Phát biểu khai mạc, GS-TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn nhấn mạnh, việc nhìn lại chặng đường Đổi mới và hội nhập quốc tế nhằm đánh giá những chuyển biến của đất nước, nhận diện các vấn đề cần giải quyết trong giai đoạn tới.
Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS-TS Vũ Trọng Lâm, Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, nêu rõ mối quan hệ gắn bó giữa thực tiễn, lý luận, thể chế và tổ chức thực hiện là bài học quan trọng được đúc kết qua 40 năm Đổi mới.
Trong đó, thực tiễn đặt ra vấn đề; lý luận có vai trò nhận thức, khái quát và định hướng; thể chế chuyển hóa nhận thức thành khuôn khổ hành động; còn tổ chức thực hiện quyết định mức độ hiện thực hóa chủ trương vào đời sống.
Hội thảo đặt ra yêu cầu lý giải nguyên nhân của những thành tựu, cơ chế tạo ra và giải phóng động lực phát triển, đồng thời nhận diện các điểm nghẽn nảy sinh. Các vấn đề mới trong giai đoạn phát triển hiện nay cũng cần được xem xét trong mối quan hệ giữa đổi mới, độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế.
PGS-TS Đỗ Xuân Tuất, Phó Viện trưởng Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng, phân tích sự phát triển hệ thống lý luận cách mạng của Đảng trong 40 năm Đổi mới và hội nhập quốc tế. Trong khi đó, GS-TS Phạm Hồng Tung, Đại học Quốc gia Hà Nội, tiếp cận những biến đổi văn hóa từ phương diện đối thoại liên văn hóa...
Các nội dung trao đổi cũng đề cập công tác tư tưởng, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và văn hóa trong bối cảnh môi trường quốc tế, không gian số biến đổi nhanh chóng; vai trò chủ thể của nhân dân, sức mạnh đại đoàn kết... đặt trong mối liên hệ với hiệu quả thực hiện các chủ trương phát triển.
Phát biểu kết luận hội thảo, TS Bùi Văn Thạch, Phó Tổng Thư ký Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận, chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành luận cứ khoa học phục vụ công tác nghiên cứu, hoạch định và thực thi chính sách trong giai đoạn mới.