Định hướng đầu tư: Đặt chỉ tiêu từ thực tiễn

Nghị quyết 05 của Bộ Chính trị đặt chỉ tiêu hàng năm có khoảng 30% - 35% doanh nghiệp (DN) có hoạt động đổi mới sáng tạo. Thế nhưng, toàn TPHCM chỉ có 80 trường hợp nộp hồ sơ xét là dự án khoa học công nghệ và đến giờ chỉ hơn 10 DN được công nhận. 
Tương tự, Bộ Khoa học - Công nghệ dành 2.000 tỷ đồng hỗ trợ vốn cho DN có hoạt động đổi mới sáng tạo, nhưng hiện chỉ duyệt được… 3 hồ sơ! 
Đừng đặt chỉ tiêu… định tính!
Nếu không có con số khảo sát chính xác từ thực tiễn, việc hoạch định chiến lược có thể xa rời thực tế, đó là lý do HĐND TPHCM yêu cầu Cục Thống kê TP phải có khảo sát về chỉ số TFP (chỉ tiêu đo lường tốc độ tăng năng suất nền kinh tế dựa vào năng suất lao động, vốn và sự tiến bộ của KH-CN).
Lâu nay, TPHCM luôn đề ra mục tiêu ưu tiên phát triển 4 ngành công nghiệp có hàm lượng KH-CN và giá trị gia tăng cao (cơ khí; điện tử - công nghệ thông tin; hóa dược - cao su; chế biến lương thực, thực phẩm) cùng các ngành công nghệ sinh học, công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, công nghiệp phụ trợ. Thế nhưng, chưa có một con số thống kê nào cho thấy hiệu quả đầu tư cũng như giá trị gia tăng của từng ngành đó mang lại. 
Định hướng đầu tư: Đặt chỉ tiêu từ thực tiễn ảnh 1 Hóa dược - cao su là 1 trong 4 ngành công nghiệp TPHCM được ưu tiên phát triển. Ảnh: CAO THĂNG
Đúng như nhận xét của Phó Chủ tịch HĐND TPHCM Trương Thị Ánh, TP luôn đặt mục tiêu phải tập trung đầu tư vào các ngành có năng suất cao, nhưng đến nay chưa có một đánh giá nào cho từng ngành kinh tế để biết ngành nào có năng suất cao mà tập trung đầu tư. Do vậy, HĐND TPHCM đề nghị Cục Thống kê khảo sát chỉ số TFP để làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách, chiến lược phát triển kinh tế TP. Ông Huỳnh Văn Hùng, Cục trưởng Cục Thống kê, cho biết sẽ tập hợp cơ sở dữ liệu về DN, khảo sát hiệu quả của từng ngành nghề, chất lượng lao động, vốn… để làm cơ sở dữ liệu, phục vụ cho hoạt động quản lý, hoạch định chính sách của các cơ quan nhà nước được hiệu quả hơn.
Qua khảo sát TFP cũng thể hiện tốc độ tăng dân số có giới hạn, do đó, tăng trưởng lực lượng lao động cũng sẽ chậm dần sau một thời gian. Nguồn vốn đầu tư cho nền kinh tế cũng không phải vô hạn; hơn nữa, nếu tỷ lệ vốn đầu tư từ nguồn tín dụng cao chưa hẳn mang lại lợi ích kinh tế, còn tiến bộ của khoa học - kỹ thuật, của tri thức là vô hạn. Do vậy, thông qua việc ứng dụng các thành tựu kỹ thuật, đổi mới công nghệ, cải tiến quản lý… vào sản xuất, thì sẽ làm tăng chỉ số TFP. Từ đó, đòi hỏi phải khảo sát cho ra một con số định lượng cụ thể để làm cơ sở trong hoạch định phát triển kinh tế.
Lao động đang lệch pha trình độ
TFP cũng chỉ ra sự bất cập về nguồn lực lao động: dù TPHCM rất thiếu lao động có trình độ cao, nhưng lại có rất nhiều người trình độ cao đẳng, đại học trở lên phải làm những công việc bậc thấp. Theo số liệu điều tra 6 tháng đầu năm 2014, khi ấy cả nước có 1,16 triệu người trình độ chuyên môn từ cao đẳng trở lên đang làm công việc thấp hơn so với trình độ; trong đó, 631.000 người trình độ từ đại học trở lên, chiếm 55%. Đây là một dạng “thất nghiệp trá hình”.
Khảo sát TFP cũng thể hiện sự bất cập trong lao động, đó là lao động có trình độ cao đang tập trung ở những ngành tạo ra giá trị gia tăng thấp, trong khi những ngành tạo ra giá trị gia tăng cao lại có ít lao động có trình độ. Để phát triển nền kinh tế trong thời đại công nghệ số thì đòi hỏi phải có nhiều DN đổi mới sáng tạo, DN khoa học công nghệ, thế nhưng trong thực tế, con số DN có đổi mới sáng tạo thật hiếm hoi… Về vốn, theo khảo sát cho thấy, khu vực dịch vụ có tỷ trọng vốn đầu tư cao nhất - trên 69%, tiếp theo là khu vực công nghiệp và xây dựng với trên 26%. Trong khi đó, khu vực nông, lâm, thủy sản mặc dù có tỷ trọng vốn đầu tư thấp nhất - dưới 1%, nhưng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư lại cao hơn 2 khu vực trên.  
Thống kê năm 2014 còn cho thấy, tỷ trọng lao động có trình độ từ phổ thông trở xuống vẫn chiếm đa số - gần 75%, đến năm 2015 giảm xuống còn 72%, vẫn ở mức cao. Nhưng một bất hợp lý là tại khảo sát năm 2012 cho thấy, lao động đã qua đào tạo có trình độ đại học lại tập trung làm việc ở những ngành tài chính, ngân hàng, bảo hiểm (65,9%); giáo dục (53,3%); thông tin và truyền thông (52,7%)…; còn các ngành chiếm dụng lao động lớn là nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến, chế tạo, thì tỷ lệ lao động đã qua đào tạo rất thấp, dù những ngành này mang lại hiệu quả cao cho nền kinh tế. 
Do vậy, để có cơ sở giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra chỉ tiêu chính xác, thời gian tới Cục Thống kê TPHCM sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu về nguồn lực, cơ sở, chỉ số từng ngành. Cơ sở dữ liệu này cũng sẽ được công khai cho các DN tham khảo khi tự chọn, quyết định ngành đầu tư.

Tin cùng chuyên mục

Đọc nhiều nhất

Nhiều doanh nghiệp lớn xin đầu tư vào Khánh Hòa

Nhiều doanh nghiệp lớn xin đầu tư vào Khánh Hòa

Thông qua tiếp xúc các nhà đầu tư, Ban Quản lý Khu kinh tế Vân Phong nắm bắt nhu cầu của các nhà đầu tư để nghiên cứu trong quá trình lập quy hoạch phân khu các khu chức năng tại đây và các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.

Thị trường

Kiến nghị giá bán xăng dầu nên do cung cầu quyết định

Trong hai phương án của Bộ Công thương, VCCI ủng hộ phương án thứ hai là để doanh nghiệp tự xác định và công bố giá bán lẻ, thực hiện kê khai giá khi thay đổi giá và báo cáo về Bộ Công thương, Bộ Tài chính để giám sát. Khi giá bán do cung cầu quyết định sẽ phụ thuộc vào mức độ cạnh tranh của thị trường. Việc này sẽ tuân theo quy định của Luật Giá và hạn chế sự can thiệp của Nhà nước nếu không cần thiết.

Thông tin kinh tế

Vietjet chào đón những hành khách đầu tiên từ thành phố Almaty (Kazakhstan) đến vùng biển xinh đẹp tại Nha Trang

Lợi nhuận công ty mẹ đạt hơn 900 tỷ đồng, Vietjet đi đầu mở mạng bay quốc tế, thúc đẩy du lịch, đầu tư

Trong năm 2022, Vietjet vận chuyển 20,5 triệu lượt khách trên 116.000 chuyến bay, vận tải hành khách nội địa tăng trưởng 20% so với 2019. Số lượt khách nội địa trong quý 4-2022 tăng hơn 7 lần so với cùng kỳ năm 2021, cao hơn giai đoạn trước dịch Covid-19, trong đó hành khách nội địa tăng 24%.
VietinBank tiếp tục có sự tăng trưởng tích cực trong hoạt động kinh doanh

VietinBank: Chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ, chuyển dịch kênh số

Theo Báo cáo tài chính quý IV/2022 của VietinBank, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ năm 2022 tăng 22,8% so với năm trước. Kết quả đạt được do Ngân hàng đã tích cực triển khai các giải pháp đồng bộ thúc đẩy công tác bán đi đôi với nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng đa dạng, toàn diện các nhu cầu dịch vụ tài chính của khách hàng…
Sẵn sàng phương án vận hành ổn định, an toàn hệ thống điện trong Tết Quý Mão

Sẵn sàng phương án vận hành ổn định, an toàn hệ thống điện trong Tết Quý Mão

Dự báo trong những ngày Tết Nguyên đán Quý Mãi 2023, mức tiêu thụ điện sẽ thấp hơn nhiều so với ngày thường, trong khi tổng công suất lắp đặt của nguồn năng lượng tái tạo (21.000MW) đã cao hơn nhiều công suất tiêu thụ của toàn hệ thống. Do đó, khi phụ tải xuống quá thấp, bắt buộc phải giảm công suất huy động từ các loại nguồn…
Ông Đào Xuân Dinh, Đồng sáng lập - Chủ tịch Merap và TS Itsuo Hama, Chủ tịch Lion Nhật Bản

Merap và Lion hợp tác chiến lược nâng tầm thương hiệu dược phẩm Việt Nam

Ngày 16-1, tại Nhật Bản, Công ty Merap và Lion Corporation Nhật Bản đã ký kết Thỏa thuận Hợp tác Chiến lược - Nâng tầm thương hiệu. Sự kiện này càng có ý nghĩa trong bối cảnh năm 2023, Merap đặt mục tiêu trở thành công ty chăm sóc sức khỏe tiên tiến cũng như năm đánh dấu chặng đường 50 năm phát triển quan hệ hợp tác ngoại giao giữa Nhật Bản và Việt Nam.