Đây là lần đầu tiên ChatGPT “bước” vào trong tiết học theo định hướng giáo dục STEM và học tập theo dự án cho học sinh tiểu học. Tiết học nằm trong chuyên đề cấp thành phố bậc tiểu học TPHCM năm học 2026-2027, với sự tham dự trực tiếp của hơn 200 cán bộ quản lý tiểu học ở 16 cụm chuyên môn trên địa bàn 168 phường xã, đồng thời được truyền trực tuyến qua hơn 500 điểm cầu trường tiểu học trên toàn thành phố.
Để tổ chức tiết học, thầy Trần Minh Kha- giáo viên Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học chia lớp thành 4 nhóm. Xuyên suốt tiết học, các nhóm cùng sắm vai nhà nghiên cứu nhí báo cáo kết quả nghiên cứu về quy trình làm nến thơm ; sắm vai kỹ sư nhí chế tạo nến thơm; tham gia phiên họp cùng chuyên gia AI tư vấn cải thiện sản phẩm…
Lần đầu tiên được trải nghiệm trực tiếp làm nến thơm trong tiết học, học sinh nào cũng thích thú, đầy hào hứng. Các nhóm nấu sáp từ nguyên liệu đã pha chế, đổ vào khuôn, tỉ mỉ trang trí… Đặc biệt, mỗi sản phẩm trong tiết học đều hướng tới giá trị nhân văn: tặng mẹ, tặng bà, tặng thầy cô, gây quỹ giúp bạn.
Bảo An (học sinh lớp 5/2) cho biết thông qua tiết học em được vận dụng chính kiến thức bài học để chế tạo sản phẩm nến thơm. Việc học đi đôi với hành đã giúp môn Khoa học không còn khô khan, mà ngược lại rất thú vị, ý nghĩa. “Để ChatGPT đưa ra câu trả lời chính xác khi ứng dụng đỏi hỏi nhóm phải đưa ra các câu lệnh chi tiết, phù hợp… Cả nhóm dự định dùng sản phẩm nến thơm tạo ra trong tiết học để tặng mẹ, tặng bà dịp 20/10 tới”, Bảo An chia sẻ.
Từ quá trình sử dụng ChaGPT cải tiến sản phẩm, Minh Khang nhận định, AI chỉ là công cụ hỗ trợ, gợi ý, còn quyết định nằm ở phía con người: “ChatGPT gợi ý nhóm cách trang trí sản phẩm nến thơm để có thể gây quỹ được nhiều, nhưng cả nhóm thống nhất không làm theo vì cho rằng gợi ý đó không phù hợp”.
Theo thầy Trần Minh Kha, với môn Khoa học lớp 4, lớp 5, quan sát, đặt câu hỏi, dự đoán, thực hành thí nghiệm, xử lí thông tin và truyền đạt kết quả là những thành phần quan trọng của quá trình học tập. Dạy học dự án tạo được bối cảnh thuận lợi cho các hoạt động này vì học sinh cùng giải quyết một vấn đề có ý nghĩa, tạo sản phẩm... Đặc biệt, với sự trợ giúp của AI đã mở rộng khả năng thiết kế học liệu, phân hóa nhiệm vụ và tạo sản phẩm số. Tuy nhiên, AI có thể tạo thông tin không chính xác, làm mờ dấu vết tư duy hoặc khiến học sinh chuyển nhiệm vụ nhận thức cho công cụ.
“Bằng trải nghiệm thực tế trong tiết học, các em không chỉ vận dụng kiến thức đã học để giải quyết vấn đề mà còn rèn tư duy, kỹ năng sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, tham khảo, không lạm dụng. Đây cũng là mục tiêu cao nhất khi đưa AI vào trong dạy học ở bậc tiểu học”, thầy Kha chia sẻ.
Cô Nguyễn Thị Nga, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học cho hay, để ứng dụng AI trong môn Khoa học lớp 4, 5 thông qua phương pháp STEM và dạy học dự án không rơi vào hình thức, không tạo áp lực, nhà trường quán triệt 3 quan điểm xuyên suốt: Kiên trì với công thức “Học sinh là trung tâm- Giáo viên là chủ thể- AI là trợ lực”; Thực học, thực làm; Đặc biệt xác lập ranh giới an toàn: Đảm bảo đạo đức số và chuẩn mực lứa tuổi.
Theo cô Nga, thuận lợi của trường là hạ tầng số hiện đại với 100% phòng học, phòng chức năng trang bị bảng tương tác đa điểm; phòng học bộ môn Tin học- Trải nghiệm sáng tạo được trang bị máy tính cấu hình tốt; Wi-fi tốc độ cao phủ kín toàn trường. Trên 80% giáo viên của trường trẻ, rành công nghệ. Quá trình đổi mới nhận được sự đồng thuận cao từ phụ huynh…
“Quá trình đưa AI vào môn học, đòi hỏi cao sự kiểm soát, tránh lạm dụng. Để giải quyết triệt để bệnh hình thức và nguy cơ "ỷ lại" công nghệ, nhà trường đã xây dựng hành lang chống "lười biếng sư phạm" cho giáo viên và hành lang chống "ỷ lại công nghệ" cho học sinh. Với nguyên tắc thầy kiểm duyệt, học chủ động. Chú trọng thiết kế các dạng bài tập mở, tăng cường kiểm tra đánh giá quá trình, thuyết trình, thao tác thực hành thay vì chỉ kiểm tra ghi nhớ kiến thức thuần túy. Hơn hết, là kết nối chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình, huy động và tối ưu hóa nguồn lực từ phụ huynh, mời phụ huynh có chuyên môn tham gia với vai trò cố vấn những dự án STEM/AI của học sinh…”, cô Nga nhấn mạnh.
Chia sẻ tại chuyên đề, ông Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, Phó Trưởng phòng Giáo dục Phổ thông, Sở GD-ĐT TPHCM, lưu ý mỗi nhà trường, giáo viên, giai đoạn này chỉ tập trung để học sinh tiểu học làm quen với AI, trang bị cho các em tư duy đặt câu hỏi cho AI phục vụ việc học. Khi cho học sinh sử dụng AI cần có sự kiểm soát chặt chẽ của giáo viên.
“Chuyên đề hướng đến ba yêu cầu quan trọng: đẩy mạnh kết hợp giáo dục STEM và dạy học theo dự án trong môn Khoa học; chia sẻ những giải pháp ứng dụng ChatGPT và trí tuệ nhân tạo hỗ trợ dạy học; đồng thời cùng nhau trao đổi, nhận diện và tháo gỡ những khó khăn thực tế khi đưa AI vào nhà trường. Khi ứng dụng ChatGPT hoặc AI, giáo viên phải xuất phát từ yêu cầu cần đạt của bài học; xác định rõ AI hỗ trợ giáo viên hay hỗ trợ học sinh, hỗ trợ ở bước nào và với mức độ nào. Tuyệt đối không đưa AI vào bài học vì AI đang là xu thế, mà chỉ đưa AI vào khi AI giúp giải quyết một nhu cầu giáo dục cụ thể”, ông Lưu Phương Thanh Bình- Chuyên viên phụ trách Khoa học , Phòng Giáo dục Phổ thông, Sở GD -ĐT TPHCM nhấn mạnh.
