Theo Tờ trình dự thảo định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai, việc sửa đổi tập trung vào 7 nhóm nội dung lớn.
Dự thảo định hướng chuyển từ phương thức quản lý theo chỉ tiêu sử dụng đất sang quy hoạch không gian lãnh thổ thống nhất, đồng bộ với quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn; xác định rõ chức năng sử dụng đất của từng khu vực và quy định các quy hoạch ngành có sử dụng đất phải tuân thủ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
Việc giao đất, cho thuê đất chủ yếu thực hiện thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án có sử dụng đất đối với quỹ đất do Nhà nước quản lý. Các trường hợp không đấu giá quyền sử dụng đất được quy định rõ.
Người sử dụng đất được linh hoạt lựa chọn hình thức thuê đất và chuyển đổi hình thức thuê trong quá trình sử dụng. Dự thảo định hướng ưu tiên bố trí quỹ đất để phát triển y tế, giáo dục, nhà ở cho thuê; bổ sung chính sách ưu đãi về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và chính sách thuế đối với các dự án nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách; ưu tiên sử dụng quỹ đất và trụ sở công dôi dư để thu hút đầu tư trong lĩnh vực y tế, giáo dục và đào tạo.
Dự thảo cũng định hướng bổ sung một số trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Đồng thời luật hóa nguyên tắc người có đất bị thu hồi phải có chỗ ở và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ với các tiêu chí có thể kiểm chứng về hạ tầng, sinh kế, việc làm, thu nhập, dịch vụ công và mức độ hài lòng của người dân.
Dự thảo đề xuất luật hóa các quy định về nguyên tắc xác định giá đất, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo Nghị quyết 254/2025/QH15; xây dựng giá đất trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, công khai, phản ánh sát thực tiễn thị trường; kết nối dữ liệu đất đai với thuế, công chứng, ngân hàng và bất động sản, không để xảy ra tình trạng thao túng giá đất, không hình thành cơ chế nhiều giá.
Nhiều ý kiến tại phiên họp nhất trí với 4 định hướng chính sách sửa đổi lớn. Đó là chuyển quy hoạch sử dụng đất từ quản lý theo chỉ tiêu sang quy hoạch theo không gian lãnh thổ thống nhất, có tính đến không gian ngầm và không gian lấn biển; bỏ giá đất cụ thể, chỉ giữ một hệ giá thống nhất với bảng giá đất và hệ số điều chỉnh; điều tiết địa tô chênh lệch gắn với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng; luật hóa nguyên tắc tái định cư thành các tiêu chí có thể đo lường.
Các ý kiến đề nghị nghiên cứu, hoàn thiện quy định về trình tự thu hồi đất; xác lập danh mục các dự án công nghệ cao, hạ tầng chiến lược phải thực hiện đấu thầu theo tiêu chí tổng hợp; đồng thời rà soát, bảo đảm sự thống nhất giữa dự án Luật Đất đai (sửa đổi) với các dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và các luật có liên quan.
Sau khi nghe Thứ trưởng Bộ NN-MT Nguyễn Thị Phương Hoa giải trình, làm rõ một số nội dung được đại biểu quan tâm, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhấn mạnh, việc sửa đổi luật lần này phải quán triệt, thể chế hóa tối đa các nghị quyết của Hội nghị Trung ương 3, khóa XIV, các nghị quyết có liên quan và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; bảo đảm sửa đổi Luật theo hướng căn bản, toàn diện, mạnh dạn tháo gỡ những bất cập, vướng mắc để đất đai thực sự trở thành nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng và phát triển đất nước.
Hồ sơ dự án sẽ được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến và tiếp tục được hoàn thiện trước khi trình Quốc hội xem xét.
