Coi kiến trúc là một bộ phận của văn hóa và nguồn lực phát triển
Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo luật.
Theo Bộ trưởng, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc bao quát các yêu cầu phát triển mới như kiến trúc xanh, kiến trúc thông minh, không gian ngầm, kiến trúc vùng biển, đảo, đô thị và khu kinh tế đặc thù.
Luật cũng đổi mới tư duy quản lý theo hướng coi kiến trúc là một bộ phận của văn hóa và nguồn lực phát triển; lấy con người, chất lượng không gian làm trung tâm; gắn bảo tồn với lợi ích kinh tế, quy hoạch, dữ liệu, hậu kiểm và định hướng phát triển kiến trúc quốc gia dài hạn.
Việc nhận diện bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc cần được xem xét toàn diện trên cơ sở khoa học, gồm các yếu tố vật thể, phi vật thể, tư liệu lịch sử, khoa học và ký ức cộng đồng dân cư.
Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm
Cùng ngày, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.
Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh cho biết dự luật được xây dựng theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang quản lý theo tiêu chuẩn, điều kiện và hậu kiểm dựa trên hạ tầng dữ liệu số.
Đối với cơ chế kiểm soát nội dung, dự luật tiếp tục giữ nguyên nguyên tắc Nhà nước không kiểm duyệt tác phẩm trước khi xuất bản theo Điều 5 Luật Xuất bản hiện hành.
Tuy nhiên, với các tác phẩm, tài liệu có yêu cầu quản lý cao như nội dung về lịch sử cách mạng, chủ quyền, an ninh quốc gia, lãnh tụ, lãnh đạo đất nước, anh hùng dân tộc thuộc danh mục do Chính phủ quy định, nhà xuất bản phải tổ chức thẩm định bản thảo trước khi đăng ký kế hoạch xuất bản.
Cơ quan chủ quản xem xét kết quả thẩm định, phê duyệt kế hoạch xuất bản. Sau khi xuất bản phẩm hoàn thành và nộp lưu chiểu, Bộ VH-TT-DL tổ chức thẩm định, cho ý kiến trước khi phát hành, trừ trường hợp được miễn thẩm định theo quy định của Chính phủ.
Cơ chế này nhằm tăng cường phòng ngừa, kiểm soát đối với nhóm nội dung đặc thù nhưng không thay thế trách nhiệm của nhà xuất bản và các quy định liên quan.
Luật cũng bổ sung quy định đối với sản phẩm thông tin có tính chất xuất bản phẩm trên không gian mạng, sách điện tử, sách nói và sách tương tác đa phương tiện.
Nhằm bảo vệ bản quyền và tính minh bạch trong thời đại số, dự luật quy định rõ xuất bản phẩm có nội dung được tạo lập toàn bộ hoặc một phần bằng hệ thống AI phải được thông báo và gắn nhãn rõ ràng. Việc sử dụng AI không làm giảm hoặc thay đổi trách nhiệm pháp lý của nhà xuất bản, tổng biên tập và biên tập viên đối với sản phẩm.
