Nhiếp ảnh gia Nick Út: Quê hương một cõi đi về

SGGP

Mỗi năm, nhiếp ảnh gia Nick Út đều từ Mỹ về Việt Nam đôi lần. Đầu tháng 4 năm nay, Nick Út về để chuẩn bị cho cuộc triển lãm vào tháng 5 tới ở Trung tâm văn hóa Đức tại TPHCM.
Nói đến Nick Út, thế giới biết đến ông qua bức hình “Vietnam napalm girl” (Cô gái Việt Nam bị bom napalm - ảnh). Bức hình được ông chụp cô bé Kim Phúc vào ngày 8-6-1972 tại huyện Trảng Bàng, Tây Ninh, đang trần truồng chạy trên đường do phỏng lửa bom napalm của Mỹ. 
“Vietnam napalm girl” đem về cho Nick Út giải thưởng báo chí Pulitzer danh giá. Đại học Columbia (Mỹ) xếp “Vietnam napalm girl” thứ 41/100 bức hình có ảnh hưởng nhất thế kỷ 20. Tác phẩm được trưng bày ở nhiều nơi, trong đó có Bảo tàng Chứng tích chiến tranh TPHCM. Có thể nói, “Vietnam napalm girl” đã đem đến sự nổi tiếng cho nhiếp ảnh gia Nick Út. 
Nhiếp ảnh gia Nick Út: Quê hương một cõi đi về ảnh 1 Nhiếp ảnh gia Nick Út. Ảnh: GIẢN THANH SƠN
Nick Út luôn khiêm tốn khi cho rằng ông có phần may mắn khi có mặt và chụp được “Vietnam napalm girl”. Nhưng ai cũng hiểu, sự may mắn đó của Nick Út có khi phải đánh đổi bằng chính mạng sống của ông. Kết thúc những năm tháng làm phóng viên ảnh chiến trường của Hãng tin AP tại Việt Nam, Nick Út đã 3 lần bị thương nặng. Trong gia đình Huỳnh Công Út (tên Việt của Nick Út), người anh trai Huỳnh Công Mỹ của ông cũng là phóng viên ảnh chiến trường của Hãng tin AP tại Việt Nam, đã tử nạn.
Nguy hiểm của nghề phóng viên ảnh chiến trường không chỉ đến từ bom rơi đạn lạc, mà còn đến ngay khi bức ảnh được công bố. Sau khi Hãng tin AP phát đi “Vietnam napalm girl”, Nick Út phải lẩn trốn vì an ninh chế độ Sài Gòn khi đó truy lùng ông khắp nơi. “Vietnam napalm girl” đã gây tổn thất rất nhiều cho quân đội Mỹ, khi thế giới lên án tội ác chiến tranh của Mỹ và kêu gọi hòa bình.
Sau “Vietnam napalm girl”, quân đội Mỹ phải thay đổi chế độ kiểm duyệt báo chí. Trước đó, khi biết có các cuộc hành quân thì phóng viên được vác máy đi theo. Sau “Vietnam napalm girl”, các phóng viên đi theo phải được quân đội duyệt qua danh sách. Và các bức hình đều được kiểm tra, bắt xóa nếu gây bất lợi (kể cả hình ảnh lính Mỹ tử trận cũng phải xóa đi).
Nick Út đánh giá: “Trước “Vietnam napalm girl”, bức ảnh do Eddie Adams (một người bạn thân của Nick Út) chụp tướng cảnh sát chế độ Sài Gòn bắn một chiến binh Việt cộng ngay trên đường phố trong trận Mậu Thân 1968 cũng có sức lay chuyển lương tri nhân loại về cuộc chiến mà Mỹ đang tham gia ở Việt Nam. Đây là “một bức hình có hai người chết”. Người chết dưới họng súng của tướng Nguyễn Ngọc Loan và cả tướng Loan cũng chết vì bức hình này. Ở Mỹ, tướng Loan có một nhà hàng, tôi từng đến nhà hàng này và khi vào toilet, tôi đã thấy những câu tiếng Anh do thực khách viết lên tường nguyền rủa Nguyễn Ngọc Loan”.
Nhiếp ảnh gia Nick Út: Quê hương một cõi đi về ảnh 2 Bức ảnh Cô gái Việt Nam bị bom napalm
Những tác phẩm gây tiếng vang của Nick Út đều gắn liền với nữ giới trong các hoàn cảnh khiến họ phải rơi nước mắt. “Vietnam napalm girl” chụp hình cô bé Kim Phúc vừa khóc vừa chạy trên đường vào ngày 8-6. Cũng vào ngày này cách nhau 35 năm, Nick Út là một trong 2 người chụp được cảnh ngôi sao Paris Hilton bị còng tay vào tù vì tội uống rượu nhưng lái xe (vào năm 2007). Nick Út kể: “Khi đó có khoảng 300 phóng viên ảnh bao vây nhà riêng của bà chủ hệ thống khách sạn Hilton - kể cả dùng máy bay trực thăng để chụp hình. Ngôi nhà được bọc bằng vải đen kín mít, Paris Hilton được hộ tống với rất nhiều ô dù nên không thể chụp được mặt cô ta. Rất may, khi cô nàng ngồi trong xe và nhìn thấy cha mẹ mình, cô đã bật khóc. Tôi chỉ có vài giây để ghi hình…”.
Khi phóng viên ảnh Nick Út có tuổi, Hãng tin AP điều ông về Mỹ chuyên chụp các ngôi sao Hollywood trong các sự kiện thảm đỏ. Biết ông là tác giả “Vietnam napalm girl”, rất nhiều ngôi sao đã vui vẻ nhờ ông chụp hình. Trước khi về hưu, tên tuổi Nick Út được gắn trên “Đại lộ Danh Vọng” của Hollywood.
Cách đây 2 năm, nhà báo Giản Thanh Sơn đã biên soạn cuốn sách Phóng viên ảnh Nick Út - huyền thoại giản dị do NXB Thông tấn xuất bản. Giản Thanh Sơn cũng là một phóng viên ảnh kỳ cựu với nhiều công trình đã triển lãm, in sách. Thường thì những người làm cùng nghề ít khi nể phục nhau, nhưng Giản Thanh Sơn đã biên soạn hẳn một cuốn sách về Nick Út, đủ để thấy ông nể trọng nhiếp ảnh gia này đến dường nào.
Mỗi lần Nick Út về TPHCM, Giản Thanh Sơn đều đưa người anh đồng nghiệp đi thăm Bảo tàng Chứng tích chiến tranh, thăm quê Long An - nơi hai ông sinh ra và đi uống cà phê với bạn bè… Trước khung cảnh quê hương Việt Nam và tình cảm của những người bạn như Giản Thanh Sơn, Nick Út luôn muốn có được nhiều thời gian hơn để về quê hương. Nick Út xác nhận: “Quê hương luôn là một cõi đi về. Từ đây ra đi và đi cũng để tìm về”.

HOÀNG NHÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

MC Trác Thúy Miêu và bài đăng trên Facebook cá nhân bị xử phạt (Ảnh chụp màn hình FBNV)

Ảo tưởng về danh xưng

Sở TT-TT TPHCM vừa có quyết định xử phạt bà V.H.P. (MC Trác Thúy Miêu) 7,5 triệu đồng về việc cung cấp, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội có nội dung gây hoang mang trong nhân dân về công tác hỗ trợ phòng chống dịch Covid-19.

Phim

Chung sức xây dựng điện ảnh Việt

Trước nhu cầu của thị trường, các khóa học ngắn hạn về điện ảnh ngày càng nở rộ. Hình thức này dù đối diện không ít khó khăn nhưng đang góp phần tạo nên hiệu quả tích cực với điện ảnh Việt. 

Âm nhạc

Mang tiếng hát đến bệnh viện dã chiến

Team tình nguyện viên nghệ sĩ Nhà văn hóa Thanh niên TPHCM vừa tổ chức một đêm diễn 60 phút không ánh sáng rực rỡ, không âm thanh hoành tráng, không áo quần lộng lẫy… với khán giả là hàng trăm nhân viên y tế và hơn 10.000 bệnh nhân mắc Covid-19. 

Sân khấu

Nhà hát truyền hình: Giải pháp đồng hành sân khấu

Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD), Bộ VH-TT-DL cho biết, đã lựa chọn nhiều tác phẩm nghệ thuật sân khấu chất lượng để ghi hình và phát sóng trên Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cùng một số đài địa phương. Đây được cho là giải pháp đồng hành với sân khấu trong thời điểm hiện tại.

Sách và cuộc sống

Độc đáo artbook của Trần Tuyết Hàn

Cuốn artbook Hành trình Đông A (NXB Kim Đồng) của Trần Tuyết Hàn (25 tuổi) mới ra mắt không lâu, nhưng nhanh chóng trở thành cuốn sách được bạn đọc yêu mến.

Sáng tác

Cho mùa xanh hy vọng

Giữa đám đàn ông con trai đen nhẻm cục mịch, Phương nổi lên như một hoàng tử với dáng dong dỏng và nước da trắng. Cùng mọi người phơi nắng trên công trường bụi đỏ khi cao điểm, Ngân mang cơm, bao bọc kín mít cũng bị ám nắng đen nhẻm, thì Phương chỉ đỏ au một, hai ngày rồi trắng như cũ. Mấy anh công nhân đùa: “Trắng như thằng Phương mới thấy bẩn cần tắm, tụi anh đen vầy dơ chẳng ai hay, tắm phí nước”.

Mỹ thuật

Triển lãm Art Moments Jakarta trở lại

Sau 1 năm bị hoãn do dịch Covid-19, triển lãm nghệ thuật độc đáo Art Moments Jakarta đã mở cửa trở lại ở Indonesia, để đưa du khách và các nhà sưu tập “du hành xuyên thời gian”.