Theo quy định tại khoản này, người nào cố ý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam, mà đối tượng là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu hoặc gây thiệt hại cho chủ sở hữu nhãn hiệu từ 500 triệu đồng trở lên, hay thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên… sẽ bị xử lý hình sự, với mức phạt tiền từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Nhãn hiệu “Hằng Du Mục” được cấp giấy chứng nhận Sở hữu trí tuệ cho Giám đốc Công ty TNHH Hằng Du Mục, ông này giao lại cho con gái (vợ cũ của Tôn Bằng) sử dụng kinh doanh trên TikTok, bán táo đỏ.
Dù biết quyền sở hữu nhãn hiệu thuộc về người khác nhưng sau khi ly hôn, bị can Tôn Bằng vẫn lập công ty khác tiếp tục bán táo đỏ gắn nhãn “Hằng Du Mục” mà không xin phép. Công an cũng thu giữ gần 29 tấn táo đỏ vi phạm (trị giá khoảng 1,5 tỷ đồng) không có hóa đơn, chứng từ.
Từ vụ việc này cho thấy tầm quan trọng của việc quản trị nhãn hiệu đối với cá nhân xây dựng thương hiệu và doanh nghiệp khai thác tài sản trí tuệ trong nền kinh tế số. Quyền đối với nhãn hiệu thuộc về chủ thể có quyền hợp pháp theo quy định của pháp luật; là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của chủ sở hữu với các chủ thể khác. Do đó, việc từng hợp tác kinh doanh hoặc có quan hệ hôn nhân không mặc nhiên làm phát sinh quyền tiếp tục sử dụng nhãn hiệu sau khi quan hệ hợp tác chấm dứt. Việc xác định hành vi xâm phạm cần căn cứ vào tình trạng bảo hộ, phạm vi quyền, cách thức sử dụng nhãn hiệu và các tình tiết cụ thể của vụ việc.
Đối với chủ sở hữu, cần sớm đăng ký bảo hộ tại Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ). Khi cho người khác sử dụng, phải lập hợp đồng ghi rõ quyền hạn, thời hạn và phương án xử lý khi chấm dứt hợp tác. Chủ sở hữu cũng cần chủ động theo dõi thị trường, thu thập bằng chứng và báo cơ quan chức năng can thiệp kịp thời khi phát hiện vi phạm. Hiệu quả bảo hộ nhãn hiệu còn phụ thuộc vào khả năng quản trị và thực thi quyền trên thực tế. Môi trường kinh doanh ổn định đòi hỏi nhận thức pháp luật, thỏa thuận minh bạch và cơ chế xử lý vi phạm phù hợp.
TS NGUYỄN THÁI CƯỜNG
Giảng viên Trường ĐH Luật TPHCM
