Tự truyện Xuôi ngược, ngược xuôi… (NXB Tổng hợp TPHCM) của PGS-TS Trần Luân Kim không kể về một cuộc đời theo lối biên niên đầy đủ. Cuốn sách chọn những lát cắt ký ức, từ tuổi thơ, những năm tập kết ra Bắc, thời gian du học Trung Quốc đến hành trình ông gắn bó với điện ảnh và công tác hội.
Những trang viết mộc mạc, da diết yêu thương, giúp bạn đọc nhận diện dấu ấn mà ông để lại cho điện ảnh Việt Nam và đời sống văn học nghệ thuật nước nhà.
PGS-TS Trần Luân Kim chia sẻ, ông không chủ ý kể lại cuộc đời theo trật tự thời gian, mà ghi chép những kỷ niệm, trải nghiệm và biến động đã đi qua. Câu hỏi xuyên suốt mà ông gửi gắm qua cuốn sách là: con người học được gì sau những đổi thay của đời mình?
Nhan đề Xuôi ngược, ngược xuôi… gợi một hành trình nhiều lần đổi hướng. Những chuyển dịch ấy không chỉ là địa lý hay nghề nghiệp. Chúng cho thấy một con người biết thích ứng trước hoàn cảnh, kiên trì tìm con đường phù hợp để phụng sự lĩnh vực mình theo đuổi.
Trong tác phẩm, tác giả nhắc đến những con người, tập thể và mối quan hệ đã cùng ông đi qua từng chặng đường. Ông nhìn nhận, hạnh phúc không chỉ do mỗi cá nhân tự tạo nên, mà còn được bồi đắp bởi môi trường sống, người thân, bạn bè, đồng nghiệp và học trò.
Cách nhìn đó giúp người đọc thấy rõ hơn tính chất cộng đồng của hoạt động nghệ thuật mà ông đã trải qua: một bộ phim, một cơ sở đào tạo hay một tổ chức nghề nghiệp đều là kết quả góp sức của nhiều người. Tất cả đều làm bằng cái tâm, sự nhiệt huyết và tinh thần dấn thân cao độ.
Đóng góp của PGS-TS Trần Luân Kim cho điện ảnh là sức cống hiến bền bỉ khi ông làm công tác quản lý và hoạt động nghiên cứu, giảng dạy. Ông từng là Hiệu trưởng Trường Điện ảnh Việt Nam tại TPHCM, Viện trưởng Viện Nghệ thuật và lưu trữ điện ảnh Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí Điện ảnh ngày nay, Giám đốc Hãng phim Sài Gòn và Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam khóa V, VI.
Hiện nay, dù đã nghỉ hưu, ông vẫn đảm đương vị trí Trưởng Ban Lý luận phê bình của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật TPHCM.
Chính quá trình lao động bền bỉ, hăng hái đã cho ông tầm nhìn để đúc kết kiến thức, từ lịch sử, sáng tạo đến lý luận và phê bình. Cuốn sách còn được viết ở một phương diện khác của công tác quản lý, đó là khả năng kết nối con người, nguồn lực và mục tiêu nghệ thuật. Câu chuyện chuyển thể nhật ký bác sĩ Đặng Thùy Trâm thành phim là một ví dụ.
Ông kể, quá trình Hội Điện ảnh thăm dò, đặt hàng chuyển thể, mời các chuyên gia góp ý và thống nhất giao NSND Đặng Nhật Minh đạo diễn; những công đoạn vận động kinh phí, tổ chức sản xuất và đưa đoàn phim sang Mỹ được kể bằng chi tiết đời thường, có cả sự hồi hộp lẫn khoảnh khắc hài hước.
Đọc Xuôi ngược, ngược xuôi…, độc giả bắt gặp một cuộc đời nghề nghiệp được tạo nên từ nhiều khúc quanh, nhưng có điểm quy tụ: sự gắn bó với điện ảnh và niềm tin vào giá trị của tri thức.
Những trang hồi ức không dừng lại ở câu chuyện đời của PGS-TS Trần Luân Kim, mà còn ghi dấu một phần lịch sử ngành điện ảnh qua góc nhìn của người từng tham gia đào tạo, nghiên cứu, quản lý, làm công tác hội và đồng hành với những dự án cụ thể. Có lẽ cũng vì thế, tự truyện của ông khiến người đọc xúc động.
Đọc Xuôi ngược, ngược xuôi…, độc giả bắt gặp một cuộc đời nghề nghiệp được tạo nên từ nhiều khúc quanh, nhưng có điểm quy tụ: sự gắn bó với điện ảnh và niềm tin vào giá trị của tri thức. Những trang hồi ức không dừng lại ở câu chuyện đời của PGS-TS Trần Luân Kim, mà còn ghi dấu một phần lịch sử ngành điện ảnh qua góc nhìn của người từng tham gia đào tạo, nghiên cứu, quản lý, làm công tác hội và đồng hành với những dự án cụ thể. Có lẽ cũng vì thế, tự truyện của ông khiến người đọc xúc động.
