Bảo vệ hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội

Pháp luật quy định như thế nào để ngăn chặn tình trạng đăng tải, sử dụng hình ảnh cá nhân của người khác trên mạng xã hội một cách trái phép, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của người đó?

Quyền của mỗi cá nhân đối với hình ảnh của mình được pháp luật tôn trọng, bảo vệ. Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015 đã quy định rõ việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý. Trường hợp sử dụng hình ảnh của người khác cho mục đích thương mại, thì người sử dụng phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Trong một số trường hợp đặc biệt, việc sử dụng hình ảnh cá nhân cũng cần có sự đồng ý của một số người nhất định theo quy định tại Điều 25 Bộ luật Dân sự năm 2015. Đối với người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức làm chủ hành vi thì phải được người đại diện theo pháp luật của người này đồng ý theo quy định của pháp luật hoặc theo quyết định của tòa án. Đối với người bị tuyên bố mất tích, người đã chết, thì việc sử dụng hình ảnh cá nhân phải được sự đồng ý của vợ, chồng hoặc con thành niên của người đó; trường hợp không có những người này, thì phải được sự đồng ý của cha, mẹ của người bị tuyên bố mất tích, người đã chết, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng pháp luật cũng cho phép sử dụng hình ảnh mà không cần có sự đồng ý của người có hình ảnh hoặc người đại diện theo pháp luật của họ trong một số trường hợp, bao gồm: hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng; hình ảnh được sử dụng từ các hoạt động công cộng, bao gồm hội nghị, hội thảo, hoạt động thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động công cộng khác mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh.

Như vậy, việc đăng tải, sử dụng hình ảnh của người khác trên mạng xã hội mà không tuân thủ các quy định nêu trên là hành vi vi phạm pháp luật. Khi đó, người có hình ảnh (hoặc người đại diện hợp pháp của họ) có quyền yêu cầu tòa án ra quyết định buộc người vi phạm, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh, bồi thường thiệt hại và áp dụng các biện pháp xử lý khác theo quy định của pháp luật. Trường hợp hành vi này xâm phạm, gây ra thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín, thì người vi phạm có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người có hình ảnh theo quy định tại Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015.

Ngoài ra, hình ảnh được xem là một dạng thông tin. Do đó, căn cứ vào khoản 3 Điều 66 Nghị định 174/2013/NĐ-CP, hành vi vi phạm pháp luật có thể thuộc các trường hợp được quy định tại các điểm e, g, bao gồm: thu thập, xử lý và sử dụng thông tin của tổ chức, cá nhân khác mà không được sự đồng ý hoặc sai mục đích theo quy định của pháp luật; cung cấp, trao đổi, truyền đưa hoặc lưu trữ, sử dụng thông tin số nhằm đe dọa, quấy rối, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác. Khi đó, tùy theo tính chất, mức độ hành vi, người thực hiện một trong những hành vi nêu trên, sẽ bị phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng đối với mỗi hành vi. Ở mức độ nghiêm trọng hơn, việc sử dụng hình ảnh của người khác làm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của họ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác, theo quy định tại Điều 121 Bộ luật Hình sự năm 1999. Tùy theo mức độ, người thực hiện hành vi có thể bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù.

Luật sư PHAN VŨ TUẤN
(Văn phòng Luật sư Phan Law Vietnam)
 

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Một dự án khu dân cư ở thị xã Tân Uyên (tỉnh Bình Dương) để hoang hóa lâu ngày do vướng thủ tục cấp “sổ đỏ”

Cấp “sổ đỏ, sổ hồng” theo Thông tư 09/2021/TT-BTNMT: Dễ quản lý, thuận lợi cho dân

Bộ TN-MT vừa có Thông tư số 09/2021/TT-BTNMT (gọi tắt là Thông tư 09) sửa đổi, bổ sung một số điều quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Đất đai. Trong đó, có nhiều điểm mới liên quan đến giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, áp dụng từ ngày 1-9-2021.

Bạn đọc viết

Cần đồng bộ các loại thẻ Covid

Sau ngày 15-9, TPHCM dự kiến từng bước nới lỏng giãn cách xã hội theo từng giai đoạn, dần chuyển sang trạng thái bình thường mới, thích nghi an toàn với dịch Covid- 19. Các biện pháp được đưa ra là thí điểm cấp “thẻ xanh” Covid, “thẻ vàng” Covid cho người dân.

Cơ quan trả lời

Nhiều cách đóng tiền BHYT, BHXH trong thời gian giãn cách

Một số bạn đọc phản ánh đang gặp khó khăn trong việc gia hạn chi phí BHYT và đóng tiền BHXH. Bạn đọc có thẻ BHYT số 79…585… đang sinh sống ở đường Phạm Văn Chiêu (quận Gò Vấp) cho biết, đã tham gia BHYT được 4 năm, nhưng do đóng tiền gia hạn trễ nên thẻ BHYT bị phong tỏa và phải làm hồ sơ lại từ đầu. 

Từ thư bạn đọc

Khó khăn khi mua thuốc trong khu vực phong tỏa

Qua đường dây nóng Báo SGGP, ông Nguyễn Quang Hợp (71 tuổi), ngụ hẻm 566/111 đường Nguyễn Thái Sơn, phường 5, quận Gò Vấp phản ánh ông bị bệnh tiểu đường phải uống thuốc đều đặn mỗi ngày, tuy nhiên khu vực nơi ông ở đang bị phong tỏa, không thể nhờ ai mua thuốc giúp được.

Ý kiến

Cẩn trọng sập bẫy tín dụng đen

Do ảnh hưởng tình hình dịch bệnh, khó đi lại, không tiếp cận được khoản vay tiêu dùng ở ngân hàng, nên nhiều người đã chấp nhận vay qua dịch vụ trên mạng xã hội. Đây là các dịch vụ tài chính bình dân nhưng thực tế là hình thức tín dụng đen, vay nặng lãi.