Khơi thông nguồn lực, kiến tạo môi trường phát triển - Bài 2: Lăn xả, chủ động, không đợi “cầm tay chỉ việc”

Năng lực của cán bộ, người đứng đầu được đo bằng khả năng giải quyết vấn đề hiệu quả. Ngoài trách nhiệm, trình độ, kinh nghiệm, cán bộ còn phải có tinh thần lăn xả vì việc chung, làm rõ ngọn nguồn sự việc phát sinh, chủ động giải quyết vướng mắc, không đợi “cầm tay chỉ việc” và chịu trách nhiệm trước kết quả giải quyết.

Bám sát từng phản ánh

Đầu năm học 2026-2027, phụ huynh của Trường THCS Hồ Văn Long, phường Bình Tân gửi “Đơn yêu cầu khẩn cấp”, phản ánh suất ăn bán trú có dấu hiệu ôi thiu, thức ăn chưa chín. UBND phường Bình Tân, Công an phường Bình Tân phối hợp Sở An toàn thực phẩm TPHCM lập tức vào cuộc. Kết quả xác minh cho thấy đơn vị cung cấp suất ăn không bảo đảm năng lực. Nhà trường đã chấm dứt ngay hợp đồng và nhanh chóng tìm đơn vị khác thay thế, bảo đảm bữa ăn học đường an toàn cho học sinh.

Việc xử lý một phản ánh liên quan sức khỏe học sinh không thể chờ qua nhiều tầng báo cáo. Cơ quan chức năng phải xuống hiện trường, kiểm tra nguồn thực phẩm, điều kiện chế biến, năng lực nhà cung cấp và trả lời phụ huynh bằng kết quả. Sở GD-ĐT TPHCM yêu cầu các cơ sở giáo dục rà soát hồ sơ pháp lý của đơn vị cung cấp suất ăn, kiểm soát chuỗi cung ứng, công khai thực đơn hàng ngày và xử lý phản ánh trong 24 giờ. Vụ việc cụ thể tại một trường học trở thành căn cứ để siết chặt quy trình chung.

giám-sát.jpg
Lãnh đạo phường Phú Thuận, TPHCM giám sát quy trình lưu mẫu thức ăn tại Trường Mầm non Hoa Hồng. Ảnh: THU HƯỜNG

Tại phường Tân Mỹ, trước phản ánh của người dân về Trung tâm Phục vụ hành chính công bố trí khu vực tiếp nhận và trả kết quả chưa thuận lợi, phường đã khẩn trương tổ chức lại không gian, bố trí các quầy tiếp nhận hồ sơ theo từng lĩnh vực, tiến độ giải quyết hồ sơ được theo dõi, người dân được hướng dẫn ngay từ đầu về thành phần hồ sơ và cách sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Nhân sự được bố trí, điều tiết phù hợp nhằm hạn chế tình trạng ùn ứ; thời gian chờ nộp hồ sơ không quá 20 phút.

Nhờ vậy, người dân giảm số lần đi lại, rút ngắn thời gian chờ và dễ dàng nắm bắt tình trạng giải quyết hồ sơ. Cán bộ “lăn xả” không có nghĩa làm thay mọi khâu mà là chủ động phát hiện chỗ tắc, phối hợp đúng đơn vị và không để người dân tự đi tìm nơi chịu trách nhiệm.

Tinh thần đó còn thể hiện ở cách xử lý những việc chưa thể hoàn thành ngay. Cán bộ cần thông tin rõ nội dung đã hoàn thành, những phần còn chờ ý kiến, điều kiện nào chưa đáp ứng và thời hạn dự kiến xử lý tiếp theo. Sự minh bạch này giúp người dân giám sát tiến độ, đồng thời hạn chế tình trạng hứa hẹn nhiều nhưng thiếu theo dõi, đôn đốc. Với những việc khó, vai trò của người đứng đầu càng quan trọng, bởi họ có thẩm quyền chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc trong phối hợp và xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân.

Một đầu mối chịu trách nhiệm

Nghị quyết số 31-NQ/TW ngày 15-10-2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV yêu cầu ý kiến, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của nhân dân được tiếp nhận, xử lý đến cùng theo thẩm quyền, phản hồi kịp thời, minh bạch và gắn với trách nhiệm giải trình. Những vấn đề bức xúc kéo dài, những kiến nghị lặp lại nhiều lần phải được xem như tín hiệu cảnh báo về chất lượng lãnh đạo, quản lý.

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4, sáng 16-10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, quyết định lãnh đạo, chỉ đạo phải có căn cứ thực tiễn và được theo dõi đến kết quả cuối cùng. Ở cơ sở, phản ánh về cán bộ thiếu trách nhiệm, gây phiền hà hoặc kiến nghị kéo dài phải được tổ chức Đảng xem xét, yêu cầu người có trách nhiệm báo cáo và khắc phục. Qua giải quyết công việc, cán bộ được rèn luyện, tổ chức được củng cố và người dân thấy rõ vai trò của tổ chức Đảng.

kiểm-tra-bữa-ăn.jpg
Lãnh đạo UBND phường Linh Xuân (TPHCM) kiểm tra, giám sát suất ăn học đường tại Trường Tiểu học Xuân Hiệp. Ảnh: MINH THANH

Với một đô thị có quy mô lớn, diễn biến đời sống kinh tế - xã hội đa dạng như TPHCM, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đã nhiều lần yêu cầu chính quyền chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện để có kết quả cụ thể; mỗi việc phải có người đủ năng lực nắm và xử lý. Tinh thần ấy đòi hỏi người đứng đầu không chỉ nhận báo cáo, mà phải biết công việc đang vướng mắc ở đâu, ai chủ trì, ai phối hợp và thời điểm nào hoàn thành.

Tại phường Bình Phú, yêu cầu đó được cụ thể hóa từ việc tiếp nhận, xử lý và giám sát tiến độ giải quyết công việc. Phường tiếp nhận thông tin qua Trung tâm Phục vụ hành chính công, tiếp xúc cử tri, MTTQ, 16 khu phố, các buổi đối thoại của lãnh đạo, tổng đài 1022, trang tin điện tử và nhóm Zalo. Những phản ánh thuộc thẩm quyền được xử lý ngay; những việc vượt thẩm quyền được chuyển đến đúng cơ quan, đơn vị có thẩm quyền và được tiếp tục đôn đốc giải quyết.

Phó Chủ tịch UBND phường Bình Phú Đoàn Quang Luân cho biết, từ cách làm trên, phường đã xử lý hệ thống chiếu sáng đường số 74, sửa xe ép rác bị rỉ nước, phối hợp cập nhật dữ liệu thuế đất phi nông nghiệp... được nhân dân đánh giá cao. HĐND phường cũng triển khai bản đồ số giám sát tiến độ giải quyết kiến nghị cử tri. Nhờ công cụ số, có thể biết được công việc đang được cá nhân nào xử lý, hiện ở khâu nào, có bị quá hạn hay không. Việc chuyển một văn bản đến cơ quan chức năng chưa thể xem là hoàn thành nếu vấn đề vẫn chưa được giải quyết trong thực tế.

Tại phường Long Trường, cư dân Chung cư Sky 9 nhiều lần kiến nghị mở cổng phía sau ra đường Liên Phường để xe hai bánh lưu thông thuận tiện hơn, tránh việc đi vòng và chen chúc với xe lớn. Ngày 24-4-2026, UBND phường Long Trường cùng các đơn vị liên quan khảo sát thực tế. Ngày 22-5, UBND phường Long Trường có văn bản gửi Sở Xây dựng TPHCM. Đến ngày 1-6, Sở Xây dựng TPHCM có văn bản ủng hộ việc mở lối lưu thông, kèm các điều kiện bảo đảm an toàn.

Hiện địa phương và các cơ quan liên quan đang chuẩn bị các điều kiện để triển khai. Người dân đánh giá cao việc cơ quan chức năng trực tiếp xuống hiện trường khảo sát, xem xét kiến nghị và thông tin rõ những điều kiện cần đáp ứng, qua đó giúp cư dân biết đề xuất của mình được xử lý đến đâu.

Mỗi vấn đề được giải quyết là một lần bộ máy tự kiểm tra cách làm của mình, đồng thời tạo thêm niềm tin xã hội. Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng, bộ máy mới phải chuyển rõ từ tư duy quản lý sang phục vụ. Cán bộ không chỉ chờ người dân đến phản ánh, mà cần chủ động nắm nhu cầu, hướng dẫn tận tình, có trường hợp phải đến tận nhà hỗ trợ. Sự chủ động ấy đặc biệt cần với người cao tuổi, người khuyết tật, người lao động khó sắp xếp thời gian hoặc những hộ đang vướng hồ sơ kéo dài. Một vòng xử lý chỉ hoàn tất khi người phản ánh nhận được kết quả và cơ quan kiểm tra lại thực tế. Nếu phản ánh về điểm ngập, ánh sáng, rác thải hoặc thủ tục hành chính vẫn lặp lại, hệ thống phải xem đó là dữ liệu đánh giá cách làm, không phải một “tin mới” để chuyển tiếp thêm lần nữa.

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo tinh thần Nghị quyết số 31-NQ/TW bao hàm nhiều nội dung lớn, xuyên suốt là quán triệt sâu sắc quan điểm lấy dân làm gốc, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị gần dân, sát dân, lắng nghe dân và chịu sự giám sát của nhân dân.

Theo TS Nhị Lê, nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, quá trình tự đổi mới, chỉnh đốn của Đảng phải bắt đầu trong công việc hàng ngày của mỗi cán bộ, đảng viên. Nói phải đi đôi với làm; làm phải có sản phẩm và hiệu quả đo đếm được. Người lãnh đạo cần lắng nghe, thấu cảm, đi trước trong việc khó và chịu sự giám sát của nhân dân. Né tránh, đùn đẩy hoặc chỉ hoàn thành bằng văn bản sẽ làm suy giảm uy tín cán bộ.

Tin cùng chuyên mục