Trả lời chất vấn Quốc hội, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân:

Sẽ thành lập tổ đánh giá độc lập chất lượng sách giáo khoa

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân trả lời chất vấn trước Quốc hội.

Chiều qua, 16-11, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân là thành viên Chính phủ đầu tiên “khai hỏa” phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Quốc hội khóa 12, kỳ họp thứ 2. Trước đó, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cho biết, đã có 230 chất vấn của 107 đại biểu liên quan đến lĩnh vực phụ trách của 21 bộ, ngành, trong đó có 31 chất vấn gửi Chính phủ, riêng Thủ tướng nhận được 17 ý kiến chất vấn – đây được xem là kỳ họp có nhiều chất vấn nhất từ trước đến nay.

Sách giáo khoa: phải qua sử dụng mới đánh giá có phù hợp hay không

Báo cáo và trả lời chất vấn trước Quốc hội của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân tập trung vào 2 vấn đề: chất lượng giáo dục và xã hội hóa giáo dục. Theo Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân, chất lượng giáo dục được quyết định bởi 6 yếu tố: chương trình và sách giáo khoa; giáo viên và phương pháp giảng dạy; cơ sở vật chất; chất lượng học sinh đầu vào; tài chính cho giáo dục và vấn đề quản lý.

Về chương trình và sách giáo khoa (SGK) – trước nhiều ý kiến cho rằng chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học còn nhiều vấn đề chưa phù hợp với yêu cầu thực tiễn nhưng chậm được sửa chữa, khắc phục – Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đã nhấn mạnh, ngành giáo dục đang trong quá trình thay SGK từ lớp 1 đến lớp 12 nhưng phải trải qua thực tiễn sử dụng sách mới đánh giá đúng được sự phù hợp của chương trình, SGK với điều kiện của chúng ta. Về chất lượng học sinh đầu vào, qua 1 năm tổ chức thi nghiêm túc và rà soát lại thì có nhiều học sinh không đủ tiêu chuẩn vẫn được lên lớp bởi những năm trước, áp lực của bệnh thành tích và chỉ tiêu mỗi lớp không được phép có quá 1% học sinh lưu ban quá nặng nề.

Tuy nhiên, nhận định về chương trình, SGK này ngay lập tức đã nhận được chất vấn của đại biểu (ĐB) Đặng Văn Khanh (Hà Nội): “Dù Bộ trưởng nói chương trình và SGK đã phù hợp lắm rồi nhưng Bộ trưởng có suy nghĩ gì khi đại bộ phận người dân đều có ý kiến cho rằng, chương trình và SGK, nhất là ở bậc phổ thông hiện nay là không phù hợp?”…

Thậm chí, ĐB Nguyễn Lân Dũng (Đắc Lắc) còn nêu câu hỏi: Bộ trưởng có sẵn sàng tổ chức một cuộc đối thoại với các ĐB Quốc hội quan tâm đến giáo dục để trả lời một câu hỏi, vì sao chúng ta không thể sử dụng một chương trình đã phổ biến trên thế giới, làm cho chương trình học nhẹ hơn và sâu hơn, tiến tới có nhiều bộ SGK để giáo viên, học sinh có nhiều sự lựa chọn? Trước câu hỏi khá thẳng thắn này, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân cho biết: Tuy mới về bộ nhưng xem lại các báo cáo hồ sơ thì thấy đội ngũ tham gia biên soạn SGK đều là những người có uy tín trong ngành nhưng có một vấn đề là khoảng 80% những người tham gia biên soạn sách này không giảng dạy bậc phổ thông cho nên trong đó có thể có những nội dung chúng ta đưa vào chưa phù hợp. “Đến khi dạy thử, rồi thông qua, có ý kiến cho rằng học trò của thầy biên soạn SGK, nên đánh giá chưa toàn diện”.

Không trả lời thẳng vào đề nghị của với ĐB Nguyễn Lân Dũng, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đề xuất sẽ thành lập một tổ độc lập, mời các nhà khoa học hoặc các thầy giáo đánh giá sách giáo khoa và hoạt động độc lập với Bộ GD-ĐT. “Bởi vì nếu chúng ta tranh luận nói là tốt, hay không tốt, thì khó. Nhưng có một tổ hẳn hoi, lấy từ môn học ra cùng nhận xét, thảo luận. Đây có thể là cách nhanh hơn giúp chúng ta điều chỉnh vấn đề này”.

Cũng liên quan đến chất lượng giáo dục, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT nhìn nhận chất lượng đào tạo tiến sĩ ở nước ta đang có vấn đề. “Tôi từng trực tiếp hướng dẫn nghiên cứu sinh, thấy có vấn đề về chất lượng đề tài. Chúng ta không chú ý đúng mức vấn đề “mới” trong đề tài tiến sĩ. Đến một trường ĐH đào tạo được nhiều tiến sĩ, tôi có hỏi hiệu trưởng là những luận văn đó có tính mới và khoa học không thì trường trả lời là không mới!”, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân nói. Vì vậy, sắp tới, Bộ sẽ có quy chế mới, theo hướng khắt khe hơn khi xét duyệt đề tài tiến sĩ. “Những ai không có cái mới về khoa học, đừng có làm tiến sĩ”.

“Tấm chăn” giáo dục: Cố “đắp” cho đủ thì số người đi học giảm 1/4

ĐB Ngô Quang Minh (Quảng Ninh) chất vấn tại kỳ họp Quốc hội ngày 16-11.

Xã hội hóa giáo dục là vấn đề được Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân dành nhiều tâm sức giải quyết trong thời gian gần đây. Và vấn đề này cũng được các ĐB chất vấn sôi nổi, đặc biệt là những chính sách, cơ chế xã hội hóa. ĐB Nguyễn Văn Quynh (Quảng Ninh) nêu vấn đề, việc sửa chữa, nâng cấp 120.000 phòng, lớp học xuống cấp sẽ gian nan không kém chương trình kiên cố hóa 7 vạn phòng học Chính phủ đã thực hiện. Bộ trưởng có tính toán phương án khác, cho phép xã hội hóa ở mức cao hơn.

Ví dụ, đối với những vùng, địa phương có điều kiện, doanh nghiệp và người dân bỏ tiền đầu tư xây trường theo đúng quy hoạch của ngành GD, sau đó Nhà nước thuê lại. Bộ trưởng có nghĩ đến giải pháp này? Và cơ chế, chính sách cho nó là gì? ĐB Phạm Thị Loan (Hà Nội) bổ sung: Ở các đô thị, không ít cá nhân, tổ chức mong được đầu tư cho giáo dục, nhưng chính sách chưa thỏa đáng, khó thực hiện. Ngược lại, ở nông thôn thì thiếu các nguồn lực. ĐB Nguyễn Tấn Trịnh (Quảng Nam) ý kiến thêm: Làm sao để giảm tải gánh nặng ngân sách mà vẫn đảm bảo chất lượng lẫn quy mô GD? Giữa 2 khối trường tư thục và công lập, phải “cân đối” như thế nào để làm tốt chính sách xã hội hóa giáo dục?

Giải đáp các câu hỏi trên, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân cho biết Bộ GD-ĐT đang có 1 nghiên cứu đánh giá tổng thể về huy động các nguồn lực đầu tư cho GD. “Xã hội hóa mà không có sự tham gia đóng góp của người dân thì không đúng nghĩa là xã hội hóa”, ông Nguyễn Thiện Nhân nói.

Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, xã hội hóa trong giáo dục là đúng hướng, vấn đề là cần những chính sách cụ thể và đồng bộ, ví dụ trước khi tăng học phí bậc đại học (để đảm bảo yêu cầu chất lượng) thì cần có chính sách cho sinh viên vay vốn thông thoáng và hợp lý. Điểm mới nhất trong cơ chế tài chính cho giáo dục gần đây là Chính phủ ban hành chương trình cho vay học nghề và học ĐH. “Trong vòng 1 tháng (10-2007) thực hiện cơ chế mới, các tổ chức tín dụng đã giải ngân cho sinh viên vay 495 tỷ đồng, trong khi 12 năm trước cộng lại chỉ đạt 290 tỷ đồng”, ông Nhân nêu con số so sánh. Và dự kiến, trong năm 2007, Nhà nước sẽ bố trí khoảng 2.000 tỷ đồng cho sinh viên vay vốn đi học.

Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân ví von: “Tấm chăn” giáo dục, với 20% từ nguồn ngân sách Nhà nước, sẽ “đắp” không hết. Nếu chúng ta cố “đắp” cho đủ, thì số người đi học sẽ giảm 1/4. Tức là, nếu chúng ta miễn học phí cho 4 học sinh, tức là có 1 học sinh phải nghỉ học vì không đủ khả năng chi trả học phí. Ngược lại, 4 học sinh đóng học phí, sẽ có thêm 1 học sinh nghèo được đi học.

Về chính sách học phí, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân nói dứt khoát: Ngân sách cần chi trả có trọng tâm, trọng điểm, trong đó ưu tiên đặc biệt cho các vùng khó khăn. “Thay vì miễn, giảm 50% học phí, tôi đề nghị miễn toàn bộ học phí cho đối tượng là con em các hộ gia đình thuộc diện nghèo, bất kể miền núi hay đô thị - áp dụng theo chuẩn nghèo ở mỗi địa phương”, ông Nhân nhấn mạnh. Thu học phí 1 lần trong năm học; thu - chi có sự giám sát của cha mẹ học sinh là dự kiến đổi mới về học phí của Bộ GD-ĐT.

Việt Lan

  • Không nên tư nhân hóa trường học, bệnh viện công

Đại biểu Lê Như Tiến (Quảng Trị) chất vấn tại Quốc hội. Ảnh: MINH ĐIỀN

Trước phiên chất vấn, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Huỳnh Đảm đã trình bày Báo cáo tổng hợp kiến nghị của cử tri trên cơ sở tập hợp 1.008 ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân cả nước gửi đến kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XII.

Báo cáo đã nêu lên 6 vấn đề đang tồn tại, yếu kém, tiêu cực làm ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới: kinh tế tăng trưởng cao nhưng còn bộc lộ nhiều yếu tố chưa bền vững; Việc huy động và sử dụng vốn đầu tư trong nước, nước ngoài hiệu quả chưa cao; Nhiều công trình xây dựng tiến độ chậm, chất lượng kém rất đáng lo ngại; Chất lượng GD-ĐT và y tế; an toàn giao thông; khiếu nại, tố cáo về tham nhũng, tiêu cực diễn ra ở nhiều nơi.

Từ tình hình trên, cử tri và nhân dân cả nước kiến nghị Chính phủ cần sớm chỉ đạo sơ kết, đánh giá tình hình giải quyết vấn đề nông dân, nông nghiệp, nông thôn, phát triển đất nước trong hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, để có các giải pháp, các chính sách vĩ mô đúng đắn bảo đảm cho sự phát triển bền vững; vừa phát triển kinh tế vừa giải quyết tốt các vấn đề xã hội; xây dựng chính sách tiền lương mang tính chiến lược ổn định lâu dài.

Chính phủ cần chỉ đạo làm rõ chủ trương xã hội hóa y tế, giáo dục; tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để thu hút nguồn lực của các thành phần kinh tế trong và ngoài nước góp phần đầu tư, phát triển y tế, giáo dục, đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh và học hành của nhân dân. Nhà nước không nên cổ phần hóa, tư nhân hóa bệnh viện công, trường học công mà cần phải tăng cường đầu tư ngân sách cho phát triển y tế, giáo dục công; xây thêm bệnh viện và nâng cấp bệnh viện công, trường học công, nhất là cấp huyện; có chính sách bảo hiểm y tế, học phí hợp lý... để cho người nghèo, nhất là nông dân, công nhân, người hưởng lương có điều kiện chữa bệnh, học hành đến nơi, đến chốn, vì đây là hai lĩnh vực tác động trực tiếp đến con người, thể hiện bản chất tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội do Đảng lãnh đạo.

Anh Nhi

  • Bộ trưởng Bộ Tài chính VŨ VĂN NINH:
    Đang tăng cường kiểm soát chặt chẽ giá cả

Tôi xin báo cáo về kết quả thực hiện một số vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm tại kỳ họp trước đó là phí, lệ phí. Thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính, Bộ NN-PTNT khảo sát và đã trình Chính phủ ban hành Nghị quyết miễn giảm phí diện tích trong hạn điền cho người dân. Về việc rà soát phí, lệ phí, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành chỉ thị yêu cầu bãi bỏ các khoản không nằm trong danh mục, tiếp tục rà soát giảm các loại phí, lệ phí; đã giảm lệ phí an ninh quốc phòng, phòng chống lụt bão, chứng minh thư, hộ tịch,…

Về việc chỉ số giá tiêu dùng tăng cao từ đầu năm đến nay (tăng 8,12%), nguyên nhân là do giá thế giới liên tục tăng cao như: giá gạo xuất khẩu tăng 17,2%, hạt tiêu tăng 104,6%, sợi các loại tăng 8,52%, phôi thép tăng 33%-36%… Về chủ quan là do nhu cầu trong nước vẫn tiếp tục tăng cao để đảm bảo tăng trưởng kinh tế, nhu cầu nhập khẩu nhiều như: nguyên liệu sữa nhập 80%, phôi thép 60%… Bên cạnh đó là diễn biến phức tạp của thiên tai, đầu tư trực tiếp và gián tiếp, dư nợ tín dụng tăng cao, điều chỉnh giá một số mặt hàng (điện, than, xi măng)… đã dẫn đến tổng phương tiện tăng cao, dẫn đến tăng giá.

Để kiểm soát tăng giá, Bộ Tài chính đã yêu cầu các doanh nghiệp tiết kiệm chi phí sản xuất; kiểm soát giá, dịch vụ Nhà nước đang kiểm soát; giảm thuế nhập khẩu các mặt hàng (như phân bón, sữa, xăng dầu,…); đảm bảo cân đối cung cầu…

H. My

  • Phản hồi từ phần trả lời chất vấn của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân

ĐB Nguyễn Lân Dũng (Đắc Lắc): Bộ trưởng chưa trả lời thẳng câu hỏi

Vấn đề chính không phải là ở SGK, mà ở chương trình. Tôi đã đi nhiều nước, ở bậc học tiểu học và THCS học sinh học rất nhẹ nhàng. Ở ta, theo nhận xét của nhiều chuyên gia giáo dục, chương trình hiện nay thấp và nặng. Tại sao ta không thể rút kinh nghiệm từ chương trình của nước ngoài? Họ dạy về cây lúa mì, ta dạy lúa nước, nghĩa là rút kinh nghiệm chứ không phải áp dụng nguyên xi. Tôi cũng thông cảm là khi làm chương trình đã tốn nhiều công sức và tiền của, làm lại là khó nhưng về lâu dài phải xem lại chương trình. Bộ trưởng chưa trả lời thẳng vào câu hỏi của tôi. Tôi hỏi Bộ trưởng có đồng ý tổ chức đối thoại với các đại biểu Quốc hội riêng về chương trình, về SGK không thì Bộ trưởng lại nói cần tổ chức các nhóm nghiên cứu! Mà đây là những câu hỏi cốt tử đối với chất lượng giáo dục.

ĐB Lê Như Tiến (Quảng Trị):
Phải đặt hàng đào tạo mới nâng cao được chất lượng giáo dục

Tôi chưa hài lòng lắm với lời giải đáp của Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân. Nếu được đặt tiếp câu hỏi, tôi sẽ hỏi về việc thiết lập những trung tâm nghiên cứu nhu cầu nguồn nhân lực, khắc phục tình trạng lãng phí nguồn nhân lực. Tôi còn phân vân về thông tin mà Bộ trưởng đưa ra là “hầu hết sinh viên ra trường có việc làm”. Nếu chỉ là việc làm chung chung, việc làm giản đơn thì có thể, nhưng làm đúng ngành, đúng nghề, đúng trình độ thì chắc không phải. Phải thay đổi, đi từ khâu điều tra, nghiên cứu ở từng ngành, tập hợp nhu cầu nhân lực, từ đó “đặt hàng” đào tạo.

ĐB Đặng Văn Khanh (Hà Nội): Băn khoăn của tôi chưa được làm rõ!

Với thời gian có hạn, Bộ trưởng trả lời cũng tương đối ngắn gọn, tập trung. Nhưng còn băn khoăn của tôi liên quan đến SGK Bộ trưởng chưa trả lời thật thỏa đáng. Hiện nay có rất nhiều lỗi trong SGK, tôi không nói đến lỗi chính tả mà là sự định hướng trong SGK. Người ta nói nhiều đến vấn đề nọ, vấn đề kia nhưng đạo đức xã hội, pháp luật, truyền thống Việt Nam hiện nay không đúng với mô hình trong SGK! Mức độ truyền tải về học vấn, văn hóa, pháp luật hiện nay trong SGK còn bất hợp lý. Tôi cũng đồng ý với ĐB Nguyễn Lân Dũng là cần có những buổi làm việc với các nhà khoa học, các nhà giáo dục để định hướng cho nền giáo dục, nhưng QH không đứng ra tổ chức việc này, Bộ GD-ĐT nên làm.

Anh Phương ghi

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bí thư Thành ủy TPHCM Nguyễn Văn Nên cùng các đồng chí lãnh đạo thành phố dự kỳ họp Quốc hội ở điểm cầu TPHCM. Ảnh: VIỆT DŨNG

Thực hiện ngay mô hình chính quyền đô thị tại TPHCM

Chiều 26-10, trước khi kết thúc đợt một kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV đã nghe các tờ trình, báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết về tổ chức chính quyền đô thị tại TPHCM và thảo luận về vấn đề này. Nội dung này sẽ được Quốc hội tiếp tục cho ý kiến tại đợt họp kế tiếp từ ngày 2-11 tới.

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Xây dựng Đảng

Kết quả từ những chương trình đột phá

Trong nhiệm kỳ 2015-2020, tỉnh Tây Ninh đã đạt được nhiều chỉ tiêu tăng trưởng ấn tượng về thu hút đầu tư, thu ngân sách, phát triển nông thôn mới, giảm nghèo. Và bí quyết của những thành công đó chính là nhờ thực hiện tốt các chương trình đột phá về kinh tế - xã hội.  

Việt Nam và Thế giới

Vững lòng biển đảo

Tặng Nhà “Câu lạc bộ thủy thủ” cho Hải đội 512, Vùng 5 Hải quân

Nhân kỷ niệm 45 năm ngày thành lập Vùng 5 Hải quân (26-10-1975 – 26-10-2020), từ ngày 26-10 đến 29-10, đoàn công tác của Đảng bộ Khối cơ sở Bộ Công thương tại TPHCM do Phó Bí thư Đảng ủy Khối cơ sở Bộ Công thương tại TPHCM Nguyễn Thành Thơ làm trưởng đoàn đã đến thăm, động viên, cán bộ, chiến sĩ Vùng 5 Hải quân.

Nhân sự

Cải cách hành chính

Người dân hài lòng về cải cách hành chính trong ngành công an

Ngày 28-10, tại Hà Nội, Bộ Công an tổ chức hội nghị tổng kết chương trình tổng thể cải cách hành chính (CCHC) nhà nước giai đoạn 2011-2020, định hướng giai đoạn 2021-2030 trong lực lượng công an nhân dân (CAND); công bố kết quả xác định Chỉ số CCHC và kết quả đo lường sự hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan, đơn vị có chức năng giải quyết thủ tục hành chính trong CAND năm 2020.

ĐẠI HỘI ĐẢNG CÁC CẤP