Giải pháp cho một thành phố bình yên

Môi trường sống bình yên là tiêu chí được người dân mong chờ khi nói về “thương hiệu” một “thành phố (TP) sống tốt”. TP bình yên là nơi mỗi người không chỉ an cư lạc nghiệp mà còn an tâm đi - về, không lo lắng nguy hiểm rình rập cướp đi mạng sống, tài sản của mình và người thân. 18/20 người dân TPHCM tham gia cuộc khảo sát “bỏ túi” do phóng viên (PV) Báo Sài Gòn Giải Phóng thực hiện khẳng định: “Nơi không cướp của, giết người; không lừa đảo, cưỡng đoạt tài sản trắng trợn là nơi bình yên nhất”. Nói cách khác, TP không tội phạm là một trong những tiêu chí quan trọng người dân TPHCM “đặt hàng” cho một TP sống tốt. Thực tế phản ánh, TPHCM đang nỗ lực từng ngày để biến “đơn đặt hàng” trên thành hiện thực. Tiến sĩ, luật sư Nguyễn Hữu Thế Trạch đã chia sẻ với Báo Sài Gòn Giải Phóng nhiều vấn đề cụ thể liên quan đến tình hình tội phạm; giải pháp đấu tranh phòng chống tội phạm trên địa bàn TPHCM.

* Phóng viên: Bất an mỗi khi ra đường là tâm lý từ lâu của người dân TPHCM. Trong mắt nhiều người, bức tranh trật tự an toàn xã hội của TP dường như khá tối. Là người tham gia tố tụng trong rất nhiều vụ án hình sự, tiến sĩ có thể phân tích thêm về diễn biến, tình hình tội phạm trên địa bàn TP hiện nay?

- TS-LS Nguyễn Hữu Thế Trạch: Từ đầu năm đến tháng 10-2016, TPHCM xảy ra 4.690 vụ phạm pháp hình sự, giảm 781 vụ so với cùng kỳ năm 2015. Công an TP điều tra khám phá hơn 3.300 vụ, bắt 3.570 đối tượng; triệt phá hơn 1.900 băng nhóm, bắt 6.906 đối tượng. Điều này cho thấy có sự chuyển biến về lượng trong phạm pháp hình sự. Số vụ phạm pháp hình sự giảm 781 vụ so với cùng kỳ 2015 là dấu hiệu đáng mừng. Nhiều phiên xét xử tại TP chứng minh các loại án nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng có tỷ lệ phá án cao. Kết quả trên chứng tỏ tình hình an ninh trật tự trên địa bàn TP đang chuyển biến theo hướng tốt dần, dù ít người nhận ra.

Thiếu nhi vui múa hát bên Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: VIỆT DŨNG

* Tuy số vụ phạm pháp hình sự giảm nhưng có 3 loại án đã và đang có xu hướng tăng, gồm: cưỡng đoạt tài sản (tăng 6 vụ), bắt giữ người trái pháp luật (tăng 3 vụ), lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (tăng 12 vụ so với cùng kỳ năm ngoái). Tiến sĩ nhận thấy thay đổi trên thể hiện điều gì?

- Có thể nói ở Việt Nam, nhóm tội về xâm phạm sở hữu (cưỡng đoạt, lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản) luôn luôn chiếm tỷ lệ cao hơn nhóm xâm phạm quyền tự do, dân chủ của công dân (bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật). Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến thực trạng trên là kinh tế. Đời sống khó khăn, thất nghiệp… chính là điều kiện cần và đủ phát sinh tội phạm. Khi thiếu thốn, kinh tế bấp bênh, người ta buộc phải bất chấp kiếm tiền, từ đó phạm tội từ giản đơn đến phức tạp với tính chất, thủ đoạn ngày một tinh vi, nguy hiểm hơn.

* Theo tiến sĩ, để ngăn chặn sự tiếp tục gia tăng của những loại tội phạm nêu trên, TP cần những giải pháp cụ thể như thế nào?

- Như đã nói, kinh tế là nguyên nhân chủ yếu khiến tội phạm xâm hại quyền sở hữu gia tăng. Do đó, TP nên tiến hành song song 2 giải pháp: giải pháp về nghiệp vụ đấu tranh phòng chống tội phạm và giải pháp an sinh xã hội. Về nghiệp vụ, bên cạnh việc nâng cao trình độ, năng lực của lực lượng công an; siết chặt công tác quản lý thì lực lựơng chức năng cần lưu tâm nhiều hơn đến nhiệm vụ nắm địa bàn. Cụ thể, quản lý các đối tượng vừa chấp hành xong án phạt tù, ngăn ngừa đối tượng này tái phạm tội là việc làm rất cần thiết. Giải quyết tận gốc vấn đề, TP cần có thêm mô hình, phương pháp cụ thể tạo công ăn việc làm cho thanh niên, phụ nữ, nhất là người vừa chấp hành xong án tù. Hiện nay, mô hình tạo việc làm, dạy nghề chưa thu thút người lao động tham gia vì thiếu tính thực tế, ứng dụng. Ngoài ra, công việc với mức thu nhập ổn định, có thể làm giàu khó tìm đến người trình độ ở mức trung bình khá trở xuống hoặc người nhập cư.

* Một vấn đề nữa mà người dân TP quan tâm là nạn trộm cắp, cướp giật; gần đây còn có những vụ án mạng với tính chất, mức độ ngày càng nghiêm trọng. Để phòng ngừa, kéo giảm những loại tội phạm nêu trên, người dân và chính quyền cần thực hiện những giải pháp cụ thể như thế nào, thưa tiến sĩ?

- Đối với công an vẫn là nắm tình hình trên địa bàn thật chặt, dựa vào nhân dân. Tuy TP có những đợt cao điểm trấn áp tội phạm nhưng công tác này cần được thực hiện thường xuyên. Gần các dịp lễ tết, tình hình phạm tội sẽ gia tăng do sự mất cảnh giác của người dân, tổ chức, cơ quan… Chính vì thế, mỗi công dân phải tự giác nâng cao ý thức đấu tranh phòng chống tội phạm; tự giữ gìn tài sản của mình, khi phát hiện dấu hiệu tội phạm phải báo ngay cho cơ quan chức năng để kịp thời xử lý. Một gia đình, một tổ dân phố, một khu phố... bình yên sẽ xây thành TP bình yên.

* Cảm ơn tiến sĩ!

KỲ LÂM (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bút Sài Gòn

Lẽ sống tự nhiên

- Trung thu năm nay ở khắp xứ mình sẽ khác lạ. Để phòng dịch, các địa phương sẽ không tổ chức những hoạt động có đông người tham gia. Nhiều doanh nghiệp thực phẩm chấp nhận bỏ qua dịp làm ăn vốn xôm tụ trong những năm trước. 

Giao thông - Đô thị

Đưa các dự án giao thông trở lại lộ trình

Bộ GTVT vừa cho biết, đến thời điểm này, nhiều dự án giao thông trọng điểm đang bị chậm tiến độ do ảnh hưởng của dịch Covid-19, một số dự án có nguy cơ không hoàn thành kế hoạch năm 2021. Tình hình được dự báo là sẽ khả quan hơn khi cả nước bước vào giai đoạn thích ứng với dịch, các quy định nghiêm ngặt về phòng chống dịch được nới lỏng.

Quy hoạch

Tin buồn