Y Lon Niê - Nghệ nhân chỉnh âm chiêng

Ở buôn Kô Sia, phường Tân Lập, thành phố Buôn Ma Thuột (Đắc Lắc) có nghệ nhân chuyên chỉnh chiêng - Y Lon Niê (ảnh).

Sống trong một không gian cồng chiêng từ thuở nhỏ, hồn chiêng Ê Đê đã trở thành máu thịt của ông. Chẳng ai dạy bảo ông chơi chiêng hay cao hơn nữa là chỉnh âm thanh cho chiêng. Ông chơi chiêng như một lẽ tự nhiên của một người con Ê Đê, và ông chỉnh âm thanh cho chiêng cũng bởi một lẽ giản đơn: chẳng ai chịu chỉnh âm thanh cho chiêng nhà mình vì sợ làm hỏng, và mình phải tự chỉnh lấy!

Rồi dần dần ông chỉnh chiêng cho buôn làng mình. Đến bây giờ ông đã có hơn 40 năm chơi chiêng và chỉnh chiêng... Những chiếc chiêng bị mất đi cái hồn của mình qua thời gian, mưa nắng, ông cần mẫn đi tìm lại tiếng chiêng nguyên sơ. Trong hành trình đầy đam mê của mình, người nghệ nhân già tập trung cao độ dùng một chiếc dùi gỗ nhỏ gõ vào mặt chiêng từ tim chiêng ra phía vành chiêng, và đôi tai của một tâm hồn mẫn cảm sẽ nhanh chóng nhận ra những vị trí mà tiếng chiêng nghe không còn được “xuôi”, bị lạc điệu.

Tại vị trí ấy, ông dừng lại, có thể là nắn lại vành chiêng hay cân bằng độ dày mỏng cho đến khi chiếc chiêng cất lên đúng tiếng chiêng nguyên sơ của mình. Tôi dễ dàng hình dung ra hình ảnh người nghệ sĩ dương cầm đang lên dây đàn khi chứng kiến ông chỉnh chiêng, nhưng sự thực thì chỉnh âm thanh cho chiêng phức tạp hơn rất nhiều.

Cuộc sống hiện đại với nền văn minh công nghiệp đang ùa vào tận những bản làng của Tây Nguyên. Không ít những giá trị văn hóa của các đồng bào dân tộc thiểu số đã biến mất và đang dần tàn lụi. Cách mà người Ê Đê tư duy về thế giới hiện tại đang dần thay đổi, tiếng chiêng không còn là dụng cụ âm nhạc duy nhất để con người biểu đạt cảm xúc, ước mơ của mình. Những người con của ông cũng không còn mặn mà lắm với công việc của cha mình. “Biết làm gì được! Cũng không thể trách chúng nó” – ông bảo. Cũng có đứa thích đấy nhưng năng khiếu không có, chơi chiêng mà cứ như chơi trống! Đứa có năng khiếu thì lại lười, mà lười thì chẳng làm gì được. Buồn nhưng còn những đội chiêng trẻ ở Krông Ana, buôn Alê A... Chúng là những tín hiệu để ông còn những hy vọng.

BÌNH ĐỊNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Diễn viên Lê Dương Bảo Lâm hát nhạc chế phản cảm trên sóng truyền hình

Điểm dừng nào cho nhạc “rác”?

Sự xuất hiện của một số MV ca khúc nhảm nhí với ca từ, hình ảnh phản cảm trên các nền tảng mạng xã hội, thậm chí là trên một số kênh truyền hình, gameshow thời gian gần đây đang khiến dư luận bức xúc. Hiện tượng “nhạc rác” không mới, nhưng vẫn đang có những tác động tiêu cực, khiến không ít người lẫn lộn ranh giới giữa giải trí hài hước và nhảm nhí.

Phim

Phim ẩm thực Việt có món ăn giá 50 triệu đồng

Trong dự án sắp lên sóng mang tên Bếp trưởng tới!, theo tiết lộ từ ê-kíp, chi phí nguyên liệu để thực hiện một món ăn đặc biệt có giá lên đến 50 triệu đồng – đắt nhất nhì của phim Việt hiện nay.  

Âm nhạc

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ 5 chỉ tìm được 1 giải A

Trên cơ sở 2 vòng sơ khảo và chung khảo, Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia đã trao đổi và thảo luận kỹ trước khi biểu quyết thông qua các cuốn sách đạt giải. Kết quả, hội đồng đã thống nhất trao giải cho 26 cuốn sách, bộ sách, trong đó có 1 giải A, 9 giải B và 16 giải C.

Sáng tác

Vui buồn theo mấy nắng mưa

Nhà nông, quanh năm lam lũ, chỉ nương theo nắng mưa mà vui buồn. Cái hân hoan cũng mỏng manh như làn khói, vui ít thôi mà sao buồn cứ dài đằng đẵng hết mùa lúa đến mùa khoai.

Mỹ thuật

" />