Theo số liệu tháng 10 của Cơ quan thống kê châu Âu (Eurostat), giá nhà tại Liên minh châu Âu (EU) trong quý 3-2026 tăng 4,4% so với cùng kỳ năm trước, 25 trong số 26 nước ghi nhận giá nhà tăng.
Theo Reuters, số liệu của Ngân hàng Trung ương Bồ Đào Nha cho thấy nước này hiện thiếu khoảng 300.000 căn nhà. Giá nhà tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2017, trong khi giá thuê đối với các hợp đồng mới gần như tăng gấp đôi. Tại những thành phố lớn, người dân còn phải cạnh tranh với nhu cầu lưu trú du lịch và thị trường cho thuê ngắn hạn, đẩy giá thuê tăng cao.
Khủng hoảng nhà ở cũng gây ra làn sóng phản đối trên diện rộng ở Tây Ban Nha. Theo Báo El País của Tây Ban Nha, vụ bà Maricarmen Abascal, 87 tuổi, bị trục xuất khỏi căn hộ ở Madrid sau khi không trả nổi tiền thuê tăng 230%, gây tranh luận về quyền lợi của người thuê cao tuổi và vai trò của các quỹ đầu tư bất động sản. Doanh nghiệp sở hữu căn hộ sau đó đã đồng ý để bà trở lại với mức thuê thấp hơn.
Thiếu nguồn cung càng làm tình hình thêm trầm trọng. Giai đoạn 2021-2025, Tây Ban Nha xây chưa đến 400.000 căn nhà, trong khi dân số tăng khoảng 1,9 triệu người.
Ngân hàng Tây Ban Nha ước tính nước này thiếu khoảng 700.000 căn nhà. Giá nhà tăng mạnh khiến nhiều người trẻ phải tiếp tục sống cùng cha mẹ hoặc dành phần lớn thu nhập để thuê nhà.
Tại Hà Lan, gần đây, người dân tập trung tại Quảng trường Dam ở Amsterdam với khẩu hiệu “Nhà cho người dân, không phải vì lợi nhuận”, yêu cầu tăng nhà ở xã hội, bảo vệ người thuê và hạn chế tình trạng nhà ở trở thành công cụ đầu cơ.
Đứng trước sức ép của người dân, chính phủ các nước châu Âu đang tìm nhiều giải pháp hạ nhiệt giá nhà và giá thuê nhà. Chính phủ Tây Ban Nha đề xuất các biện pháp bảo vệ người thuê dễ bị tổn thương, gia hạn một số hợp đồng và kiểm soát hoạt động cho thuê ngắn hạn.
Tuy nhiên, các đề xuất khẩn cấp đã bị Quốc hội bác bỏ trong tháng 10. Chính phủ sau đó công bố thêm biện pháp và kêu gọi bầu cử sớm vào ngày 29-11, trong bối cảnh nhà ở trở thành chủ để tranh cử quan trọng.
Cũng trong tháng 10, theo Báo NL Times của Hà Lan, Chính phủ nước này công bố kế hoạch gồm 50 biện pháp nhằm đẩy nhanh xây dựng nhà, trong đó có khoản ngân sách 7 tỷ EUR dành cho phát triển nhà ở vừa túi tiền đến năm 2035.
Theo trang web Nghị viện châu Âu (EP), cơ quan này đề xuất giảm rào cản thuế đối với người mua nhà lần đầu, đơn giản hóa thủ tục cấp phép xây dựng và tăng đầu tư vào nhà ở xã hội, nhà ở có giá phải chăng. EP cũng kêu gọi tăng cường bảo vệ quyền lợi người thuê nhà trước cơn báo giá thuê tại nhiều nước thành viên.
