Sống sát nhà máy điện, người dân mong được di dời

Quy mô nhà máy tăng, diện tích cách ly thu hẹp

Ngày 23-8, UBND tỉnh Lâm Đồng có văn bản số 14262/UBND-NNMT báo cáo Thủ tướng Chính phủ và đề xuất giải quyết vấn đề bụi, bụi than, mùi khét cùng tiếng ồn phát sinh từ Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân.

Theo quy hoạch ban đầu được phê duyệt năm 2007, Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân gồm 3 nhà máy nhiệt điện than, với tổng công suất 4.400MW, diện tích 355ha, trong đó có 10,84ha hành lang cây xanh cách ly khu dân cư.

Sau khi bổ sung Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 và Vĩnh Tân 4 mở rộng vào quy hoạch, tổng diện tích sử dụng đất của Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân tăng lên hơn 710ha, gấp đôi ban đầu.

Hiện nay, Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân có 4 nhà máy nhiệt điện đi vào vận hành thương mại với 7 tổ máy, tổng công suất phát điện đạt 4.284MW, gồm Vĩnh Tân 1, Vĩnh Tân 2, Vĩnh Tân 4 và Vĩnh Tân 4 mở rộng; riêng dự án Vĩnh Tân 3 chưa xây dựng.

Đáng chú ý, theo báo cáo của UBND tỉnh Lâm Đồng, diện tích dành cho hành lang cây xanh cách ly an toàn môi trường và kênh nắn dòng hiện chỉ còn 4,07ha, giảm so với 10,84ha hành lang cây xanh cách ly trong quy hoạch ban đầu.

Khoảng cách ngắn nhất từ hàng rào Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 mở rộng đến các hộ dân thôn Vĩnh Tân (xã Vĩnh Hảo) chỉ từ 80m đến 100m; khoảng cách từ kho than của Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 đến khu dân cư còn khoảng 450m.

Như vậy, trong khi quy mô diện tích của trung tâm điện lực tăng gấp đôi, diện tích được bố trí cho hành lang cách ly và kênh nắn dòng lại thấp hơn đáng kể so với diện tích hành lang cây xanh cách ly trong quy hoạch ban đầu.

Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu rà soát các lần điều chỉnh quy hoạch, việc bố trí khoảng cách cách ly và mức độ ảnh hưởng đến khu dân cư lân cận.

“Cử tri tại xã Vĩnh Hảo tiếp tục phản ánh về tình trạng bụi đen, mùi khét, tiếng ồn vào nhà các hộ dân sống gần khu vực giáp ranh với Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 và Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 mở rộng; kiến nghị sớm có giải pháp di dời các hộ dân đến nơi ở mới, nhằm bảo đảm người dân có môi trường sống tốt hơn và ổn định lâu dài”, văn bản của UBND tỉnh Lâm Đồng gửi Thủ tướng Chính phủ nêu rõ.

Sớm đánh giá tổng thể tác động

Thôn Vĩnh Tân hiện có hơn 400 hộ dân đang sinh sống gần Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân. Bà Lê Thị Mận, ngụ thôn Vĩnh Tân, cho biết tiếng ồn từ nhà máy gây rất nhiều phiền toái trong sinh hoạt, nghỉ ngơi.

Nhà cửa phủ đầy bụi, quét dọn không xuể. Bà Mận cũng như nhiều hộ dân trong thôn rất lo lắng về tình trạng sức khỏe nếu phải sống lâu ngày trong điều kiện có bụi khói và tiếng ồn như phản ánh.

Trao đổi với phóng viên Báo SGGP, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hảo Nguyễn Thanh Sang xác nhận người dân có rất nhiều phản ánh về tình trạng bụi khói, tiếng ồn. Các phản ánh đều đã được tổng hợp và báo cáo cấp có thẩm quyền.

Trong khi đó, về phía quản lý nhà máy, ông Vũ Thanh Hải, Giám đốc Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 và Vĩnh Tân 4 mở rộng, khẳng định các dự án đã có hồ sơ đánh giá tác động môi trường được phê duyệt, các chỉ số phát thải đều bảo đảm quy chuẩn và hiện chưa có báo cáo chính thức khẳng định nhà máy gây ô nhiễm đến mức bắt buộc phải di dời dân.

Đại diện Tổng công ty Phát điện 3 (EVNGENCO3, thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam) - đơn vị quản lý Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 2, Vĩnh Tân 4 và Vĩnh Tân 4 mở rộng - cũng khẳng định các nhà máy thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường theo đúng hồ sơ đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt.

Tuy nhiên, việc các thông số phát thải tại nhà máy đáp ứng quy chuẩn và việc môi trường sống tại khu dân cư có được bảo đảm hay không là hai vấn đề cần được đánh giá đầy đủ.

Ngoài khí thải từ các tổ máy, việc xác định mức độ ảnh hưởng còn phải xem xét các nguồn phát sinh bụi, tiếng ồn và tác động tổng hợp từ hoạt động của toàn trung tâm điện lực.

Từ ngày 23 đến 28-7-2026, Tổ giám sát do Bộ NN-MT thành lập theo Quyết định số 1839/QĐ-BNNMT ngày 21-5-2026 đã hoàn thành kiểm tra thực địa. Theo thông tin được nêu trong báo cáo, công tác kiểm kê tổng lượng bụi, khí thải và xây dựng mô hình lan truyền, phát tán đang được triển khai về thủ tục để xác định phạm vi tác động thực tế.

Trong bối cảnh người dân tiếp tục phản ánh tình trạng bụi, tiếng ồn và mùi khét, còn phía nhà máy khẳng định các thông số phát thải đáp ứng quy chuẩn, việc khẩn trương xác định mức độ ảnh hưởng môi trường và phạm vi tác động bằng kết quả đánh giá khoa học, khách quan là cơ sở quan trọng để có hướng xử lý thỏa đáng.

Vấn đề này cũng được đặt ra tại văn bản số 14262/UBND-NNMT ngày 23-8-2026 của UBND tỉnh Lâm Đồng. Cụ thể, UBND tỉnh kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ NN-MT khẩn trương hoàn thành dự án đánh giá tổng thể, xây dựng mô hình lan truyền, phát tán bụi, khí thải, tiếng ồn để xác định phạm vi ảnh hưởng, làm căn cứ đề xuất Chính phủ xem xét cơ chế, chính sách đặc thù.

Cùng với đó, tỉnh kiến nghị chỉ đạo Bộ NN-MT, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các chủ đầu tư lắp đặt thêm các trạm quan trắc môi trường; Bộ Công thương chủ trì, phối hợp rà soát, điều chỉnh quy hoạch Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân theo hướng mở rộng khoảng cách cách ly vệ sinh và đề xuất nguồn vốn di dời dân.

Trên cơ sở ý kiến của các bộ, ngành, UBND tỉnh Lâm Đồng sẽ điều chỉnh quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị để di dời các hộ dân giáp ranh, tạo khoảng cách cách ly an toàn và ổn định đời sống người dân.

Việc bảo đảm nguồn cung điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội là cần thiết, nhưng đồng thời phải bảo đảm môi trường sống và quyền lợi chính đáng của người dân trong khu vực chịu tác động.

Vì vậy, bên cạnh việc sớm hoàn thành đánh giá tổng thể, các cơ quan chức năng cần làm rõ phạm vi ảnh hưởng, phương án xử lý, trách nhiệm và nguồn lực thực hiện. Đây cũng là cơ sở để xác định những hộ dân cần di dời, tránh kéo dài tình trạng người dân phải sống trong lo lắng, chờ đợi.