Xây và bỏ

Thỏa thuận hạt nhân giữa nhóm P5+1 (5 thành viên thường trực HĐBA LHQ gồm Mỹ, Pháp, Anh, Nga, Trung Quốc + Đức) với Iran đạt được trong nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Barack Obama đang đứng trước viễn cảnh bị vô hiệu hóa như hàng loạt vấn đề khác trong danh sách đối nội và đối ngoại mà Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump dọa sẽ đảo ngược trong nhiệm kỳ của ông.

Liên quan đến vấn đề này, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi phát biểu trong cuộc họp báo ngày 15-1 cho biết, Iran sẽ không đàm phán lại thỏa thuận hạt nhân với các cường quốc thế giới, ngay cả khi phải đối mặt mới lệnh trừng phạt mới của Mỹ. “Sẽ không có đàm phán lại và sẽ không có cơ hội cho thỏa thuận mới”, tạp chí Newsweek dẫn lời ông Araqchi. Ông Araqchi là nhà đàm phán hạt nhân hàng đầu của Iran tại các cuộc đàm phán dẫn đến thỏa thuận vào năm 2015. Theo ông, Iran và nhiều nhà phân tích tin rằng đó là thỏa thuận các bên cùng có lợi và Chính phủ mới của Mỹ sẽ phải cân nhắc khi xé bỏ. Nhà đàm phán Araqchi cho biết, Iran không còn gì để bàn luận bất chấp Quốc hội hoặc chính quyền tiếp theo của Mỹ sẽ hành động chống lại Iran thông qua các lệnh trừng phạt mới. Thỏa thuận của P5+1 với Iran dẫn đến quyết định của LHQ dỡ bỏ cấm vận Iran cách đây một năm. Tuy nhiên, Iran vẫn đang chịu một số hạn chế của LHQ.

Trong khi đó, theo báo chí Iran, thái độ thù địch của Mỹ với Iran đang tăng lên từng ngày bất chấp thỏa thuận hạt nhân. Theo các quan chức Iran, Mỹ đã thực hiện bất cứ điều gì có thể để làm chậm lại sự tiến bộ của Iran sau khi thỏa thuận này bắt đầu có hiệu lực vào ngày 16-1-2016. Các quan chức Iran buộc tội Washington không chấp hành thỏa thuận mà còn đơn phương áp đặt những vấn đề chẳng liên quan đến hạt nhân như cáo buộc Iran hỗ trợ khủng bố và phát triển tên lửa đạn đạo. Điều này đã ngăn chặn các ngân hàng lớn của phương Tây trở lại Iran. Xét về một khía cạnh có lợi cho Iran thì nước này và một số nước châu Âu cũng đang thụ hưởng lợi ích từ thỏa thuận này mang lại. Iran gia tăng xuất khẩu dầu và tăng đầu tư vào sản xuất năng lượng. Tuần trước, Iran cũng đã nhận được lô hàng đầu tiên trong đơn hàng 100 máy bay Airbus trị giá 20 tỷ USD.

Thỏa thuận hạt nhân với Iran tại Mỹ được gọi là Kế hoạch hành động phối hợp toàn diện (JCPOA) gồm 159 trang. Ông Trump có thể tuyên bố JCPOA không còn giá trị thông qua một sắc lệnh. Tuy nhiên, JCPOA còn liên quan đến 5 nước khác tham gia ký kết và cả Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA). Vì vậy, việc Nhà Trắng muốn bỏ JCPOA vẫn phải đưa ra Quốc hội và dự báo ông Trump không phải đối mặt với nhiều khó khăn tại cơ quan lập pháp của Mỹ. Theo ông Trump, JCPOA là “thảm họa cho nước Mỹ, cho Israel, và cho toàn bộ khu vực Trung Đông” vì Iran lợi 150 tỷ USD do được bán dầu nhưng Mỹ không nhận lại được gì.

Ngoại trưởng Mỹ sắp mãn nhiệm John Kerry đã cảnh báo chính quyền sắp tới của Mỹ về việc hủy bỏ JCPOA, xem điều đó dẫn đến nguy cơ xung đột và làm thiệt hại uy tín của Mỹ. Ông Kerry hoàn toàn tin rằng khả năng Tehran chế tạo vũ khí hạt nhân đã không còn khi thực hiện thỏa thuận hạt nhân. Theo ông, nếu Mỹ không thực hiện thỏa thuận với Iran thì Nga, Trung Quốc, Pháp, Anh và Đức tiếp tục thực hiện. Khi đó, Mỹ sẽ thiệt hại nặng hơn.

KHÁNH MINH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhà thờ Đức Bà ở Paris bị phá hủy một phần sau vụ hỏa hoạn ngày 16-4-2019. Ảnh: TTXVN

Gần 1 tỷ EUR quyên góp phục dựng Nhà thờ Đức Bà - Paris

Quan chức chỉ đạo công tác phục dựng Nhà thờ Đức Bà (Notre-Dame) ở thủ đô Paris, Pháp, ông Jean-Louis Georgelin, cho biết các nhà tài trợ đã quyên góp hơn 840 triệu EUR (985 triệu USD) để phục dựng công trình biểu tượng hơn 800 năm tuổi.

Hồ sơ - tư liệu

Nhìn lại cuộc chiến 20 năm ở Afghanistan

Sự kiện Taliban chiếm lĩnh thủ đô Kabul đã đánh dấu sự thất bại của quân đội Afghanistan khi không thể chặn đứng đòn tấn công của lực lượng này, dù quân đội được đánh giá cao hơn. Dư luận cho rằng, đây là thất bại được đoán trước. Vậy nguyên nhân xuất phát từ đâu?

Chính trường thế giới

Chiến dịch tranh cử khó khăn

Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ sụt giảm mạnh chỉ 5 tuần trước bầu cử Quốc hội, những người đứng đầu Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) của Đức ngày 21-8 đã tổ chức một sự kiện đáng chú ý tại Trung tâm Tempodrom ở thủ đô Berlin nhằm thu hút sự ủng hộ của cử tri dành cho ứng cử viên thủ tướng chung của liên đảng: Chủ tịch CDU đồng thời là Thủ hiến bang Nordrhein-Westfalen, ông Armin Laschet.

Chuyện đó đây