Trách nhiệm người cầm bút

Những ngày qua, tranh cãi liên quan đến tác phẩm du ký của tác giả Huyền Chip (Nguyễn Thị Khánh Huyền) được dư luận đặc biệt quan tâm chú ý. Buổi họp báo nhân dịp ra mắt cuốn sách thứ 2 của Huyền được tổ chức tại Hà Nội đã diễn ra khá căng thẳng khi một số người tham dự đã chất vấn tác giả về tính chân thật của tác phẩm.

Thật ra cách làm như Huyền Chip không mới. Rất nhiều bạn trẻ đã thực hiện cách đi này và viết thành sách, có thể kể đến những Trở lại của Nguyễn Nhật Lâm, John đi tìm Hùng của Trần Hùng John, Tôi là một con lừa của Nguyễn Phương Mai… Thế nhưng, vì sao chỉ có Xách ba lô lên và đi của Huyền Chip bị nghi ngờ?

Thực tế, Huyền cũng không làm chuyện gì khủng khiếp hơn, gian nan hơn những nhà du ký Việt Nam trẻ tuổi khác. Mỗi tác giả đều có những khó khăn riêng trên hành trình của mình. Vấn đề của Huyền là sự thiếu minh bạch trong tác phẩm. Ngoại trừ tả cảnh, tả người, chụp hình lưu niệm thì hành trình của Huyền gói gọn trong hai chữ “may mắn”. Xin việc - đi đến đâu cũng được nhận, được trả lương cao; xin Visa - hầu như nơi đâu cũng cấp; vượt biên trái phép ngay vùng chiến sự - hoàn toàn thuận lợi… Dĩ nhiên may mắn là một phần của cuộc sống nhưng lúc nào cũng may cả thì bạn đọc có quyền nghi ngờ. Nhiều ý kiến cho rằng hành trình của Huyền là thật nhưng khi chuyển thành tác phẩm, tác giả đã cố ý đề cao tính mạo hiểm, gian nan, để tạo sự thu hút với bạn đọc.

Sự nghi ngờ về tính chân thật tác phẩm du ký của một cây viết trẻ còn có nguyên nhân khác nữa là sự lo sợ tác phẩm dạng này nếu thiếu tính chính xác sẽ gây hệ lụy xấu đến bạn đọc trẻ. Các tác phẩm dạng du ký đáp ứng giấc mơ hiểu biết thế giới, khẳng định bản thân của người trẻ nhưng nếu vì một mục đích nào đó mà người viết không nêu rõ những khó khăn thật sự, những chuẩn bị, dự phòng thật sự có thể tạo nên tai họa cho những bạn đọc muốn bắt chước.

Có người biện hộ rằng bạn đọc phải tự phân định thật giả và đây không phải là sách hướng dẫn du lịch. Tuy nhiên, thực tế thì những tác phẩm dạng du ký vừa qua cũng không ai nhận mình là tác phẩm hư cấu và đều lấy tính chân thật làm điểm nhấn. Và đã là sự thật thì người cầm viết phải có trách nhiệm với những gì viết ra, nhất là khi tác phẩm có thể tạo ảnh hưởng đến người đọc khi họ tin theo.

Cách nay không lâu, sự kiện 4 bạn trẻ tự lái thuyền hơi trong đêm ra Côn Đảo gây sửng sốt nhiều người. Điều đáng nói là các bạn trẻ hầu như không có chuẩn bị gì, thậm chí chỉ có duy nhất 1 người biết bơi. Cách làm của các bạn học hỏi từ các cuộc hành trình mạo hiểm của một số bạn trẻ trên thế giới nhưng lại không biết rằng để thực hiện những chuyến mạo hiểm như thế, họ đã tham dự các khóa huấn luyện từ kiến thức hành trình đến kỹ năng sinh tồn, chuẩn bị các trang thiết bị cần thiết để bảo đảm an toàn... “Mạo hiểm không đồng nghĩa với liều mạng” là câu châm ngôn của các nhà du lịch mạo hiểm thế giới. Sẽ chẳng ai mong muốn một ngày nào đó đọc tin tức có bạn trẻ Việt Nam gặp nạn khi đang vượt biên trái phép vùng chiến sự nào đó chỉ vì: “trong sách, tác giả vượt qua rất dễ dàng”.

TƯỜNG VY

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Các diễn viên múa rối nước chào khán giả (ảnh chụp trước thời điểm dịch Covid-19 bùng phát)

Chìm nổi cùng rối nước

Vào cuối tháng 4-2021, các diễn viên trong Đoàn múa rối Rồng Phương Nam (Nhà hát nghệ thuật Phương Nam) tất bật tập vở mới Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực để kịp công diễn dịp hè. Khi mọi thứ được chuẩn bị sẵn sàng thì đợt dịch Covid-19 ập đến, những diễn viên múa rối nước của đoàn tứ tán khắp nơi. Kẻ về quê, người ở nhà trông con…, mong chờ ngày được hội ngộ khán giả.

Phim

Khám phá 120 bối cảnh phim đặc sắc ở Việt Nam

Ngày 22-6, Viện Phim Việt Nam tại Hà Nội tổ chức triển lãm "Di sản tư liệu hình ảnh động trong quảng bá du lịch Việt Nam", giới thiệu khoảng 120 ảnh bối cảnh quay phim được các nhà làm phim trong nước và nước ngoài thực hiện tại Việt Nam. Đây là những tư liệu đang được lưu trữ tại Viện Phim Việt Nam. 

Âm nhạc

Sân khấu

Kịch truyền hình “Làm mẹ trên mạng“

Lúc 14 giờ 20 ngày 24-6, Đài Truyền hình TPHCM - HTV7 phát sóng chuyên mục Chuyện bốn mùa vở kịch Làm mẹ trên mạng (kịch bản: Phong Linh, biên tập: Nguyễn Minh Hải, đạo diễn dàn dựng: Hoàng Duẩn, đạo diễn truyền hình: NSƯT Lê Cường) mang thông điệp ý nghĩa về việc giáo dục con cái trong thời buổi công nghệ 4.0, xuất phát từ thực tế cuộc sống.

Sách và cuộc sống

Nhà thơ trẻ Lữ Mai ra mắt trường ca về “Trung đoàn mũ sắt“

Sau nhiều tập thơ đã ra mắt trước đây như: Giấc (Tập thơ, NXB Hội Nhà văn, 2010), Mở mắt rồi mơ (NXB Hội Nhà văn, 2015), Thời cách ngắn trống rỗng (NXB Hội Nhà văn, 2019) và tập trường ca Ngang qua bình minh (NXB Văn học, 2020); mới đây, nhà thơ trẻ Lữ Mai vừa ra mắt tập trường ca thứ hai - Chư Tan Kra mây trắng (NXB Hội Nhà văn, 2021). 

Sáng tác

Vợ chồng già

Hai tối nay, không nghe bố đòi uống rượu, bàn ăn đủ người là bố bưng bát lặng lẽ ăn, ăn xong đặt đũa xuống là bố về phòng sớm, chỉ dặn: Linh lát chở con về đi cẩn thận, đầu hẻm mới có cái ổ gà. Lúc chị ghé mắt nhìn thì nghe tiếng tivi nho nhỏ, bố ngồi bó gối trên giường đã mắc mùng. Mẹ bĩu môi, kệ ông ấy đi! Lại giở chứng giở quẻ gì đấy mà!

Mỹ thuật