Tránh sập bẫy khi mua bán ô tô trên mạng

Bẫy “người trung gian”

Ngày 3-9, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP Đà Nẵng cảnh báo thủ đoạn kẻ gian dùng nhiều tài khoản, giả danh người mua, người bán hoặc chủ xe để dựng giao dịch giả rồi chiếm đoạt tiền đặt cọc. Theo thông tin cảnh báo, anh H.Q.C. đăng bán chiếc Mazda CX-30 với giá 630 triệu đồng. Một tài khoản trên mạng xã hội mang tên Huỳnh Như liên hệ hỏi mua và yêu cầu anh C. rằng nếu có người đến xem xe, hãy nói chiếc xe thuộc sở hữu của một người tên Thư.

Sau đó, đối tượng sử dụng một tài khoản khác mang tên Thư, lấy hình ảnh và thông tin chính chiếc xe này để rao bán cho anh N.Đ.L. ở Hà Nội với giá 530 triệu đồng. Mức giá thấp hơn 100 triệu đồng trở thành “mồi câu”. Tin rằng mua được xe với giá hời, anh L. chuyển 300 triệu đồng vào tài khoản do đối tượng cung cấp. Ngay sau đó, các tài khoản liên quan xóa tin nhắn, hủy kết bạn và cắt liên lạc.

Điểm nguy hiểm là người bán thật, người mua thật và chiếc xe thật đều có mặt, nhưng thông tin giữa hai bên bị kẻ gian chia cắt. Chủ xe không biết thông tin xe đang được dùng cho giao dịch khác, người mua lại tưởng mình liên hệ với người có quyền bán xe. Kẻ gian không có quyền đối với chiếc xe nhưng kiểm soát việc trao đổi và chỉ định tài khoản nhận tiền.

Mức giá thấp bất thường để thao túng tâm lý

Thạc sĩ Lê Bá Đức, giảng viên Khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TPHCM), cho biết, hành vi dùng thông tin gian dối làm người khác tin tưởng, chuyển tiền rồi chiếm đoạt có dấu hiệu của tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ luật Hình sự. Thủ đoạn này có thể được sử dụng với nhiều tài sản có giá trị khác.

Khi tiền đã chuyển và đối tượng cắt liên lạc, việc thu hồi thường rất khó. Vì vậy, người mua phải làm rõ ba vấn đề pháp lý trước khi chuyển tiền. Thứ nhất, phải xác định đúng chủ sở hữu và người có quyền bán xe. Hình ảnh chiếc xe, giấy đăng ký xe dạng ảnh hoặc việc dẫn khách đến xem xe không chứng minh quyền định đoạt. Người mua cần gặp trực tiếp chủ xe, đối chiếu bản gốc giấy đăng ký xe với căn cước, kiểm tra số khung, số máy. Nếu giao dịch qua người đại diện, phải kiểm tra văn bản, phạm vi và thời hạn ủy quyền.

Thứ hai, việc đặt cọc phải được lập thành văn bản, ghi rõ người đặt cọc, người nhận cọc, đặc điểm xe, giá mua bán, số tiền cọc, thời hạn ký hợp đồng, phương thức thanh toán và hậu quả nếu một bên từ chối giao kết. Không nên chỉ dựa vào tin nhắn rời rạc hoặc nội dung chuyển khoản chung chung.

Thứ ba, phải biết chắc người có quyền nhận tiền. Nếu người rao bán yêu cầu chuyển tiền cho người khác; người dẫn đi xem xe nói chỉ “giúp chủ xe”; hoặc người nhận cọc không giải thích được quan hệ với chủ sở hữu, người mua phải dừng giao dịch. Chỉ chuyển tiền cho người thứ ba khi có thỏa thuận hoặc ủy quyền bằng văn bản và được chính chủ xe xác nhận.

Theo ông Ngô Minh Hiếu, thành viên Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, mức giá thấp bất thường được dùng để tạo cảm giác “phải chốt ngay”. Kẻ gian tiếp tục gây áp lực bằng lý do chủ xe cần bán gấp, có người khác hỏi mua hoặc phải chuyển cọc để giữ xe. Càng bị thúc giục, người mua càng phải suy xét cẩn thận. Việc yêu cầu giữ bí mật giá với người đang đứng cạnh chiếc xe là dấu hiệu đặc biệt bất thường, bởi đó có thể là cách kẻ gian ngăn người mua thật và chủ xe thật đối chiếu thông tin. Người bán cũng không nên làm theo đề nghị nói sai về giá, tên chủ sở hữu hoặc quan hệ với người liên hệ vì vô tình có thể giúp đối tượng hoàn thiện kịch bản lừa đảo.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người mua cần dừng chuyển tiền; lưu lại tin nhắn, số điện thoại, đường dẫn tài khoản, số tài khoản ngân hàng và chứng từ giao dịch; đồng thời trình báo cơ quan công an. Nếu vừa chuyển tiền, cần lập tức liên hệ ngân hàng để đề nghị hỗ trợ tra soát, phong tỏa theo quy trình.