Gấp rút dập dịch tả heo châu Phi

Dịch diễn biến phức tạp

Cả tuần nay, mỗi khi ra sau nhà, nhìn chuồng heo trống không, bà Nguyễn Thị Nga (ấp Trảng Cò, xã Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau) buồn rười rượi. Bà Nga cho biết, tất cả vốn liếng, công sức chăn nuôi heo hai năm qua bỗng chốc mất trắng vì DTHCP.

“Đầu tháng 10-2026, biết tin trong ấp có dịch, tôi đã mua hóa chất khử trùng chuồng nuôi rất kỹ, cho heo ăn nhiều để có sức đề kháng. Thế nhưng, 2 con heo nái và 9 con heo thịt cũng không tránh khỏi, bị mắc bệnh. Gia đình đã báo cơ quan thú y đến tiêu hủy vào ngày 17-10”, bà Nga kể.

Cách nhà bà Nga không xa, trại heo hơn 40 con của ông Nguyễn Văn Lực cũng bị bệnh DTHCP, phải tiêu hủy toàn bộ để ngăn dịch lan rộng. “Phần lớn số heo bị thiêu hủy là heo nhỏ, tôi mới tái đàn được hơn 20 ngày để nuôi bán tết. Giờ heo chết, cũng không còn tiền để tái đàn. Tết tới chắc là cái tết buồn của gia đình tôi”, ông Quang buồn bã nói.

Ông Nguyễn Văn Cầu, Phó trưởng Phòng kinh tế xã Trần Văn Thời, thông tin, DTHCP đang diễn biến rất phức tạp trên địa bàn xã, lượng heo mắc bệnh phải tiêu hủy tăng cao trong những ngày gần đây. Tuần qua, dịch lan thêm ra ấp Bình Minh, nâng số ấp có dịch tại xã lên 7 ấp.

Theo Sở NN-MT tỉnh Cà Mau, đến nay, trên địa bàn tỉnh xuất hiện 23 ổ dịch DTHCP tại 18 xã, ảnh hưởng 138 hộ chăn nuôi. Tổng số heo chết và phải tiêu hủy là hơn 1.660 con, với khối lượng trên 106 tấn. Hiện còn 9 ổ dịch chưa qua 21 ngày, tập trung ở các xã: Trần Văn Thời, Vĩnh Mỹ, Đá Bạc, Khánh Bình, Châu Thới, Vĩnh Lợi, Hòa Bình, Trí Phải và Vĩnh Thanh.

Tại TP Cần Thơ, từ đầu tháng 10-2026 đến nay phát sinh 11 ổ dịch tại 8 xã, nâng tổng số heo mắc bệnh, chết phải tiêu hủy từ đầu năm lên hơn 900 con. Ở An Giang, chỉ trong 15 ngày (từ ngày 5 đến ngày 20-10), số xã có DTHCP đã tăng gấp đôi, từ 5 lên 10 xã.

Ngành chức năng tỉnh An Giang đã tiêu hủy 319 con heo. Đại diện Sở NN-MT nhiều tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL cho biết, hầu hết các ổ DTHCP xảy ra tại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Các hộ chăn nuôi này chưa thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống dịch trong quá trình nuôi như: chuồng trại chăn nuôi chưa tách biệt hoàn toàn; công tác vệ sinh, khử trùng, tiêu độc chưa đảm bảo.

Còn tại TP Đồng Nai - “thủ phủ trại heo” của cả nước (1.026 trang trại), đến giữa tháng 10, thành phố ghi nhận có 78 ổ DTHCP tại 44 xã, phường, với 27.742 con heo chết, mắc bệnh buộc phải tiêu hủy. Hiện còn 14 xã, phường có ổ dịch chưa qua 21 ngày, tập trung nhiều ở Bù Gia Mập, Đăk Lua, Dầu Giây, Định Quán, La Ngà, Nha Bích, Bình Phước...

Kiểm soát kỹ việc thiêu hủy, vận chuyển, mua bán

Ông Lê Văn Chí, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Cà Mau, dự báo, vào các tháng cuối năm 2026, nguy cơ DTHCP phát sinh, lan rộng vẫn ở mức rất cao.

Nguyên do là thời tiết giao mùa diễn biến bất thường, làm suy giảm sức đề kháng của đàn vật nuôi; vào thời điểm cuối năm, nhu cầu vận chuyển, buôn bán, giết mổ, tiêu thụ thịt heo tăng mạnh…

Hiện ngành nông nghiệp các địa phương vùng ĐBSCL tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp ngăn chặn, kiểm soát và khống chế dịch bệnh, không để DTHCP tiếp tục lây rộng.

Bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở NN-MT TP Cần Thơ, thông tin, sở đã đề nghị UBND các xã, phường giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh; kịp thời lấy mẫu xét nghiệm và xử lý các trường hợp nghi nhiễm. Các địa phương tổ chức thực hiện đầy đủ kế hoạch tiêm vaccine đợt 2 năm 2026, phấn đấu đạt mục tiêu tối thiểu 80% tổng đàn.

Lãnh đạo Sở NN-MT tỉnh Cà Mau yêu cầu Chi cục Chăn nuôi và Thú y tăng cường cán bộ kỹ thuật về cơ sở, trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn chuyên môn để các địa phương đang có ổ dịch chưa qua 21 ngày dập dịch triệt để.

Ngoài ra, Sở NN-MT lập các tổ kiểm tra, kiểm soát việc vận chuyển động vật, sản phẩm động vật ra vào tỉnh và vùng có dịch; phối hợp với các cơ quan chức năng siết chặt quản lý cơ sở giết mổ và các điểm kinh doanh gia súc trên địa bàn.

* Ông PHẠM KIM ĐĂNG, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp - Môi trường):

Xử lý nghiêm trường hợp giấu dịch

Đến đầu tháng 10-2026, cả nước ghi nhận 1.051 ổ DTHCP tại 679 xã, liên quan 11.809 hộ chăn nuôi, tập trung nhiều tại các tỉnh phía Nam: Cà Mau, Đồng Tháp, An Giang. Tổng số heo mắc bệnh là hơn 142.000 con, số chết và phải tiêu hủy là gần 146.000 con.

Để đảm bảo an toàn cho đàn heo nuôi, chủ động ứng phó với DTHCP dịp cuối năm, Bộ Nông nghiệp - Môi trường yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát, chủ động phát hiện, khoanh vùng và xử lý triệt để các ổ dịch. Các địa phương đẩy mạnh tiêm phòng, cập nhật đầy đủ, kịp thời số liệu dịch bệnh, thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học.

Cùng với đó, các cơ quan chức năng phải tăng cường kiểm soát hoạt động vận chuyển, buôn bán, giết mổ động vật. Bộ Nông nghiệp - Môi trường cũng đề nghị chính quyền, ngành chức năng các địa phương xử lý nghiêm các trường hợp giấu dịch, chậm báo cáo làm lây lan dịch bệnh, mua bán, vận chuyển heo bệnh, vứt xác heo chết ra môi trường. Các địa phương phải chủ động bố trí nguồn lực, xử lý dứt điểm ổ dịch ngay khi phát hiện, không để dịch lây lan diện rộng.

PHÚC VĂN ghi

Ông Nguyễn Trường Giang, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thủy sản TP Đồng Nai, khẳng định, địa phương đang huy động tối đa nguồn lực để dập triệt để các ổ dịch. Trong đó, việc chôn lấp, thiêu hủy được thực hiện nghiêm ngặt, tuyệt đối không chôn lấp ở gần sông, kênh, rạch, nguồn nước.

Đơn vị cũng đang thống kê chính xác số hộ nuôi, trang trại, tổng đàn để đưa vào hệ thống dữ liệu quản lý, kiên quyết không để tồn tại tình trạng chăn nuôi tự phát, không phép, làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch.

Ngành chăn nuôi TP Đồng Nai khuyến cáo, từ nay đến Tết Nguyên đán Đinh Mùi, DTHCP còn diễn biến phức tạp, tại các khu vực đang có dịch, chủ các trang trại, hộ nuôi cần tạm ngưng nuôi, ngưng thả con giống mới cho đến khi tình hình dịch bệnh được kiểm soát hoàn toàn.