Nguồn gốc dẫn đến vụ việc xuất phát từ tranh chấp quyền sử dụng đất giữa ông N.V.C. (chủ cũ thửa đất) và bà Đ.T.L. Năm 2018, TAND quận 12 (trước đây) tuyên buộc bà Đ.T.L. trả đất và hủy giấy chứng nhận liên quan. Sau quá trình xét xử, ngày 8-11-2019, TAND cấp cao tại TPHCM xét xử giám đốc thẩm, tuyên giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Do bà Đ.T.L. không tự nguyện thi hành án, ngày 25-6-2020, Chi cục Thi hành án dân sự quận 12 (trước đây) tổ chức cưỡng chế, bàn giao đất cho ông N.V.C. Năm 2024, ông N.V.C. được cấp giấy chứng nhận đối với thửa đất 675 và sau đó chuyển nhượng cho ông Tùy.
Theo ông Tùy, đầu năm 2026, ông phát hiện hàng rào, cột mốc bị di dời và một phần đất bị sử dụng chồng lấn. Kết quả đo đạc, áp ranh của Trung tâm Đo đạc bản đồ - Chi nhánh số 6 xác định diện tích chồng lấn khoảng 228,3m2. UBND phường An Phú Đông đã tổ chức hòa giải nhưng không thành. Sau đó, phường xin ý kiến Sở Tư pháp và Sở NN-MT TPHCM vì cho rằng chưa đủ căn cứ xác định thời điểm vi phạm nên gặp khó khăn trong việc xác định đây là vụ việc tranh chấp đất đai hay hành vi lấn đất.
Trao đổi với PV Báo SGGP, đại diện UBND phường An Phú Đông thông tin, để UBND phường có cơ sở lập hồ sơ, xem xét giải quyết tranh chấp đất giữa ông Tùy và bà Đ.T.L, trước hết cần làm rõ hai vấn đề.
Thứ nhất, ông Tùy phải xác định ranh giới thửa đất của hai giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên bản đồ hiện trạng, qua đó làm rõ phần đất ông Tùy cho rằng bị lấn chiếm có nằm trong ranh đất của bà Đ.T.L hay không. Trường hợp bà Đ.T.L không phối hợp, phường sẽ có biện pháp hỗ trợ để thực hiện việc xác minh. Thứ hai, ông Tùy phải xác định được thời điểm xảy ra việc lấn chiếm.
Theo ThS Mai Hoàng Phước, giảng viên Khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TPHCM), điểm cần làm rõ là phần đất 228,3m2 có phải là diện tích được bản án có hiệu lực xác định và cơ quan thi hành án cưỡng chế bàn giao trên thực địa hay không. Nếu xác minh có việc tự ý lấn chiếm đất trở lại thì có dấu hiệu vi phạm hành chính về đất đai, thay vì tiếp tục coi đây đơn thuần là một tranh chấp mới để hòa giải. UBND phường An Phú Đông cần phối hợp cơ quan đăng ký đất đai, cơ quan thi hành án, đối chiếu hồ sơ địa chính, biên bản bàn giao và bản vẽ áp ranh để xác định hiện trạng. Nếu có hành vi lấn chiếm đất thì xử lý theo quy định, buộc khôi phục hiện trạng và trả lại đất.
