Trước đó, từng xảy ra nhiều vụ việc con cái nghiện game, ma túy, cá độ hoặc túng quẫn nợ nần ra tay sát hại đấng sinh thành khi bị từ chối cấp tiền hoặc cảm thấy bị kìm kẹp.
Theo luật sư Huỳnh Minh Vũ, Đoàn Luật sư TPHCM, không một lý do nào có thể biện minh cho hành vi tước đoạt mạng sống của người khác, nhất là với người có công sinh thành, dưỡng dục mình. Đây không chỉ là hành vi vi phạm đạo đức, mà còn là tội phạm hình sự nghiêm trọng. Trừ trường hợp bị bệnh tâm thần - mất năng lực hành vi dân sự, các trường hợp nghiện rượu và các chất kích thích vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự.
“Xét về đạo lý, chăm sóc cha mẹ già, đau ốm là nghĩa vụ thiêng liêng, không thể vì áp lực, khó khăn mà xem đó là gánh nặng để rồi hành xử tiêu cực. Khi một cá nhân cảm thấy quá sức, cần tìm kiếm sự chia sẻ. Có thể san sẻ trách nhiệm giữa anh chị em trong nhà, nhờ người thân hỗ trợ hoặc sử dụng dịch vụ chăm sóc người già chuyên nghiệp nếu điều kiện cho phép. Trường hợp các anh chị em đùn đẩy hết trách nhiệm cho một người đơn độc gánh vác triền miên mà không có những giao ước từ trước thì họ cũng phải chia sẻ một phần trách nhiệm khi bi kịch xảy ra”, luật sư Huỳnh Minh Vũ khẳng định.
Là người đã và đang trực tiếp phụng dưỡng cha mẹ già bị bệnh, TS Khuất Thu Hồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển xã hội, thấu hiểu áp lực, sự kiệt sức về thể chất và kiệt quệ về tinh thần mà người chăm sóc có thể phải gánh chịu. Tuy nhiên, trách nhiệm chăm sóc người trong gia đình không chỉ xuất phát từ khía cạnh đạo đức mà còn từ các quy định pháp luật.
Về giải pháp phòng tránh thực trạng con cái coi cha mẹ già là gánh nặng, TS Khuất Thu Hồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển xã hội, chia sẻ: Trước hết, xây dựng những mạng lưới hỗ trợ tự nguyện trong cộng đồng. Gia đình nào có cha mẹ còn khỏe có thể giúp đỡ gia đình có người già yếu hơn, tạo ra vòng tương trợ bền vững thay vì chỉ trông chờ vào trung tâm dưỡng lão vốn không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận.
Thứ hai, phát triển dịch vụ hỗ trợ tâm lý, đường dây nóng tư vấn tâm lý để người chăm sóc được lắng nghe, dốc bầu tâm sự, giải tỏa căng thẳng. Thứ ba, phổ biến kỹ năng chăm sóc người cao tuổi bài bản, từ việc di chuyển, vệ sinh, cho ăn, uống, bảo đảm dinh dưỡng… đến chăm sóc y tế cơ bản và sơ cứu tại nhà. Người chăm sóc thiếu kỹ năng không chỉ khiến việc chăm sóc trở nên nặng nề mà còn dễ dẫn đến cảm giác bất lực, khổ tâm, căng thẳng rồi bột phát những suy nghĩ tiêu cực, hành động bạo lực.
TS Khuất Thu Hồng đề xuất, chính quyền và cộng đồng chủ động hỗ trợ người già neo đơn, đặc biệt là các trường hợp bị con cái bỏ mặc hoặc không có khả năng chăm nom. Trong gia đình, anh chị em phải san sẻ công bằng cả trách nhiệm chăm sóc lẫn quyền lợi thừa kế để tránh mâu thuẫn, bạo lực. Về lâu dài, mỗi người tự chuẩn bị cho tuổi già thay vì ỷ lại con cháu, đồng thời chú trọng giáo dục trẻ từ sớm về bổn phận phụng dưỡng cha mẹ, như lời tiền nhân “Dạy con từ thuở còn thơ...”.
