Dè chừng nguy cơ bị thâu tóm

SGGP
M&A có mặt trái là nguy cơ bị thâu tóm trong bối cảnh hiện nay khi nhiều doanh nghiệp “đuối sức” do Covid-19, nên cần có cơ chế để kiểm soát chặt chẽ.

Nếu xét về số liệu thống kê, việc các nhà đầu tư nước ngoài đã chi 2,99 tỷ USD để thực hiện hoạt động góp vốn, mua cổ phần ở Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2020 thì chưa phải là điều đáng lo ngại. Bởi con số này, chỉ bằng 39,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Thế nhưng, với số lượt góp vốn, mua cổ phần lại lên tới 3.528 lượt, tăng 11,6% so với cùng kỳ, mới là điều khiến nhiều người quan tâm. Con số này cho thấy, bất chấp kinh tế đang khó khăn bởi Covid-19, xu hướng nhà đầu tư nước ngoài thực hiện các giao dịch góp vốn, mua cổ phần vẫn tăng nhanh. 

Trên thực tế, mối lo doanh nghiệp bị thâu tóm sau đại dịch không phải là nỗi lo của riêng Việt Nam. Ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KH-ĐT), nhớ lại: Vào tháng 4-2020, khi bộ này chuẩn bị các báo cáo trình Chính phủ về những tác động của đại dịch Covid-19 ảnh hưởng tới nền kinh tế - xã hội Việt Nam, chính ông đã đề xuất bổ sung những cảnh báo về “nguy cơ bị thâu tóm” và đề nghị các địa phương cảnh giác, thận trọng trong vấn đề này. “Thời điểm đó, Pháp, Đức, Tây Ban Nha… đều đã đưa ra các cảnh báo rằng, kinh tế Trung Quốc đang bắt đầu hồi phục, nên họ có thể lợi dụng lúc này để tìm mua lại doanh nghiệp không chống đỡ nổi với đại dịch. Doanh nghiệp Việt cũng vậy, phải tìm cách tránh bị ép giá khi thực hiện M&A ở thời điểm đáy”, ông Đỗ Nhất Hoàng khuyến cáo.

Hiện nay, hàng loạt nền kinh tế từ Mỹ, Ấn Độ, Australia và các nước châu Âu đều đã lần lượt đưa ra các cảnh báo về việc ngăn các ngành công nghiệp trọng yếu rơi vào tay đối thủ. Bởi các nhà đầu tư nước ngoài có thể lợi dụng lúc giá cổ phiếu của một số doanh nghiệp lớn mất giá trị để thực hiện việc thâu tóm. Nhiều biện pháp đã được thực hiện như Ủy ban châu Âu đưa ra quy định mới về M&A nhằm giúp các quốc gia thành viên bảo vệ tài sản, nhất là trong các lĩnh vực nghiên cứu y tế và y khoa, công nghệ sinh học cũng như hạ tầng. Australia yêu cầu tất cả các thương vụ thâu tóm từ nước ngoài phải được xét duyệt, với quy trình có thể kéo dài đến 6 tháng. Nhật Bản đã lên danh sách 500 công ty trong nước phải chịu kiểm soát nghiêm ngặt đối với sở hữu nước ngoài, nhằm bảo vệ các ngành kinh tế quan trọng…

Ở trong nước, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cũng kiến nghị Chính phủ tạm thời dừng việc M&A trong giai đoạn khó khăn hiện nay. “Chính phủ cần xem xét tổng quan lại hoạt động M&A, nhất là trong giai đoạn dịch bệnh đang diễn biến phức tạp và doanh nghiệp nội đang có dấu hiệu đuối sức. Việc M&A cần thiết phải hạn chế ở một số lĩnh vực cốt lõi. Ở những ngành nghề cho phép mời gọi đầu tư nước ngoài cũng phải giới hạn tỷ lệ đầu tư nhất định”, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI, nêu vấn đề. Ngoài ra, “Các cơ quan chức năng cần dồn sức cho những doanh nghiệp nội có khả năng dẫn dắt thị trường phát triển, thậm chí mua lại những doanh nghiệp có công nghệ cao. Đây sẽ là “bệ đỡ” và dẫn dắt chuỗi cung ứng của doanh nghiệp trong nước phát triển”, ông Nguyễn Anh Đức, Tổng Giám đốc Saigon Co.op, nhấn mạnh.

Tuy nhiên cũng có ý kiến phản biện của một số chuyên gia kinh tế. Trong đó, GS-TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp FDI, cho rằng: “Đây là xu thế phát triển mới, cần cởi mở để đón nhận. Chúng ta đang chờ làn sóng nhà đầu tư dịch chuyển sang đầu tư, thì không thể tạm ngưng M&A. Những doanh nghiệp gặp khó khăn do Covid-19 nếu được nhà đầu tư nước ngoài “bơm” vốn cũng là điều tốt”. 

Kỳ vọng, với Luật Đầu tư (sửa đổi năm 2020, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2021) đã tính đến các biện pháp phòng ngừa, đưa ra điều kiện đầu tư đối với nhà đầu tư nước ngoài khi tiếp cận một số ngành nghề, lĩnh vực trong nước… nền kinh tế Việt Nam sẽ “trỗi dậy trong trạng thái bình thường mới”.

MINH XUÂN - DŨNG LÊ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Người dân ứng dụng công nghệ để thanh toán viện phí tại một bệnh viện ở TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng: Vấn đề “sống còn”

Ngày 24-11, Viện Chiến lược phát triển kinh tế số phối hợp với Báo SGGP - Đầu tư Tài chính và Khoa Tài chính (Trường Đại học Kinh tế TPHCM) tổ chức Tọa đàm “Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng: kinh nghiệm của Hàn Quốc”. Các chuyên gia đã chia sẻ kinh nghiệm phát triển ngân hàng số tại Hàn Quốc và một số quốc gia trên thế giới.

Ngân hàng - Chứng khoán

Thị trường chứng khoán tăng mạnh, cặp đôi NVL - PDR vẫn chưa thoát sàn

Mặc dù chưa phải là một phiên bùng nổ theo đà nhưng thị trường hôm nay đã có một phiên tăng mạnh, sắc tím tràn ngập thị trường, số mã tăng gấp 3 lần số mã giảm, VN-Index bật tăng gần 24 điểm nhưng cặp đôi NVL (Novaland) và PDR (Phát Đạt) vẫn chưa thể thoát sàn với dư bán sàn tương ứng gần 33,2 triệu cổ phiếu và gần 17,7 triệu cổ phiếu.

Thị trường

Bình Phước lần đầu tiên mở phiên chợ không dùng tiền mặt

Ngày 26-11, tại Quảng trường tỉnh Bình Phước (Quảng trường 23-3), thành phố Đồng Xoài, đã diễn ra lễ khai mạc “Phiên chợ không dùng tiền mặt TP Đồng Xoài năm 2022”. Đây là phiên chợ đầu tiên được tổ chức ở tỉnh Bình Phước.

Địa ốc

Những yếu tố cốt lõi nâng tầm giá trị bất động sản

Hiện nay, TPHCM có hơn 100 dự án đang giậm chân tại chỗ vì các thủ tục pháp lý vẫn còn nhiều vướng mắc. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm một dự án minh bạch về pháp lý, số lượng căn hộ giới hạn cùng hệ tiện ích mang phong cách nghỉ dưỡng tại trung tâm thành phố được ví như “đãi cát tìm vàng”.

Nông nghiệp

ĐBSCL: Tăng tốc xuất khẩu, tạo dấu mốc lịch sử của ngành thủy sản

Tình hình xuất khẩu thủy sản tại ĐBSCL thời gian qua có nhiều điểm sáng và tăng trưởng ấn tượng. Mặc dù có “giảm tốc” trong thời gian gần đây nhưng các doanh nghiệp xuất khẩu khẳng định sẽ cố gắng vượt khó, đạt khoảng 11 tỷ USD trong năm 2022 - mốc kỷ lục của ngành thủy sản Việt Nam.

Đầu tư

Du lịch

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế