Người trẻ làm tiếp thị liên kết: Không chỉ biết có bán hàng

Lơ ngơ là dính phạt

Mới đây, chị V.H. (28 tuổi) chia sẻ câu chuyện bản thân đã phải sớm “kết thúc sự nghiệp” làm affiliate khi không có khả năng đóng phạt cho sàn. Làm việc trong lĩnh vực tư vấn dinh dưỡng, giảm cân, chị thường gắn link các sản phẩm liên quan. Được hơn 2 tháng, tổng tiền hoa hồng hơn 200.000 đồng, chị nhận được email của sàn thông báo chị đã vi phạm điều khoản và điều kiện chương trình Shoppee affiliate. Nếu không đóng phạt 10 triệu đồng thì tài khoản của chị sẽ bị khóa và chị sẽ không nhận được số tiền hoa hồng. Cân nhắc giữa số tiền hoa hồng ít ỏi và số tiền phạt quá lớn, chị H lựa chọn dừng lại.

Trường hợp của chị V.H khá đơn giản vì đây là mối quan hệ giữa chủ tài khoản và sàn thương mại điện tử, và chị vẫn có thể lựa chọn cách giải quyết. Một số trường hợp khác không đơn giản như vậy. Anh L.H.H. (24 tuổi, TPHCM) cho biết đã có kinh nghiệm làm tiếp thị liên kết từ khi là sinh viên. Ban đầu, thu nhập từ việc này không cao nên anh chưa để ý. Cho đến đầu năm nay, anh tá hỏa khi được cơ quan thuế thông báo phải đóng thêm hơn 15 triệu đồng tiền thuế thu nhập cá nhân.

“Tôi thấy mỗi lần nhận hoa hồng trên 2 triệu đồng, sàn đều trừ 10% nên cứ đinh ninh vậy là xong. Ai dè, tổng thu nhập của mình vượt ngưỡng chịu mức thuế 10%, phải đóng thêm. Số khấu trừ đó chỉ là tạm tính, do mình lơ ngơ không tìm hiểu kỹ”, anh H nói.

Tương tự anh H, hồi tháng 5, cộng đồng affiliate một phen xôn xao khi có 1 người bị cơ quan thuế yêu cầu đóng thêm gần 700 triệu đồng, trên tổng mức thu nhập từ hoạt động tiếp thị liên kết 3 tỷ đồng trong năm 2025. Do không đăng ký kinh doanh, nên số tiền hoa hồng được xác định là “thu nhập từ tiền lương, tiền công”, với mức thuế lũy tiến từ 5%-35%, tùy theo tổng số tiền nhận được. Trong khi nếu đăng ký kinh doanh, tiền hoa hồng được xác định là thu nhập từ kinh doanh, mức thuế suất cố định chỉ 7%.

Mới đây, Shoppee thông báo đến các tài khoản về việc cần đăng ký cá nhân kinh doanh. Chuyên gia thuế lưu ý người làm tiếp thị liên kết cần tìm hiểu các quy định mới này để thực hiện.

Cầm chắc “tấm vé vào cửa”

Chia sẻ cùng các bạn sinh viên Trường Đại học Công nghệ TPHCM (HUTECH) mới đây, TS Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và kinh tế số, Bộ Công thương, cho biết, nhiều sinh viên hiện đang làm affiliate, sáng tạo nội dung hoặc livestream bán hàng. Các bạn bắt buộc phải xác thực danh tính trước khi lên sóng. Đây là “tấm vé vào cửa” để tham gia thị trường chứ không phải thủ tục bổ sung sau.

Với những quy định mới hiện nay, các bạn cần kiểm tra nguồn gốc hàng hóa và giấy phép kinh doanh. Trước khi chuẩn bị kịch bản quảng bá, sinh viên phải yêu cầu người bán cung cấp thông tin mô tả và các giấy tờ pháp lý liên quan đến sản phẩm. Đối với hàng hóa kinh doanh có điều kiện như thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, thiết bị y tế..., khi tiếp thị, cần yêu cầu người bán xuất trình giấy phép của cơ quan quản lý chuyên ngành.

Trường hợp thực hiện quảng bá đúng theo các giấy tờ hợp pháp do người bán cung cấp, khi sản phẩm bị người tiêu dùng phản ánh không đúng sự thật sau này, người quảng cáo/tiếp thị sẽ không phải chịu trách nhiệm pháp lý về nội dung đó. Nếu có điều kiện kiểm tra chéo thông tin thì vẫn được khuyến khích thực hiện.

TS Lê Hoàng Oanh nhấn mạnh, khi lên sóng, các bạn không thể hồn nhiên “thích nói gì thì nói”. Với người làm tiếp thị liên kết, không được tự ý chỉnh sửa làm sai lệch nội dung ưu đãi của người bán. Chẳng hạn, chương trình khuyến mãi, giảm giá 20% lại đẩy lên 50% hoặc tạo tâm lý ép mua ngay trong ngày dù chương trình kéo dài 5 ngày. Người làm tiếp thị liên kết cũng không được tạo lập hoặc tham gia tạo các đánh giá/nhận xét giả mạo (fake review).

Sau phiên livestream hoặc đợt tiếp thị liên kết, nếu phát sinh đơn khiếu nại từ người tiêu dùng, người làm tiếp thị/livestream vẫn có trách nhiệm ở lại phối hợp với người bán và chủ quản nền tảng để rà soát, làm rõ nguyên nhân lỗi do người bán, nền tảng hay người tiếp thị nhằm xử lý theo quy định.