Tập trung nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp nhà nước

Tại hội thảo về “Phát huy vai trò của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” diễn ra chiều 6-6, đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia, DN đều nhìn nhận vai trò tích cực nhiều mặt của DNNN, song cũng cho rằng còn nhiều tồn tại, hạn chế cần khắc phục.

Hiệu quả hoạt động còn thấp

Tính đến hết năm 2012, DNNN có tổng tài sản hơn 2.570.000 tỷ đồng, doanh thu 1.079.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 167.000 tỷ đồng, nộp ngân sách 222.000 tỷ đồng. Năm 2013, riêng 18 tập đoàn, tổng công ty có vốn nhà nước là 840.000 tỷ đồng (chiếm 83% vốn nhà nước tại DN), doanh thu 1.184.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 136.000 tỷ đồng, nộp ngân sách 191.000 tỷ đồng. Theo ông Vương Đình Huệ, Trưởng ban Kinh tế Trung ương, về cơ bản DNNN nhất là các tập đoàn, tổng công ty đã có đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, hình thành các ngành công nghiệp, ngành kinh tế quan trọng, then chốt của đất nước. Nhiều tập đoàn, tổng công ty, ngân hàng thương mại đã góp phần quan trọng ổn định kinh tế vĩ mô, tham gia nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, thực hiện chính sách an sinh xã hội…

Công nhân Tổng Công ty Điện lực TPHCM lắp đặt biến thế mới tại quận 11. Ảnh: CAO THĂNG

Tuy nhiên, ông Vương Đình Huệ cũng nhìn nhận, kết quả hoạt động của DNNN còn nhiều tồn tại, hạn chế như: năng suất lao động, hiệu quả sản xuất kinh doanh còn thấp. Theo tính toán của Ngân hàng Thế giới năm 2011, trong giai đoạn 2000-2008 khoảng cách chênh lệch về năng suất lao động giữa DNNN với các loại hình DN khác đã được nới rộng từ tỷ lệ 1:4 lên 1:10; tỷ lệ doanh thu trên lao động của DNNN chỉ tăng từ 0,6 lên 1,7 lần trong khi toàn bộ khu vực DN tăng từ 2,7 lên 16,3 lần. Bên cạnh đó, hiệu quả đóng góp cho xã hội của DNNN chưa tương xứng với nguồn lực được nắm giữ (nắm giữ 70% đất đai, 70% viện trợ ODA cho khu vực sản xuất, kinh doanh, 60% tín dụng). Một số DNNN yếu kém, làm ăn thua lỗ còn xảy ra hiện tượng tiêu cực, lãng phí, thất thoát gây bức xúc cho xã hội.

Chia sẻ quan điểm, theo TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, để nâng cao hiệu quả hoạt động DNNN cần phải tách nhiệm vụ kinh doanh với nhiệm vụ xã hội và hạch toán riêng công khai, minh bạch. Cùng với đó là áp dụng đầy đủ kỷ luật thị trường và chế độ ngân sách cứng với DNNN. Chẳng hạn như khi khó khăn, thua lỗ trong kinh doanh, không xin và không được xin giảm hay hoãn thuế, khoanh nợ, giảm lãi suất… mà phải giải quyết theo kỷ luật thị trường.

Cùng quan điểm hiệu quả hoạt động của các DNNN còn chưa cao, bà Hoàng Thị Lan Anh, Phó trưởng ban cải cách và hiện đại hóa (Tổng cục Thuế), dẫn số liệu: nhiều DNNN thua lỗ, xin giảm nộp ngân sách; xin hưởng ưu đãi vượt khung… gây khó khăn trong công tác quản lý thu. Năm 2013, trong số 1.245 tờ khai của DNNN chỉ có 71% các tờ khai có lãi, 29% không có lãi.

Hiệu quả phải là ưu tiên

Theo ông Phạm Xuân Cảnh, Phó Bí thư thường trực Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, muốn phát huy được vai trò của DNNN trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì phải giải quyết 2 yếu tố cốt lõi. Đó là nâng cao hiệu quả hoạt động, bởi đã là DN thì hiệu quả là quyết định; nâng cao khả năng cạnh tranh cả trong nước (trên cơ sở bình đẳng với các DN khác) và quốc tế. Còn theo ông Phan Đức Tú, Tổng Giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam, lâu nay chúng ta nhắc đến vai trò của DNNN trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà quên đi điều kiện DNNN nào có khả năng thực hiện. Theo ông Tú, để DNNN làm được điều này phải đáp ứng 5 điều kiện. Đó là phải có quy mô, hoạt động chất lượng tốt, có hiệu quả đủ lớn so với trong ngành để thực hiện các chính sách an sinh xã hội; có trình độ khoa học công nghệ cao để dẫn dắt thị trường; có hệ thống quản trị tiên tiến, phòng tránh rủi ro cao; đảm bảo minh bạch hoạt động; đảm bảo nguồn lao động chất lượng cao. Cũng theo ông Tú, Nhà nước chỉ nên đầu tư tập trung một số DN then chốt và hoạt động có hiệu quả, đóng vai trò dẫn dắt, cũng như tự vận động để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân ghi nhận và biểu dương các thành tích của DNNN ở vai trò là lực lượng vật chất góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội. đóng góp to lớn cho sự phát triển của đất nước trong những năm qua. Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng cũng cần phải thẳng thắn nhìn nhận các tồn tại hạn chế cần khắc phục theo yêu cầu đặt ra. DNNN nắm giữ vốn lớn nhưng kết quả chưa tương xứng tiềm năng: đầu tư dàn trải, làm ăn thua lỗ, thất thoát; một số cán bộ lãnh đạo DN chủ chốt vi phạm nên DNNN chưa được nhìn nhận công bằng.

Để tiếp tục phát huy vai trò DNNN, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các bộ, ngành, đảng ủy khối, cấp ủy trong DNNN tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong DNNN. Bên cạnh đó, DNNN tự đổi mới sắp xếp đi đầu trong đổi mới ứng dụng khoa học kỹ thuật dẫn dắt nền kinh tế cùng phát triển nâng cao khả năng cạnh tranh, khắc phục tồn tại yếu kém; tập trung nâng cao khả năng quản trị DN, tính công khai, minh bạch, tăng giám sát kiểm tra của chủ sở hữu hữu của người đại diện vốn…

HÀ MY

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhiều doanh nghiệp xoay trở tìm nguyên liệu

Nhiều doanh nghiệp xoay trở tìm nguyên liệu

60% nguồn nguyên liệu sản xuất trong nước là từ nhập khẩu. Từ tháng 6 đến tháng 9 hàng năm là chu kỳ nhập khẩu nguyên liệu. Tuy nhiên, năm nay nhiều doanh nghiệp (DN) đang gặp khó khi hầu hết giá nguyên liệu tăng khá cao.

Ngân hàng - Chứng khoán

VN-Index lập đỉnh mới, vàng giảm giá

Thị trường chứng khoán Việt Nam trong phiên giao dịch ngày 18-6 tăng mạnh. Đóng cửa phiên giao dịch, VN-Index tăng 17,85 điểm lên 1.377,77 điểm với 249 mã tăng, 138 mã giảm và 54 mã đứng giá. 

Thị trường

Saigon Co.op căng mình đảm bảo tốt phòng tuyến lương thực, thực phẩm cho người dân TPHCM

Cùng với các bệnh viện, hiện hệ thống siêu thị, cửa hàng thực phẩm tại khu vực TPHCM cũng không tránh khỏi sự tấn công của dịch Covid-19 do cả hai nhóm ngành này đều phải duy trì hoạt động xuyên suốt liên tục song song để bảo vệ sức khỏe và cung cấp lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm cho người dân.

Địa ốc

Wyndham Coast - hàng hiếm trên thị trường căn hộ du lịch biển

Khó có thể tìm thấy một dự án nào nằm ở cung đường ven biển đẹp hàng đầu Việt Nam với mức giá hợp lý cùng với hạ tầng giao thông đang gấp rút xây dựng sẽ tạo nên sự tăng trưởng về giá trong tương lai như dự án Wyndham Coast.

Nông nghiệp

Miền Trung tìm cách thích ứng xâm nhập mặn

Vùng hạ du các con sông miền Trung đang bị mặn xâm nhập nghiêm trọng. Tình trạng này khiến người dân đối mặt với thiếu nước, diện tích gieo trồng nhiều nơi phải bỏ hoang, nhiều địa phương phải chạy đua tìm các phương án ứng phó.

Đầu tư

Hơn 41.000 tỷ đồng đầu tư Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, kế hoạch thi công dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I tại tỉnh Quảng Bình sẽ diễn ra vào quý III-2021, có tổng mức đầu tư là 41.130 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2025. Trong đó gói thầu số 15 để thi công 2 tổ máy có trị giá 30.236 tỷ đồng đã được các bên ký kết chiều nay 17-6.

Du lịch

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế