Nhạc sĩ Trần Xuân Tiến sinh năm 1950, Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng. Ông nguyên là Trưởng ban Văn nghệ - Đài Tiếng nói Nhân dân TPHCM; nguyên Trưởng phòng Văn hóa Văn nghệ - Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM.
Nhạc sĩ Trần Xuân Tiến sinh ra ở Nghĩa Lộ (Quảng Ngãi). Ông học ở Đại học Văn Khoa Sài Gòn, là thành viên của Hội Sinh viên sáng tác, trực thuộc Tổng Hội Sinh viên Sài Gòn (1970).
Thời trẻ, ông từng là Đoàn trưởng Đoàn Văn nghệ sinh viên - học sinh Sài Gòn tham gia phong trào “Hát cho đồng bào tôi nghe”, cùng thời với các nhạc sĩ Tôn Thất Lập, Trần Long Ẩn, Trương Quốc Khánh, Nguyễn Văn Sanh…
Là một trong số ít nhạc sĩ có giọng hát hay, nhạc sĩ Trần Xuân Tiến được đánh giá là người vui tính. Ông được nhiều đồng nghiệp, bạn bè quý mến. Đề tài yêu thích của ông là những sáng tác về quê hương, đất nước. Đặc biệt, ông viết rất nhiều về tuổi trẻ và những năm tháng gắn bó với phong trào học sinh, sinh viên.
Năm 2021, nhạc sĩ Trần Xuân Tiến phối hợp Nhà xuất bản Trẻ tuyển chọn 100 tác phẩm ca khúc ưng ý nhất in thành tập sách nhạc Tổ quốc yêu thương. Tập sách với 3 chương: Bài ca tuổi trẻ, Tình ca quê hương, Ca khúc trữ tình. Ông từng cho biết, tập sách nhạc như là nhật ký của cuộc đời ông.
Trong số những Bài ca tuổi trẻ, ông ghi dấu trong loạt ca khúc: Bài ca tuổi trẻ - hát trong ngày xuất quân lực lượng Thanh niên xung phong TPHCM năm 1976 và thịnh hành trong suốt hơn 10 năm sau đó. Đường phố ta hôm nay viết về cuộc xuống đường biểu tình chống quân sự hóa học đường của chế độ Sài Gòn.
Tuổi trẻ miền Đông là bài hát chính thức của Liên hoan Thanh niên tiên tiến 6 tỉnh miền Đông Nam bộ lần 1 tại TPHCM năm 1994. Hành khúc chiến sĩ Trường Sa, Ta không thể ngồi yên… viết tặng các chiến sĩ đang chiến đấu và bảo vệ biên giới, vùng biển, vùng trời, hải đảo Tổ quốc.
Bên cạnh đó, ông còn sáng tác nhiều ca khúc viết cho sinh viên, đoàn viên, thanh niên với khí thế tuổi trẻ, sẵn sàng xông pha đến những nơi, vùng đất còn nhiều khó khăn để chung tay khai hoang, xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp, văn minh, nghĩa tình.
Dịp 30-4-2025, nhạc sĩ Trần Xuân Tiến giới thiệu đến khán giả ca khúc mới Ánh sao trong mắt mẹ viết cùng con gái Trần Xuân Mai Trâm. Đây là một ca khúc trữ tình, như lời tự sự về nỗi lòng của những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trong ngày kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
“Từ khi còn nhỏ, Trâm đã được cha mẹ nuôi dưỡng tâm hồn bằng âm nhạc, nhất là âm nhạc truyền thống cách mạng. Có lẽ vì vậy mà tình yêu quê hương, niềm tự hào truyền thống đấu tranh của cha ông đã thấm vào tâm hồn mình một cách tự nhiên, vô tư nhất”, nhạc sĩ Trần Xuân Mai Trâm bày tỏ.
Với những đóng góp lớn lao cho âm nhạc, nhạc sĩ Trần Xuân Tiến được vinh danh "Nhạc sĩ trọn đời vì âm nhạc Việt Nam" do Báo Người Lao Động trao tặng vào tháng 5-2025.
“Sự ra đi của ông là mất mát vô cùng to lớn đối với gia đình và tập thể Hội Âm nhạc TPHCM”, đại diện Hội Âm nhạc TPHCM chia sẻ.
Linh cữu nhạc sĩ Trần Xuân Tiến được quàn tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng chi nhánh phía Nam (số 5, đường Phạm Ngũ Lão, phường Hạnh Thông, TPHCM). Lễ nhập quan vào lúc 17 giờ, ngày 29-10.
Lễ viếng được tổ chức từ 18 giờ, ngày 29-10.
Lễ truy điệu vào lúc 7 giờ, ngày 31-10. Lễ động quan vào lúc 8 giờ ngày 31-10, sau đó đưa đi hỏa táng tại Trung tâm Hỏa táng Bình Hưng Hòa (phường Bình Hưng Hòa, TPHCM).
