Quy định số 224-QĐ/TW ngày 14-10-2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh) đã mở rộng cơ hội để đảng viên phát huy tri thức, kinh nghiệm quản trị trong đầu tư, kinh doanh. Nhưng đi cùng với đó, phải có những ranh giới để giữ vững sự liêm chính, cạnh tranh bình đẳng, tuyệt đối không để chức vụ, quyền hạn trở thành đặc quyền, đặc lợi.
Phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ: “... khuyến khích làm giàu chính đáng gắn với giữ vững bản chất của Đảng, xây dựng Đảng trong khu vực ngoài nhà nước và liêm chính công vụ”.
Phát huy năng lực kinh doanh hợp pháp
Sau 20 năm thực hiện Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28-8-2006 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, số đảng viên làm kinh tế tư nhân tăng từ hơn 35.000 người vào năm 2006 lên 187.000 người vào năm 2026.
Tuy vậy, lực lượng này chỉ chiếm khoảng 3,31% tổng số đảng viên; đảng viên là chủ doanh nghiệp tư nhân chiếm khoảng 0,15%. Nguồn lực về tri thức, vốn hợp pháp và kinh nghiệm quản trị của đội ngũ đảng viên, vì thế, vẫn chưa được phát huy đầy đủ.
Quy định số 224-QĐ/TW thay thế Quy định số 15-QĐ/TW mở rộng phạm vi từ đảng viên làm kinh tế tư nhân sang đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh. Quy định phân định những việc được làm, được làm có điều kiện, có kiểm soát và không được làm; quyền và giới hạn được xác định theo chức trách, vị trí công tác và nguy cơ xung đột lợi ích.
Tại phường Xuân Hòa, khoảng 11.000 doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang hoạt động; 31 doanh nghiệp có tổ chức Đảng, trong đó 8 doanh nghiệp do đảng viên làm chủ.
Cấp ủy duy trì đối thoại, hỗ trợ lãnh đạo doanh nghiệp tiếp cận thông tin và tháo gỡ khó khăn theo thẩm quyền; đồng thời yêu cầu đảng viên giữ nghiêm kỷ luật Đảng, không lợi dụng vị trí để tạo lợi thế riêng.
Còn tại phường Phú Thuận hiện có 2.272 hộ kinh doanh và 2.004 doanh nghiệp. Đảng ủy phường xác định việc khuyến khích đảng viên phát huy vốn, kinh nghiệm và năng lực quản trị phải đi cùng kiểm tra, giám sát.
Sinh hoạt chi bộ và kết nối với đảng viên trong doanh nghiệp cũng phải linh hoạt, không gây xáo trộn hoạt động sản xuất nhưng vẫn giữ được yêu cầu quản lý và nêu gương.
Phát biểu tại hội nghị quán triệt, triển khai thực hiện nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV do Thành ủy TPHCM tổ chức, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh, lý do Trung ương mở rộng điều kiện cho đảng viên làm kinh tế bởi sự phát triển của đất nước và từng địa phương hiện nay đòi hỏi sự chung tay của tất cả mọi người, là sự chắt chiu các nguồn lực.
Vì vậy, không có lý do gì để đảng viên có năng lực kinh doanh đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, phải kiểm soát chặt chẽ, không để xảy ra tình trạng lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tư lợi cá nhân; nếu vi phạm thì xử lý nghiêm.
Hạt nhân xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa
Đảng viên H.T.L. tham gia góp vốn, trở thành cổ đông sáng lập của một công ty cổ phần cảng tại TPHCM. Tại các kỳ đại hội cổ đông, bên cạnh việc theo dõi kết quả sản xuất, kinh doanh và lợi nhuận, chị H.T.L. còn quan tâm đến việc bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và người lao động.
Với chị, hiệu quả kinh doanh và trách nhiệm với người lao động cần được đặt trong cùng một tầm nhìn phát triển. Lợi nhuận là điều kiện để doanh nghiệp duy trì và mở rộng hoạt động, nhưng sự phát triển lâu dài còn phụ thuộc vào cách doanh nghiệp bảo đảm quyền lợi, cải thiện điều kiện làm việc và xây dựng quan hệ lao động hài hòa.
Đây cũng là một yêu cầu của việc đảng viên tham gia kinh doanh theo Quy định số 224-QĐ/TW: phát huy nguồn lực hợp pháp, đề cao trách nhiệm xã hội, xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh để doanh nghiệp phát triển vững về kinh tế và có trách nhiệm với người lao động, cộng đồng.
Theo TS Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Quy định số 224-QĐ/TW tạo bước chuyển quan trọng: mở rộng cơ hội đầu tư, kinh doanh nhưng phân định quyền và giới hạn theo địa vị pháp lý, chức trách, quyền sở hữu và mức độ chi phối thực tế. Môi trường kinh doanh phải bình đẳng với mọi doanh nghiệp.
Đảng viên không được dùng danh nghĩa, chức vụ hoặc quan hệ để tạo đặc quyền; ngược lại, hoạt động hợp pháp của họ cũng phải được bảo vệ. Trách nhiệm xã hội cần hiện diện trong pháp luật lao động, môi trường, thuế, chất lượng sản phẩm và cách phân phối thành quả phát triển.
Đảng viên Nguyễn Quang Huy, Giám đốc Công ty cổ phần Việt Liên Á, không chỉ chú trọng phát triển hoạt động vận tải du lịch mà còn tạo việc làm cho hơn 50 lao động.
Với đội xe hơn 30 chiếc, mỗi năm phục vụ hơn 3.000 tour trong nước, công ty duy trì hoạt động kinh doanh gắn với việc tổ chức đội ngũ tài xế, phụ xe, bảo đảm an toàn và chất lượng dịch vụ. Bên cạnh đó, công ty tham gia xây dựng hơn 30 căn nhà tình thương, góp phần hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn.
Ở Công ty TNHH Thực phẩm Mega, trách nhiệm của doanh nghiệp với người lao động được thể hiện qua hợp đồng, bảo hiểm, lương, thưởng và cơ hội nâng cao chuyên môn.
Tháng 5-2025, đảng viên Nguyễn Thị Mỹ Linh, Trưởng phòng Hành chính nhân sự, đề xuất tham gia khóa bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý nhân sự và tiền lương kéo dài 4 tuần.
Sau khóa học, chị Linh cập nhật quy định mới về lao động, bảo hiểm xã hội, rà soát hồ sơ nhân sự và hợp đồng; theo đó, người lao động phải được trả lương đúng hạn, tham gia bảo hiểm và nhận hỗ trợ lúc ốm đau, thai sản, hiếu hỉ. Công ty tiếp nhận ý kiến người lao động qua tổ chức công đoàn, từ đó đề xuất về trả lương làm thêm ngoài giờ đã được ban giám đốc xem xét và áp dụng.
Hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ pháp lý, ông Nguyễn Vinh Huy, Chủ tịch sáng lập Hệ thống Luật Thịnh Trí, Phó Bí thư Chi bộ Công ty CP Hệ thống Luật Thịnh Trí đã chú trọng, xây dựng quy trình nhiều lớp: mỗi hồ sơ có người phụ trách, thời hạn xử lý, khâu kiểm tra chuyên môn và yêu cầu bảo mật.
Ông Huy đặt ra nguyên tắc là không vì doanh thu mà nhận những yêu cầu trái pháp luật, trái đạo đức nghề nghiệp hoặc có nguy cơ xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng. Quyết định từ chối có thể làm mất khoản thu trước mắt, nhưng sẽ bảo vệ chữ “tín” và uy tín lâu dài. Theo ông Huy, kinh doanh hiệu quả hoàn toàn có thể đi cùng thượng tôn pháp luật, liêm chính và trách nhiệm xã hội.
Quy định số 224-QĐ/TW đặt kiểm soát xung đột lợi ích vào vị trí trung tâm. Đảng viên trong khu vực công không được sử dụng tài sản nhà nước, dữ liệu, nhân lực hoặc thông tin có được từ chức vụ cho lợi ích riêng; không đầu tư vào lĩnh vực do mình trực tiếp quyết định hoặc quản lý. Việc chấp thuận trong nội bộ Đảng không thay thế điều kiện, trình tự và thủ tục của pháp luật.
Ở chiều ngược lại, cơ quan quản lý cần hướng dẫn rõ quyền, điều kiện và giới hạn của từng nhóm đảng viên. Quy định càng minh bạch, doanh nhân càng có cơ sở tính toán dài hạn, còn cơ quan giám sát càng dễ phát hiện dấu hiệu lợi dụng chức vụ, thông tin nội bộ hoặc tài sản công.
Một môi trường vừa khuyến khích, vừa kiểm soát được rủi ro sẽ giúp nguồn lực hợp pháp đi vào sản xuất, kinh doanh một cách hiệu quả.
