Giáo sư Phan Huy Lê, cây đại thụ của nền sử học Việt Nam qua đời

SGGPO

Chiều 23-6, TS. Trần Đức Cường - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, đã vô cùng thương tiếc thông báo GS. Phan Huy Lê, nguyên Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, một trong bốn cây đại thụ của nền sử học nước nhà, đã qua đời vào lúc 13 giờ 6 phút tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội).

GS. Phan Huy Lê sinh ngày 23-2-1934 tại làng Thu Hoạch, xã Thạch Châu, huyện Thạch Hà (nay là huyện Lộc Hà), tỉnh Hà Tĩnh.

Ông là hậu duệ đời thứ 14 của dòng họ Phan Huy vốn nổi danh về khoa bảng với những tên tuổi lớn như Phan Huy Cẩn, Phan Huy Ích, Phan Huy Thực, Phan Huy Vịnh, Phan Huy Chú… Cụ thân sinh ra ông là ông Phan Huy Tùng, từng làm quan trong triều đình Huế.

Giáo sư Phan Huy Lê, cây đại thụ của nền sử học Việt Nam qua đời ảnh 1 Giáo sư Phan Huy Lê đã qua đời trong niềm thương tiếc khôn nguôi của người thân, bạn bè, các học trò và những người yêu sử học nước nhà.

GS. Phan Huy Lê được đánh giá là một trong những chuyên gia nghiên cứu lịch sử hàng đầu của Việt Nam.

Sau khi tốt nghiệp đại học, ông được giữ lại làm trợ lý tập sự tại Khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là Đại học Quốc gia Hà Nội), dưới sự dẫn dắt của GS. Đào Duy Anh. Chỉ hai năm sau, ông được giao nhiệm vụ làm Chủ nhiệm bộ môn Lịch sử Việt Nam cổ - trung đại và liên tục giữ trọng trách này hàng chục năm liền.

Ngoài việc giảng dạy trong nước, ông còn tham gia giảng dạy cho nhiều trường đại học trên thế giới như Đại học Paris (Pháp), Đại học Amsterdam (Hà Lan)...

Ông liên tục là Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam khóa II (1990-1995), khóa III (1995–2000), khóa IV (2000-2005, khóa V (2005-2010) và khóa VI (2010-2015) và là chủ tịch danh dự khóa VII (2015-2020).

Ngoài ra, ông còn là ủy viên của nhiều Hội đồng Quốc gia như Hội đồng Quốc gia chỉ đạo biên soạn Từ điển Bách khoa, Hội đồng Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia, Hội đồng Lý luận Trung ương, Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Hội đồng Học hàm Nhà nước, Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia...

Ông là tác giả của hàng trăm công trình nghiên cứu có giá trị về lịch sử, trong đó có những công trình nổi bật như Chế độ ruộng đất và kinh tế nông nghiệp thời Lê Sơ, Lịch sử chế độ phong kiến Việt Nam, Khởi nghĩa Lam Sơn, Phong trào nông dân Tây Sơn, Lịch sử và văn hoá Việt Nam, Các giá trị truyền thống và con người Việt Nam hiện nay, Tìm về cội nguồn, Lịch sử Thăng Long - Hà Nội...

Ông được Nhà nước phong hàm giáo sư đợt đầu tiên (năm 1980), danh hiệu Nhà giáo Nhân dân (năm 1994), Giải thưởng Nhà nước (năm 2000).
Ông là người Việt Nam đầu tiên được Nhật Bản trao tặng Giải thưởng Quốc tế Văn hóa châu Á Fukuoka (năm 1996).
Năm 2000, ông đã được trao giải thưởng Nhà nước về khoa học - công nghệ với tác phẩm Tìm về cội nguồn.
Năm 2002, ông được Chính phủ Pháp trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm.
Năm 2011, ông được Báo Thể thao Văn hóa trao tặng giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội.
Tháng 5-2011, ông được bầu làm thông tín viên ngoại quốc của Viện Hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn Pháp.
Năm 2014, ông được nhận Giải thưởng danh dự Pháp ngữ năm 2014  (Prix d’honneur de la Francophonie 2014) do nhóm các Đại sứ quán, phái đoàn và tổ chức Pháp ngữ tại Hà Nội (GADIF) trao tặng.
Năm 2016, ông được Viện Viễn Đông Bác cổ (Pháp) trao bằng Tiến sĩ danh dự. Đặc biệt, năm 2016, GS. Phan Huy Lê được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học cho công trình Lịch sử và Văn hóa Việt Nam - Tiếp cận bộ phận.

Theo đại diện Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, được các bác sĩ tận tình cứu chữa nhưng do bệnh nặng, tuổi cao, sức yếu nên GS. Phan Huy Lê đã rời cõi tạm trong sự thương tiếc khôn nguôi của người thân, bạn bè, các học trò và những người yêu sử học nước nhà.

Hiện tại công tác tổ chức tang lễ đang được gia đình, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Đại học Quốc Gia Hà Nội sắp xếp.

MAI AN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhà thơ Phạm Phương Lan: Và bão giông đã dừng sau cánh cửa

Nhà thơ Phạm Phương Lan: Và bão giông đã dừng sau cánh cửa

Phạm Phương Lan (ảnh) thuộc thế hệ 7X, là gương mặt thơ nữ nổi bật hiện nay ở TPHCM. Trong vòng 10 năm, chị lần lượt cho ra mắt 5 tập thơ: Không là gió mây, Góc trọ hồn người, Giữ lửa thời @, Khâu tình Sóng hát. 

Điện ảnh

Âm nhạc

Dấu ấn nhạc sĩ trẻ

Trong những ngày tháng 4 lịch sử này, các thành viên nhóm HAN gồm những nhạc sĩ trẻ của Hội Âm nhạc TPHCM đã vui mừng đón nhận các bằng khen, Giải thưởng Văn học nghệ thuật (VHNT) 5 năm lần thứ 2 của UBND TPHCM trao tặng cho 3 ca khúc: Guitar lính đảo (Nguyễn Quang Vinh), Công ơn Hùng Vương (Hoài An) và Nhật ký của mẹ (Nguyễn Văn Chung). 

Sân khấu

Vở kịch hát "Hoa lửa Truông Bồn" diễn tại TPHCM

Vào 3 ngày 24, 25 và 26-4, vở kịch hát Hoa lửa Truông Bồn (tác giả, PGS-TS Nguyễn Thế Kỷ; chuyển thể dân ca Nghệ Tĩnh Nguyễn An Ninh; đạo diễn NSND Lê Hùng; chỉ đạo nghệ thuật NSND Hồng Lựu), do Trung tâm Bảo tồn và phát huy di sản dân ca xứ Nghệ - Sở VH-TT tỉnh Nghệ An dàn dựng và biểu diễn, sẽ diễn phục vụ khán giả TPHCM tại Nhà hát Bến Thành. 

Sách và cuộc sống

Tạo thói quen đọc sách cho trẻ từ trường học

Theo cô Hoàng Thị Diễm Trang, giáo viên Trường THCS - THPT Đinh Thị Lý, quận 7, TPHCM muốn phát triển văn hóa đọc và hình thành lại thói quen đọc sách, cần chú ý đầu tư cho hệ thống thư viện, một hình ảnh không thể thiếu với một xã hội gắn liền với sự hiện đại và phát triển.

Sáng tác

Tháng Tư

Tháng Tư nóng 
và Tháng Tư than nguội
quay mặt nhìn sau để nhớ một cánh rừng
những cơn giông và những đọt lá
đỏ một đồi
một núi
một môi son

Mỹ thuật

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Thái Phiên: Không có đam mê, sẽ không thể làm nghề

27 năm gắn bó với nhiếp ảnh trong lĩnh vực ảnh nghệ thuật khỏa thân (ảnh nude), nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Thái Phiên đã gặt hái nhiều thành công. Ông đã đoạt hơn 50 giải thưởng nhiếp ảnh trong nước và quốc tế, 300 tác phẩm được triển lãm tại hơn 60 quốc gia trên thế giới, 2 tác phẩm được trưng bày vĩnh viễn tại Viện Bảo tàng nhiếp ảnh Tây Ban Nha.