Gốm mỹ nghệ

Cơ hội nào để phát triển?

Cũng với khuynh hướng tập hợp tạo thế mạnh và quảng bá rộng nhiều chủng loại, nét đặc sắc riêng của sản phẩm từ nhiều vùng đất, chợ gốm Chu Đậu do Công ty thương mại Haprosimex cũng đã thành lập vài năm gần đây và thường tổ chức triển lãm, trưng bày vào dịp cuối năm ở khu vực Gia Lâm, Hà Nội.

Song song với các chủng loại gốm dân dụng, gốm mỹ nghệ ở miền Bắc, gốm Bình Dương, Biên Hòa, Vĩnh Long cũng trên đà tăng tốc phát triển rõ nét qua các hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước.

  • Từ gốm dân dụng đến gốm mỹ nghệ

Hiện nay, hầu hết các mặt hàng sản phẩm gốm có mặt tại các cơ sở sản xuất đều thay đổi kiểu dáng, mẫu mã và có khi thay đổi hẳn chủng loại. Ở Bình Dương, các cơ sở sản xuất nhỏ tại phường Chánh Nghĩa, Thủ Dầu Một, Lái Thiêu, Tân Phước Khánh, Tân Uyên… dần dần đã chuyển đổi theo yêu cầu mới của xã hội.

Trước đây, ở các làng nghề, nếu các nghệ nhân, thợ thủ công dẫu có nắm bắt giỏi, khéo léo về bí quyết nhà nghề chuyên sản xuất các mặt hàng tô, chén, dĩa… thì ngày nay, câu chuyện cạnh tranh thị trường mới là vấn đề nóng bỏng, sống còn của nghề.

Nghệ nhân thực hiện công đoạn hoàn tất sản phẩm gốm.

Phân tích cái thiếu và yếu về tình hình sản xuất này, những người có thẩm quyền đã nhận định rõ trang thiết bị sản xuất gốm của chúng ta quá cũ kỹ, lạc hậu. Chất lượng sản phẩm gốm chưa được cải tiến, mẫu mã đơn điệu, nghèo nàn trong khi đó giá thành lại cao hơn so với gốm sứ Trung Quốc đang có mặt đều khắp thôn quê, thị thành, chợ lớn, chợ nhỏ, siêu thị Việt Nam…

Để khắc phục tình trạng này, sự thay đổi trang thiết bị công nghệ, hiện đại, chọn lọc nguyên liệu, men màu, ứng dụng kỹ thuật, đồ họa vi tính thiết kế mẫu mã đã mang lại sự thành công khá tốt đẹp cho sản phẩm gốm sứ thương hiệu Milofactory của Công ty TNHH Minh Long 1.

Tiếp theo, các cơ sở sản xuất tại đây như Nam Việt, Minh Phương, Cường Phát, Đại Hồng Phát… cũng nỗ lực đổi mới, phát triển sản xuất. Sự khôi phục và vực dậy ngành sản xuất gốm, phần nào đã góp phần tăng trưởng kinh tế của vùng đất từng nổi tiếng về các nghề thủ công, mỹ nghệ từ đầu thế kỷ 20.

Cũng trong thời gian gần 10 năm trở lại đây, tình hình phát triển của gốm đỏ Vĩnh Long cũng là một tín hiệu khả quan cho sự phát triển gốm đồng bằng sông Cửu Long. Trước đây, đi dọc bờ sông Tiền từ thị xã Vĩnh Long về các huyện Măng Thít, Long Hồ, Bình Minh…, khách du lịch kinh ngạc trước nhiều lò gạch mọc dày các bờ sông. Giàu trí tưởng tượng, có người gọi “các ngọn tháp lửa cuộn khói ấy như xứ sở của một vương quốc nào đó trong truyện cổ tích”.

Thế nhưng, do xu hướng chuộng vật liệu xây dựng mới, ngày nay, nhiều người dân thích dáng vẻ sang trọng của vật liệu gạch nhập khẩu từ Trung Quốc, Âu Mỹ đã làm các lò gạch sụt giảm doanh thu và các chủ doanh nghiệp bị rơi vào cảnh lao đao vì đồng vốn không xoay vòng!

Ông Nguyễn Tấn Nghĩa, chủ doanh nghiệp Công ty TNHH Cửu Long đã nhìn nhận “gốm mỹ nghệ ra đời trong giai đoạn cam go khi việc sản xuất gạch bị bế tắc, đình đốn. Từ năm 2000 trở đi, gần 100 lò gạch phải chuyển sang sản xuất gốm dân dụng như chậu, bình, chậu kiểng, ghế đôn cũng là vậy…”.

  • Làm sao để gốm phát triển?

Một góc trưng bày gốm đỏ mỹ thuật Vĩnh Long tại Khu du lịch Văn Thánh.

Với nhu cầu phát triển gốm dân dụng tiêu thụ thị trường trong nước, các chủ doanh nghiệp ở Bình Dương, Biên Hòa, rất quan tâm đến các sản phẩm mũi nhọn có nhu cầu lớn, có sức cạnh tranh cao như gốm sứ cách điện cao cấp, sứ vệ sinh như trường hợp gốm sứ Minh Long 2. Với việc chọn lựa chủng loại sản xuất khác, gốm Hiệp Ký và một số cơ sở sản xuất gốm Bình Dương khác đã tìm thấy tiềm năng của gốm mỹ nghệ trang trí nội thất, ngoại thất, tượng gốm thú, trái cây đặt trong nhà, ngoài sân vườn…

Cũng từ kinh nghiệm này, các cơ sở sản xuất gốm Vĩnh Long, một mặt chú trọng đến gốm dân dụng giản dị, một mặt tìm cách thu hút thị trường gốm mỹ nghệ đỏ đồng bằng sông Cửu Long đang được các nước châu Âu yêu chuộng vì tính chất thô mộc nhưng rất đẹp và không làm ô nhiễm môi trường. Các nhà doanh nghiệp nổi tiếng về sản phẩm mỹ nghệ ở Vĩnh Long như ông Hai Nghĩa, ông Năm Vàng, ông Năm Nhiên cũng tỏ ra khá mặn mà về sản phẩm mỹ nghệ.

Theo họa sĩ Lê Triều Điển tham gia trại sáng tác gốm Vĩnh Long tại các lò gốm của ông Năm Nhiên và ông Năm Vàng vào tháng 5 vừa qua cho biết, từ sự hợp tác của các họa sĩ các Hội Văn học nghệ thuật địa phương Vĩnh Long, Tiền Giang, Long An, Hội Mỹ thuật TPHCM đến các doanh nghiệp sản xuất gốm Vĩnh Long đã mang lại một luồng gió mới ở hoạt động sản xuất tại địa phương.

Thực tế, từ tính mỹ thuật, sự phong phú mẫu mã, kiểu dáng đã bắt mắt công chúng thưởng ngoạn và khách hàng. Họ có dịp nhìn nhận đúng hơn các sản phẩm gốm Việt Nam khi so sánh với gốm các khu vực quốc gia khác trên thế giới. Theo các nhà sản xuất tại Bình Dương, Biên Hòa và Vĩnh Long, họ có thể nắm bắt được điều này qua sự đặt hàng trực tiếp tại cơ sở hoặc trên trang web của công ty, doanh nghiệp.

Nhìn chung, cùng với việc khôi phục các làng nghề truyền thống, và được sự ủng hộ của chính quyền địa phương về phát triển ngành nghề thủ công mỹ nghệ, “đãi ngộ” các nghệ nhân tài năng, các doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư sản xuất, đổi mới công nghệ, thay đổi trang thiết bị kỹ thuật lò nung, mở rộng chủng loại sản phẩm…, nhưng, còn một yếu tố không thể thiếu nữa là có sự tham gia sáng tạo mỹ thuật của họa sĩ, điêu khắc gia, phát triển nghệ thuật truyền thống-hiện đại, làm phong phú và đa dạng hơn mẫu mã gốm. 

YÊN NGỌC

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cho nghĩa - nhận tình

Cho nghĩa - nhận tình

Quán cơm 2.000 đồng, vá xe miễn phí, phát cháo từ thiện… là những câu chuyện hàng ngày rất đỗi quen thuộc ở TPHCM. Chỉ cần biết trong khả năng có thể làm được, tự khắc trước cửa nhà cũng đặt ngay một thùng bánh mì miễn phí.

Ảnh

Hành trình bảo tồn di sản Áo dài

Lễ hội Áo dài đã được TPHCM khởi xướng từ năm 2014 như một sự kiện văn hóa, du lịch tiêu biểu của TPHCM nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, cũng như thu hút du khách và quảng bá hình ảnh TPHCM.

Video

Lũ tiếp tục chia cắt nhiều nơi tại miền Trung

Các tỉnh miền Trung đã và đang hứng chịu mưa lớn trên diện trộng và ngập lụt chia cắt nhiều địa phương trong nhiều ngày qua. Từ đêm qua đến sáng nay 19-10, một không khí lạnh cường độ mạnh tràn về tiếp tục gây mưa lớn tại khu vực này.

Giao lưu trực tuyến