị trong điều kiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu tổ chức công việc trên quy mô một siêu đô thị. Thành phố có 168 phường, xã, đặc khu, với đặc điểm dân cư, hoạt động kinh tế và nhu cầu phục vụ khác nhau.

Cùng một chức danh, khối lượng nhưng độ phức tạp của công việc có thể chênh lệch đáng kể giữa các địa bàn. Chia đều biên chế theo đầu mối sẽ khó đáp ứng đúng nơi cần người nhất.

Vì vậy, TPHCM cần rà lại chức năng của từng sở, ngành, phường, xã, đặc khu, nhất là các nhiệm vụ chuyển giao sau khi sắp xếp. Với mỗi nhiệm vụ, phải xác định rõ cơ quan chủ trì, phạm vi quyết định của cấp cơ sở và kết quả mà cơ quan ấy chịu trách nhiệm.

Nơi nào còn phải xin ý kiến về việc đã được phân quyền thì làm rõ vướng ở quy định hay ở năng lực thực hiện. Một bên đòi hỏi sửa quy định, bên kia đòi hỏi bố trí, bồi dưỡng cán bộ. Nhầm nguyên nhân sẽ dẫn tới định biên sai.

Khung năng lực của công chức đô thị cũng cần cụ thể để dùng được khi giao việc và đánh giá. Năng lực số phải thể hiện qua khả năng khai thác dữ liệu dùng chung, nhận biết sai lệch và sử dụng thông tin đã kiểm chứng để tham mưu.

Năng lực quản trị thể hiện ở khả năng xử lý việc liên ngành, cân nhắc tác động của quyết định đối với người dân, doanh nghiệp. Trước khi ký xác nhận dữ liệu, người đứng đầu cần đối chiếu đề xuất nhân sự với khối lượng, độ khó, chất lượng và thời gian hoàn thành công việc.

Số lượt xử lý có thể tăng vì một việc phải qua nhiều lần bổ sung. Nếu chỉ đếm lượt, sự phiền hà của người dân rất dễ trở thành căn cứ để đơn vị xin thêm người.

Kết luận 123-KL/TW tạo động lực để đổi mới công tác cán bộ từ khâu xác định nhu cầu nhân lực. Giá trị của cơ sở dữ liệu vị trí việc làm sẽ thể hiện ở những quyết định sau rà soát: bỏ được một tầng nấc thừa, giao đủ quyền cho cơ sở, đưa người có chuyên môn đến nơi đang thiếu...

Khi người dân biết việc của mình do ai giải quyết và cơ quan nào đủ sức giải quyết đến cùng, hiệu quả tinh gọn bộ máy mới hiện rõ trong đời sống.

Tin cùng chuyên mục