Đáng chú ý, dự thảo thông tư mới đánh dấu sự chuyển đổi toàn diện từ mô hình quản lí tập trung “nhà nước công nhận đạt tiêu chuẩn - cơ sở bổ nhiệm” sang mô hình hiện đại “cơ sở giáo dục đại học tự chủ tuyển chọn cạnh tranh vào vị trí việc làm, Nhà nước ban hành chuẩn sàn và thực hiện hậu kiểm theo rủi ro”.
Nội dung cốt lõi là bổ nhiệm chức danh GS, PGS gắn với vị trí việc làm, ngành đào tạo, cơ sở đào tạo, nhiệm vụ và điều kiện thực hiện.
“Dự thảo thông tư có nhiều chính sách đột phá”, Bộ GD-ĐT đánh giá.
Khắc phục tình trạng “đếm điểm thay cho đánh giá chất lượng - giảng dạy bị xem nhẹ”
Dự thảo quy định các tiêu chí, tiêu chuẩn quy định trong Thông tư này là tiêu chuẩn tối thiểu. Cơ sở đào tạo được quy định yêu cầu tối thiểu cao hơn nhưng không được bỏ tiêu chuẩn hoặc tiêu chí, thay đổi hoặc bổ sung trường hợp thay thế thành tích ngoài quy định.
Các ứng viên vượt qua chuẩn sàn sẽ được Hội đồng đánh giá, chấm điểm độc lập, xếp hạng để lập danh sách đề xuất tuyển chọn cạnh tranh cho từng vị trí làm việc.
Dự thảo quy định chuẩn chung và yêu cầu thành tích tối thiểu được áp dụng thống nhất toàn quốc.
Bộ GD-ĐT cho rằng, những quy định này nhằm khắc phục tình trạng “đếm điểm thay cho đánh giá chất lượng - giảng dạy bị xem nhẹ”; trong đó, trọng số tiêu chuẩn giảng dạy chiếm tối thiểu 30%.
Liên quan đến thẩm định chất lượng khoa học và liêm chính học thuật, dự thảo thông tư bỏ hoàn toàn bảng quy đổi điểm công trình quy đổi. Đánh giá chất lượng thực chất thông qua 5 công trình khoa học tiêu biểu. Dự thảo quy định hồ sơ bắt buộc phải có phản biện ẩn danh. Trong đó đối với hồ sơ GS có 5 chuyên gia, có ít nhất 1 chuyên gia quốc tế; 3 chuyên gia đối với PGS.
Dự thảo cũng đưa ra các quy tắc nghiêm ngặt về kiểm soát xung đột lợi ích và thu hồi quyết định nếu vi phạm liêm chính học thuật.
Lần đầu tiên số lượng GS, PGS tối đa của từng nhóm ngành được xác định tự động
Dự thảo quy định số lượng GS, PGS tối đa theo nhóm ngành dựa trên quy mô đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ, kết quả hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, kết quả đào tạo tiến sĩ của cơ sở giáo dục đại học trong 3 năm gần nhất.
Việc bổ nhiệm GS, PGS theo vị trí cơ hữu, đồng cơ hữu và hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu chỉ được thực hiện khi tổng số GS, PGS của nhóm ngành sau khi bổ nhiệm không vượt quá số lượng tối đa, được tính theo công thức.
Tự do luân chuyển và thu hút nhân tài
Dự thảo cũng mở rộng khả năng thu hút nhân lực chất lượng cao.
Theo đó, nhà khoa học đã giữ chức danh từ 3 năm trở lên (trong nước hoặc quốc tế) khi chuyển trường không phải chứng minh lại thành tích tối thiểu và không bị tính vào hạn mức cơ bản. Các đại học trọng điểm có đề án phát triển đẳng cấp quốc tế được tự chủ thu hút GS, PGS nước ngoài ngoài hạn mức.
Dự thảo Thông tư quy định công khai toàn bộ kế hoạch vị trí, tiêu chí đánh giá, thành viên Hội đồng, điểm số chi tiết và lí do lựa chọn. Bộ GD-ĐT không xét lại từng hồ sơ mà chuyển sang quản trị dữ liệu ngành và kiểm tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu rủi ro (tăng số lượng bất thường, khiếu nại có căn cứ).
Đối với đánh giá sau bổ nhiệm và lộ trình chuyển tiếp ổn định, dự thảo quy định chức danh được giao nhiệm vụ cụ thể, theo dõi hàng năm và đánh giá tổng thể theo chu kì 3-5 năm. Trong 3 năm đầu, áp dụng nhịp bổ nhiệm mới tối đa 20%/năm theo lĩnh vực để đảm bảo chất lượng, tránh tăng vọt đột biến.
Dự thảo thông tư này không áp dụng đối với phân hiệu của cơ sở giáo dục đại học nước ngoài tại Việt Nam.
