Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của Hội nghị Ủy ban châu Á - Thái Bình Dương của Liên minh quốc tế các Hiệp hội Tác giả và Nhà soạn nhạc (CISAC APC) 2026, thu hút gần 400 đại biểu tham dự.
Nhiều thách thức trong bảo vệ giá trị sáng tạo
NSƯT - nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn, Tổng Giám đốc VCPMC, nhấn mạnh hiện tượng tác giả "bán đứt" quyền tác phẩm đang phổ biến.
"Bên cạnh đó, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) tác động trực tiếp, sâu sắc tới hoạt động sáng tạo của nghệ sĩ. Việc đặt ra cơ chế cấp phép sử dụng tác phẩm âm nhạc đối với các nền tảng AI là vấn đề cấp thiết", nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn nói.
Trong khi đó, ông Mayur Puri, thành viên Hội đồng quản trị Hiệp hội Quyền biểu diễn Ấn Độ, Phó Chủ tịch Liên minh các Nhà sáng tạo Âm nhạc châu Á - Thái Bình Dương (APMA), cho biết, các công ty thu âm luôn xây dựng điều khoản hợp đồng có lợi cho mình, nghệ sĩ nếu thiếu kinh nghiệm và không có cơ chế bảo vệ sẽ gặp khó trong bảo vệ quyền lợi.
Phát biểu tại sự kiện, ông Trần Hoàng, Cục trưởng Cục Công nghiệp Văn hóa và Bản quyền tác giả (Bộ VH-TT-DL), nhấn mạnh: “Việt Nam luôn xác định công nghệ cần được phát triển và ứng dụng trên cơ sở tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan, đồng thời khung pháp lý cần đủ khả năng thích ứng để không cản trở những đổi mới có giá trị và cơ hội phát triển chính đáng...”.
Kiến tạo tương lai âm nhạc
AI đang mở ra nhiều cơ hội mới trong sáng tác, sản xuất và phân phối âm nhạc, hỗ trợ nghệ sĩ thử nghiệm phương thức biểu đạt mới và thúc đẩy hình thành những mô hình kinh doanh sáng tạo.
Tuy nhiên, việc sử dụng tác phẩm được bảo hộ để huấn luyện AI hay mô phỏng giọng hát nghệ sĩ đang gây nhiều tranh cãi. Ông Kibeom Kim, thành viên Hội đồng Quản trị Hiệp hội Bản quyền âm nhạc Hàn Quốc (KOMCA), bày tỏ quan ngại về việc nhiều đơn vị huấn luyện AI theo phong cách nhà sáng tạo khi chưa được sự đồng ý.
Tương tự, ông Arrien Molema, Chủ tịch Hội đồng Quốc tế Các nhà sáng tạo âm nhạc (CIAM) nhấn mạnh: “Chúng tôi tôn trọng sự phát triển của công nghệ và sẵn sàng làm việc với AI, sử dụng AI, nhưng yêu cầu không huấn luyện cho AI sáng tạo thay thế các sáng tạo của nhạc sĩ”.
Bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp văn hóa và Bản quyền tác giả, Bộ VH-TT-DL, cho biết các công ty công nghệ đã “nuốt trọn” hàng triệu tác phẩm để huấn luyện AI không xin phép, không trả thù lao.
"Việt Nam luôn chào đón mọi đổi mới sáng tạo, nhưng sự đổi mới đó phải dựa trên sự tôn trọng quyền tác giả, hướng tới xây dựng ngành công nghiệp văn hóa sáng tạo phát triển bền vững”.
Hội nghị Ủy ban châu Á - Thái Bình Dương (CISAC APC) 2026 là diễn đàn quốc tế về bản quyền âm nhạc, diễn ra từ 26 đến 30-10 tại TPHCM, do VCPMC đăng cai tổ chức.
