Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Chế tài phải đủ sức răn đe

SGGP
Dự thảo Nghị định quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân (DLCN) do Bộ Công an vừa đưa ra đang được dư luận quan tâm. Đây được xem là cơ sở pháp lý để chấn chỉnh tình trạng DLCN đang bị tiết lộ, mua bán, trao đổi tùy tiện. Tuy nhiên, với mức chế tài đề xuất cũng như chưa cụ thể hóa chức năng, trách nhiệm kiểm soát khiến dư luận vẫn băn khoăn về mức độ răn đe.

Lực lượng chức năng triệt phá một ổ nhóm tội phạm nước ngoài  ở Việt Nam sử dụng công nghệ cao. Ảnh: CHÍ THẠCH

Lực lượng chức năng triệt phá một ổ nhóm tội phạm nước ngoài ở Việt Nam sử dụng công nghệ cao. Ảnh: CHÍ THẠCH

Dữ liệu cá nhân bị lộ khắp nơi

Chị Nguyễn Thị Dịu Sương (SN 1994, ngụ TP Thủ Đức, TPHCM) thường xuyên nhận được cuộc gọi mời chào mua bất động sản. “Tôi rất bực mình nhưng không biết vì sao công ty bất động sản có dữ liệu cá nhân của mình”, chị Sương tâm sự.

Từ lúc mua ô tô cách nay hơn 1 năm, anh Nguyễn Ngọc Lâm (ngụ quận 7,  TPHCM) liên tục nhận cuộc gọi mời mua bảo hiểm xe, thậm chí có ngày tới 2 - 3 cuộc gọi. Trong khi đó, chị Giang (SN 1988, ngụ huyện Bình Chánh, TPHCM) cho hay, đầu năm 2021, chị có đi máy bay từ TPHCM về Đà Nẵng. “Tôi đặt vé buổi sáng thì chiều cùng ngày đã nhận được nhiều cuộc điện thoại quảng cáo xe đưa đón ở sân bay. Bực mình, tôi chặn các số này thì lại có nhiều số điện thoại ở các hãng taxi khác gọi. Ngán ngẩm!”… 

Theo ghi nhận, DLCN của người dân hiện nay bị lộ ở muôn hình vạn trạng. Từ bất động sản, bảo hiểm, đến trung tâm ngoại ngữ, thậm chí cả các dịch vụ nhạy cảm… cũng đều nắm được DLCN của không ít người dân, như: tên, tuổi, địa chỉ, số điện thoại, giới tính, mã số thuế…

Theo các chuyên gia công nghệ, ngoài sự tắc trách của các tổ chức, đơn vị khiến DLCN bị lộ, có không ít DLCN bị mua bán, trao đổi hoặc tin tặc đánh cắp. “Chưa bao giờ thông tin cá nhân dễ bị rò rỉ như hiện nay. Chỉ cần người sử dụng mạng xã hội quan tâm và xem sản phẩm nào đó, ngay lập tức trên các trang Facebook, Zalo, Viber, YouTube… của họ xuất hiện các quảng cáo về sản phẩm đó. Nghĩa là không loại trừ thông tin cá nhân của bạn đã bị lộ”, một chuyên gia công nghệ cảnh báo. Đó là chưa kể với hàng trăm cuộc giao dịch trong hoạt động hàng ngày, từ mua hàng trực tiếp hay trực tuyến, mở tài khoản ngân hàng, tải phần mềm ứng dụng, đều vô tình hay bị bắt buộc phải khai báo thông tin cá nhân. Thậm chí, nhiều phần mềm buộc người dùng cho phép trang mạng truy cập vào “tài nguyên” trên ĐTDĐ, laptop, iPad… như: danh bạ điện thoại, hình ảnh trong bộ sưu tập. Nếu không cho phép thì sẽ bị từ chối sử dụng! 

Quy trách nhiệm kiểm soát và xử lý hình sự  

Qua rà soát của các cơ quan chức năng, hiện có nhiều tổ chức, cá nhân hoạt động trong các lĩnh vực cung cấp giải pháp công nghệ, môi giới bất động sản, ngân hàng, cơ quan nhà nước, người có khả năng truy cập vào hệ thống chính quyền điện tử về giáo dục, y tế, chứng khoán, bệnh viện… có liên quan đến hoạt động mua bán, sử dụng trái phép thông tin, DLCN trên không gian mạng. Do vậy, theo các chuyên gia pháp lý, dự thảo Nghị định quy định về bảo vệ DLCN do Bộ Công an vừa đề ra là thêm cơ sở để chấn chỉnh thực trạng này. 

Theo Thượng tá Nguyễn Thế Lâm, Trưởng phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TPHCM, dự thảo đưa ra phù hợp với thực tế hiện nay nhằm xử lý các hành vi mua bán, cố tình làm rò rỉ DLCN. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng, chế tài phải đủ sức răn đe, phải quy trách nhiệm cá nhân, tổ chức, kể cả xử lý hình sự. Các chuyên gia pháp lý cũng nhìn nhận, những trường hợp mua bán DLCN trái phép thu lời trên 50 triệu đồng phải kiên quyết xử lý theo Điều 290 Bộ luật Hình sự; sử dụng Internet, mạng viễn thông để xâm nhập máy tính người khác lấy cắp DLCN đem bán cũng phải xử lý hình sự. Trong khi, theo dự thảo nghị định, phạt tiền mức cao nhất từ 80 triệu đến 100 triệu đồng với một số hành vi vi phạm về bảo vệ DLCN là chưa đủ mạnh!

Bên cạnh đó, trách nhiệm kiểm soát cũng được đặt ra. Dự thảo nghị định quy định Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, có thẩm quyền kiểm tra, xử phạt. Theo Bộ Công an, vừa qua, công an các tỉnh thành cũng đã thành lập Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nên đủ sức đảm đương công tác bảo vệ DLCN. Tuy nhiên, cùng với đó là các cá nhân, tổ chức cần chủ động phòng ngừa, bảo vệ DLCN của mình, thận trọng trong các giao dịch, nâng cấp phần mềm bảo mật thông tin… Trong trường hợp phát hiện bị rò rỉ thông tin ngoài ý muốn cần thông báo ngay đến Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao của công an địa phương để phối hợp xử lý.

Dự thảo Nghị định về bảo vệ DLCN được chia 2 loại: DLCN cơ bản và DLCN nhạy cảm. Theo đó, DLCN cơ bản, gồm: Họ, chữ đệm và tên khai sinh, bí danh (nếu có); ngày, tháng, năm sinh; ngày, tháng, năm chết hoặc mất tích; nhóm máu, giới tính; nơi sinh, nơi đăng ký khai sinh, nơi thường trú, nơi ở hiện tại, quê quán, địa chỉ liên hệ, địa chỉ thư điện tử; trình độ học vấn; dân tộc; quốc tịch; số điện thoại; số CMND, số hộ chiếu, số căn cước công dân, số giấy phép lái xe, biển số xe, mã số thuế cá nhân, số BHXH; tình trạng hôn nhân...

Dữ liệu cá nhân nhạy cảm, gồm: các dữ liệu cá nhân về quan điểm chính trị, tôn giáo; tình trạng sức khỏe; di truyền; sinh trắc học; tình trạng giới tính; tài chính; vị trí địa lý thực tế của cá nhân ở quá khứ và hiện tại; các mối quan hệ xã hội, xu hướng tình dục…

ĐOÀN HIỆP - CHÍ THẠCH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Sau nhiều năm triển khai, KDC 13A vẫn xập xệ, hoang vắng

Dự án triển khai ì ạch, cư dân gặp khó

Khu dân cư (KDC) 13A là một trong các phân khu đô thị thuộc Khu Nam TPHCM, có mặt tiền giáp với đường Nguyễn Văn Linh (thuộc xã Phong Phú, huyện Bình Chánh) và một phần đất thuộc địa bàn phường 7 (quận 8). Khu chức năng này được quy hoạch để đầu tư phát triển nhà ở. Thế nhưng, hàng chục năm qua, dự án triển khai ì ạch, khiến cuộc sống của cư dân lâm vào ngõ cụt “3 không”: không đường, không điện, không nước.

Bạn đọc viết

Ngăn sốt đất để tránh hệ lụy

Sốt đất thời gian gần đây có nguyên nhân chủ yếu từ quy hoạch với những thông tin về chủ trương làm công trình hạ tầng, mở đường, xây cầu, khu công nghiệp… hay nâng cấp đô thị, thay đổi đơn vị hành chính. TPHCM thời gian qua diễn ra sốt đất tại các nơi khi có thông tin nâng cấp đô thị, chuyển huyện thành quận, thành lập TP Thủ Đức, chủ trương làm khu đô thị biển Cần Giờ... Đồng Nai diễn ra sốt đất ở khu vực dự kiến làm cầu Cát Lái, sân bay Long Thành… Hà Nội sốt đất các khu vực vùng ven được mở đường, phát triển hạ tầng, quy hoạch khu đô thị sông Hồng. 

Cơ quan trả lời

Quyền bầu cử của cử tri có giống nhau không?

Có nơi, cử tri bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH), ĐB HĐND đủ 4 cấp, nhưng có nơi cử tri chỉ bầu 2 cấp. Vậy các cử tri có quyền bầu cử giống nhau không? (Lê Thị Lan Hương, quận Bình Tân, TPHCM)

Từ thư bạn đọc

Phường “làm ngơ” cho xây dựng nhà trái phép?

Trong đơn gửi đến Báo SGGP, bà Châu Thị Mỹ Chi (phường Tân Thuận Đông, quận 7, TPHCM) trình bày: Năm 2011, tại phiên tòa sơ thẩm của Tòa án nhân dân quận 7 và phiên phúc thẩm Tòa án nhân dân TPHCM đã ban hành bản án số 1485/2011/DS-PT bác đơn kháng cáo của bà N.T.C; y án sơ thẩm công nhận quyền sở hữu của bà Châu Thị Mỹ Chi đối với phần đất có diện tích 308,8 m2, thửa 283, tờ bản đồ số 5 ở xã Tân Thuận Đông, huyện Nhà Bè (nay là phường Tân Thuận Đông, quận 7).

Ý kiến

Tiết kiệm để phòng chống Covid-19

Tình hình dịch Covid-19 hiện đang diễn biến phức tạp nhiều nơi trên thế giới, nhất là các nước láng giềng với ta. Việt Nam tuy đã khống chế dịch Covid-19, nhưng rất khó dự đoán chính xác khi nào mới hết dịch hoàn toàn. Để đối phó dịch bệnh, các địa phương cần nâng cao cảnh giác và có nhiều biện pháp quyết liệt để phòng chống dịch lây lan.