ThS Phan Thế Hoài, giáo viên Trường THPT Bình Hưng Hòa, cho rằng chính sách quy đổi điểm cộng trong tuyển sinh đại học thời gian qua đã phát sinh nhiều hệ lụy. Trong đó, lạm phát điểm chuẩn, thậm chí thí sinh thủ khoa nhưng vẫn trượt nguyện vọng 1, là những vấn đề đáng lưu ý. Có trường hợp thí sinh được quy đổi điểm cộng lên đến 5-6 điểm.
“Việc chuẩn hóa phương thức và cách quy đổi điểm cộng là cần thiết, giúp tuyển sinh minh bạch hơn, hạn chế cộng điểm, quy đổi điểm chồng chéo, chấm dứt câu chuyện lạm phát điểm chuẩn đại học. Quan trọng hơn, điều này góp phần hạn chế khoảng cách cơ hội giữa học sinh ở các điều kiện học tập khác nhau”, ThS Phan Thế Hoài nhấn mạnh.
Tương tự, thầy Trần Đình Hương, giáo viên Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, cho biết việc một học sinh lớp 12 tham gia 4-5 phương thức tuyển sinh là chuyện không còn xa lạ trong các mùa tuyển sinh đại học. Cùng với đó, sự xuất hiện của nhiều kỳ thi riêng và cách quy đổi điểm khác nhau của từng trường khiến học sinh vất vả, tốn kém hơn.
Theo thầy Hương, việc các trường sử dụng nhiều cách cộng điểm dẫn đến tình trạng học sinh đạt điểm cao vẫn có nguy cơ trượt, tạo ra sự bất hợp lý trong xét tuyển. Cuộc đua này khiến học sinh ngày càng đuối sức, trong khi điểm số chưa thực sự phản ánh tương xứng giá trị của việc học và nỗ lực học tập.
Trong khi đó, thầy Vũ Khắc Ngọc, chuyên gia giáo dục Hệ thống Giáo dục Học Mãi, cho rằng tự chủ tuyển sinh đang tạo ra cuộc đua về phương thức xét tuyển, với những công thức quy đổi điểm rất khác nhau giữa các trường.
“Có em điểm thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển chỉ 25 điểm, nhưng các trường đại học bằng cách nào đó sử dụng các công thức để nhân đôi điểm, quy đổi điểm, rồi cộng điểm, đưa điểm xét tuyển lên hơn 29 điểm. Việc đẩy điểm cộng lên cao vô tình gây thiệt thòi cho một bộ phận học sinh. Thực tế, với các phương thức tuyển sinh như hiện nay, sự lạm phát điểm số của các kỳ thi càng lớn”, thầy Vũ Khắc Ngọc dẫn chứng.
Theo thầy Vũ Khắc Ngọc, việc quá đa dạng phương thức tuyển sinh và cách quy đổi điểm riêng của từng trường khiến phụ huynh, học sinh khó xác định vị thế của trường trong tương quan tuyển sinh, đồng thời mất phương hướng khi lựa chọn phương thức để xây dựng lộ trình học tập.
“Chưa kể, khi trường mở nhiều phương thức, học sinh cũng phải dàn trải nhiều con đường ôn luyện, tạo áp lực nặng nề về thời gian, công sức và tiền bạc cho học sinh, gia đình. Một học sinh lớp 12 không chỉ phải lo việc học ở trường để thi tốt nghiệp mà còn phải gồng gánh 4-5 phương thức của nhiều trường đại học, rồi lo chứng chỉ IELTS, đánh giá năng lực quốc tế…”, thầy Vũ Khắc Ngọc nói.
Từ thực tế trên, thầy Vũ Khắc Ngọc cho rằng những điều chỉnh trong dự thảo quy chế tuyển sinh của Bộ GD-ĐT, gồm giảm và chuẩn hóa phương thức xét tuyển; không sử dụng điểm cộng ngoài điểm ưu tiên theo chính sách; xác định rõ nguồn tuyển, ngưỡng đầu vào; hoàn thiện điều kiện dự tuyển liên thông từ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng lên đại học, là hệ quả tất yếu sau một giai đoạn dài thực hiện tự chủ tuyển sinh. Các điều chỉnh này nhằm bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục đại học và ngành nghề đào tạo cho mọi thí sinh.
Đánh giá những thay đổi trong dự thảo quy chế tuyển sinh là nhất quán với tinh thần “học thật, thi thật, nhân tài thật” mà ngành GD-ĐT đang hướng tới, thầy Đỗ Vũ Ngọc Trung, Phó hiệu trưởng Trường THPT Thủ Đức, cho rằng các điều chỉnh sẽ góp phần bảo đảm tính công bằng, giúp học sinh xây dựng nền tảng tư duy, kiến thức vững chắc từ bậc phổ thông, thay vì chạy đua theo các kỳ thi riêng, chứng chỉ.
Tuy nhiên, theo thầy Trung, điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với các trường THPT trong việc chú trọng phát triển năng lực nền tảng toàn diện cho học sinh, đồng thời đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp chuyên sâu để hỗ trợ học sinh lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực.
Cô Văn Trịnh Quỳnh An, giáo viên Ngữ văn Trường THPT Gia Định, nhìn nhận dự thảo sửa đổi quy chế tuyển sinh của Bộ GD-ĐT có nhiều điểm mới so với quy định hiện hành. Đáng chú ý là việc siết phương thức tuyển sinh, từ 5 phương thức hiện nay xuống còn 3 phương thức vào năm 2027 và 1 phương thức vào năm 2028 trong đăng ký xét tuyển vào từng ngành đào tạo, từng chương trình đào tạo.
Theo cô Quỳnh An, việc các trường đại học đa dạng phương thức tuyển sinh về lý thuyết giúp học sinh có thêm cơ hội vào đại học. Tuy nhiên, trên thực tế, điều này vô tình tạo thêm áp lực học tập, dẫn đến việc đánh giá thiếu thực chất.
“Quá nhiều kỳ thi riêng, với những cách quy đổi điểm cộng khác nhau của mỗi trường, khiến học sinh bị ngộp, bởi em nào cũng muốn tận dụng tất cả phương thức, tận dụng lợi thế điểm cộng. Đặc biệt, nếu soi chiếu với các quy định và nỗ lực giảm tải áp lực học tập cho học sinh thì việc siết phương thức tuyển sinh cũng nhất quán, hướng tới việc học thực chất, hiệu quả thực chất”, cô Quỳnh An phân tích.
