Kẽ hở trong xuất bản

SGGP
Câu chuyện đạo văn hoặc tùy tiện sử dụng tác phẩm khi chưa được phép không còn mới. Mới đây, nhóm tác giả gồm Đặng Thúy Hằng, Dương Thị Dung, Nguyễn Thảo Nguyên đã ngang nhiên sử dụng dữ liệu của tác giả Hoàng Tuấn Công đưa vào cuốn sách Từ điển thành ngữ tục ngữ Việt Nam do NXB Đại học Quốc gia Hà Nội cấp phép. Sự việc đã bộc lộ kẽ hở trong công tác xuất bản hiện nay. 

Không còn là hy hữu

Cụ thể, trong cuốn sách Từ điển thành ngữ tục ngữ Việt Nam (đơn vị liên kết và phát hành là Công ty TNHH MTV Thương mại và dịch vụ văn hóa Minh Long), nhóm tác giả đã “sao chép rất nhiều cách giải thích công phu, độc đáo, lần đầu tiên được công bố” của tác giả Hoàng Tuấn Công từng đăng rải rác trên trang blog “Tuấn Công thư phòng” từ năm 2013 đến 2018.

Ngoài ra còn có những tư liệu trong cuốn sách đã được xuất bản, từng được trao giải Sách hay 2017 của Hoàng Tuấn Công là Từ điển tiếng Việt của GS Nguyễn Lân - Phê bình và khảo cứu (Phương Nam và NXB Hội Nhà văn).  

Lần này, đích thân tác giả Hoàng Tuấn Công phát giác và lên tiếng. Ngoài lý do bảo vệ tác phẩm, quyền tác giả của mình, theo tác giả Hoàng Tuấn Công, từ năm 2017, trong quá trình quan tâm và theo dõi mảng sách từ điển, anh nhận ra tình trạng lộn xộn, đặc biệt là loại sách từ điển dành cho học sinh kém chất lượng, thể hiện việc sao chép cái sai của nhau để làm từ điển.

Kẽ hở trong xuất bản ảnh 1
Kẽ hở trong xuất bản ảnh 2 Ấn phẩm Từ điển thành ngữ tục ngữ Việt Nam do Công ty Sách Minh Long thực hiện 
và việc tác giả Hoàng Tuấn Công lên tiếng
Theo tác giả này, rất nhiều từ điển dành cho học sinh khổ nhỏ do NXB Thanh Niên cấp phép được bán công khai tại các nhà sách Tiền Phong, Fahasa ở Thanh Hóa. Ngay sau khi phát hiện, anh Hoàng Tuấn Công đã viết bài phản ánh trên báo chí nhưng phía NXB Thanh Niên cho rằng, đó không phải là sách của họ, NXB cũng không cấp phép.

“Trong khi những cuốn sách đó có giấy phép xuất bản, quyết định xuất bản của Cục Xuất bản cấp, rồi có tên của các đơn vị liên kết, được phát hành một cách chính thống như thế thì tại sao NXB Thanh Niên không làm động thái truy nguồn gốc? Nếu là sách lậu, không bao giờ họ dám đưa vào những hệ thống phát hành lớn như vậy”, tác giả Hoàng Tuấn Công đặt vấn đề. 

Tác giả Hoàng Tuấn Công cho biết, anh mong muốn sự việc phải làm cho ra lẽ và cũng mong tạo được tác động đến người làm sách, các NXB, đơn vị kinh doanh sách kể cả Cục Xuất bản cũng phải xem xét lại công tác giám sát, quản lý của mình. 

Trách nhiệm lớn nhất thuộc về NXB  

Câu chuyện trên cùng với nhiều sai phạm trong xuất bản, đặc biệt là trong vấn đề liên kết xuất bản, bộc lộ một thực tế: các NXB đang thụ động và đặt lòng tin vào các đơn vị liên kết quá nhiều. Một số NXB chỉ cấp giấy phép mà lơ là công tác giám sát và kiểm định chất lượng của ấn phẩm. 

Theo ông Lê Hoàng, Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, những bất cập trong ngành xuất bản kéo dài từ nhiều năm trước, nay có giảm nhưng vẫn chưa được khắc phục hoàn toàn. Sự việc này làm ảnh hưởng đến uy tín và làm mất lòng tin, trước hết là cho chính tác giả, nhóm biên soạn, sau đến NXB và cuối cùng là ngành xuất bản. 

Ông Lê Hoàng cho rằng, phía NXB là tổ chức thứ hai phải chịu trách nhiệm, cao hơn nhóm biên soạn hay đơn vị liên kết. Các NXB không được phép tin và đẩy hết trách nhiệm cho nhóm biên soạn hay đơn vị liên kết. “Biện pháp xử phạt, chế tài trong thời gian qua của Cục Xuất bản rất mạnh. Bây giờ cũng đã lập được trật tự, nhất là những lỗi thuộc về nghiệp vụ hay có tính chất nghiệp vụ như thế này”, ông Lê Hoàng nói thêm.

Trong cuộc trao đổi với phóng viên mới đây, bà Phạm Thị Trâm, Giám đốc - Tổng biên tập NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết, đơn vị này đã ra quyết định thu hồi và tiêu hủy toàn bộ cuốn sách Từ điển thành ngữ tục ngữ Việt Nam.

Đơn vị này cũng đã họp và thống nhất một số nội dung liên quan, trong đó đáng chú ý là quy định: “Tất cả các tác giả có bản thảo đăng ký xuất bản tại NXB Đại học Quốc gia Hà Nội đều phải có giấy cam kết không vi phạm bản quyền dưới bất cứ hình thức nào. Ngoài chủ biên, trưởng nhóm, tất cả các tác giả tham gia biên soạn đều phải cung cấp các thông tin về nhân thân…”.

Cách đây mấy năm, một tác giả đã lên tiếng tố NXB Giáo dục khi đơn vị này đã sử dụng các bài viết của anh mà không xin phép. Sự việc vỡ lở, NXB liền đẩy quả bóng trách nhiệm sang nhóm tác giả biên soạn. Trên thực tế, ngoài tác giả trên còn rất nhiều tác giả khác cũng là “nạn nhân” của NXB Giáo dục nhưng đến nay họ vẫn không nhận được bất cứ liên hệ nào từ đơn vị này. Có thể kể đến các tác giả như Nguyễn Trung Thu, Nguyễn Lãm Thắng, Lê Hồng Thiện, Định Hải… (có bài viết xuất hiện trong cuốn Luyện tập Tiếng Việt 3);  Nguyễn Xuân Thủy, Nguyễn Ngọc Thuần, Đỗ Bích Thúy, Nguyễn Nhật Ánh… (trong cuốn Ôn luyện và kiểm tra tiếng Việt lớp 5).

QUỲNH YÊN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nếu anh không về

Nếu anh không về

“Nếu anh không về trong buổi chiều nay/ Em đừng buồn và âu lo quá nhé/ Nhớ đón con và động viên cha mẹ/ Bởi Tổ quốc cần, anh chẳng thể ngồi yên/ Bao nhiêu người cũng rất muốn đoàn viên/ Nhưng Covid đang tràn lan đất nước/ Anh không thể, nghĩ tình riêng mình được/ Khi các bạn anh, bạc tóc, hao gầy…”.

Phim

Dàn diễn viên miền Bắc hội ngộ trong dự án mới

Bên cạnh những nghệ sĩ gạo cội: NSND Trung Anh, NSƯT Trần Đức, NSƯT Linh Huệ, NSƯT Đình Chiến, NSƯT Phú Đôn... bộ phim Tháng năm dữ dội còn có sự góp mặt của những gương mặt trẻ đang được yêu thích: Lương Thanh, Phan Thắng…

Âm nhạc

Thời của MV

Trước tình hình các chương trình giải trí, sân khấu ca nhạc tạm ngưng, dừng hoạt động vì dịch Covid-19, công chúng được khuyến cáo hạn chế ra khỏi nhà, không tụ tập đông người… thì các MV (video ca nhạc) chính là những món ăn tinh thần không thể thiếu. Trên YouTube, nhiều kênh theo dõi riêng của các nghệ sĩ vẫn ra mắt sản phẩm đều đặn hàng tuần.

Sân khấu

Nghệ sĩ sân khấu hát ủng hộ cuộc chiến chống dịch

Chỉ một thời gian ngắn, từ các phòng thu và tại gia đình, nhiều nghệ sĩ sân khấu đã thu âm, ghi hình, thực hiện các clip ngắn các tác phẩm ca cổ, tân cổ giao duyên quảng bá trên các trang mạng xã hội, YouTube, Facebook…

Sách và cuộc sống

Sáng tác

Di sản Trịnh Công Sơn trong văn hóa B’Lao

Mỗi độ tháng Tư sắp về, khi cao nguyên Bảo Lộc đón những cơn mưa đầu mùa; cũng là lúc đàn ong hối hả hút giọt mật cuối cùng trên những chùm bông cà phê trắng xinh. Nhạc sĩ huyền thoại Trịnh Công Sơn cũng ra đi vào một ngày đầu tháng Tư để lại cho đời di sản âm nhạc đồ sộ.

Mỹ thuật

Thi sáng tác tranh cổ động chào mừng Đại hội Đảng các cấp

Sở VH-TT TPHCM và Trung tâm Thông tin triển lãm TPHCM phát động cuộc thi sáng tác tranh cổ động chủ đề “Dưới cờ Đảng - Vững niềm tin”, chào mừng Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu Đảng bộ TPHCM lần thứ XI và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. 

ĐẠI HỘI ĐẢNG CÁC CẤP