Cái giá của cuộc chiến Iraq?

Cuộc chiến Iraq ngày càng trở thành mối bận tâm của người dân Mỹ. Ngay trước thời điểm Quốc hội (QH) Mỹ thảo luận về chiến lược mới về Iraq do Tổng thống George Bush công bố, trong đó có việc gởi thêm quân, tăng thêm ngân sách quốc phòng, cuối tuần qua một làn sóng phản đối đã lan rộng khắp nước. Iraq ngày càng hỗn loạn, xung đột tràn lan.

Hơn 600.000 người Iraq bị giết. Số lính Mỹ thiệt mạng đã hơn 3.000 người. Chi phí quốc phòng tăng vượt mức. Thâm hụt ngân sách quốc gia tăng cao. Người ta tự hỏi đâu là cái giá cho cuộc chiến Iraq? Làm cách gì để ra khỏi vũng lầy này?

Cuộc tuần hành dưới chân đồi Capitol

Biểu tình tại Washington đòi chấm dứt chiến tranh tại Iraq.

Hơn 100.000 người thuộc mọi tầng lớp, màu da, tôn giáo từ khắp các bang của nước Mỹ ngày cuối tuần đã đổ về Washington. Đoàn người tuần hành đòi chấm dứt chiến tranh, đưa quân đội trở về. Tham gia xuống đường có nhiều diễn viên nổi tiếng như Sean Penn và Tim Robbins, trong đó có diễn viên điện ảnh Jane Fonda nổi tiếng trong phong trào chống chiến tranh Việt Nam ngày nào.

Diễn viên Hollywood này, từng đến Hà Nội năm 1972, được mệnh danh “Jane Hà Nội”, nói: “Tôi đã không phát biểu trước các cuộc biểu tình phản chiến suốt 34 năm qua. Nhưng im lặng không còn là lựa chọn của tôi nữa. Tôi rất buồn, chúng ta vẫn phải làm thế này, chúng ta vẫn chưa rút ra được bài học từ cuộc chiến Việt Nam”.

Biểu tình dưới chân đồi Capitol, những người phản đối muốn QH, hiện do đảng Dân chủ điều hành, chặn đứng việc thực thi chiến lược mới của tổng thống, bao gồm việc gởi thêm 21.500 quân. Hôm 24-1, Ủy ban Đối ngoại Thượng viện đã ra nghị quyết không có tính ràng buộc phản đối chiến lược này, nhưng người biểu tình muốn QH làm hơn thế nữa, cả việc áp dụng biện pháp kiểm soát chi tiêu để ngăn cuộc chiến.

Canh bạc lớn cho cuộc chiến

Lần đầu tiên từ khi phát động cuộc chiến tranh Iraq, Tổng thống Bush đã thừa nhận có sự sai lầm về chiến lược. Ông tuyên bố: “Tình hình Iraq hiện nay là không thể chấp nhận được đối với nhân dân Mỹ, không thể chấp nhận đối với tôi. Tất cả những sai lầm đã mắc, trách nhiệm thuộc về tôi”. Sai lầm, nhưng...”còn nước còn tát”, trong 2 năm cuối nhiệm kỳ Tổng thống Bush vẫn quyết định tăng quân để cứu vãn sự thất bại.

Cùng với việc tăng quân là tăng ngân sách. Dự thảo ngân sách quốc phòng tài khóa 2008 mà Nhà Trắng sẽ trình QH vào tháng tới sẽ có khoản chi tiêu riêng cho các hoạt động của Mỹ ở Iraq và Afghanistan, dự kiến lên tới 600 tỷ USD trong tài khóa 2008, bắt đầu từ tháng 10-2007.

Bà mẹ Mỹ Pearl Lucas ở Georgia có con vừa mất ngày 20-1 tại Iraq.

Ngoài khoản chi kể trên, Nhà Trắng cũng dự kiến đề nghị QH chi bổ sung cho hoạt động của Mỹ ở Iraq và Afghanistan trong tài khóa hiện nay (kết thúc vào 30-9-2007) thêm 100 tỷ USD nữa. Như vậy tổng chi tiêu cho các hoạt động của Mỹ tại 2 nước này từ nay đến hết ngày 30-9-2008 sẽ lên tới 700 tỷ USD!

Báo điện tử Mỹ Kentucky so sánh, kết thúc cuộc chiến tranh Việt Nam năm 1975, cuộc chiến được xem là dài nhất nước Mỹ, phủ bóng đen lên di sản của 4 đời tổng thống, giết chết 58.000 lính Mỹ, chi phí lên đến 660 tỷ USD, tính theo giá trị tiền hiện nay.

Còn chi phí cho cuộc chiến tranh thế giới thứ 2 được ghi nhận là 600 tỷ USD, vào giữa 1943, nước Mỹ đã giúp kéo lực lượng Đức ra khỏi Bắc Phi, mở cuộc tấn công rộng lớn giúp giải phóng châu Âu và Nam Thái Bình Dương.

Trong khi đó cuộc chiến Iraq nhỏ hơn nhiều, diện hẹp hơn các xung đột trên và đến nay chưa kéo dài quá nhiệm kỳ của một tổng thống, nhưng cái giá đã vượt mức kỷ lục trong lịch sử. Và nếu Mỹ tiếp tục leo thang dính líu, cái giá của cuộc chiến tranh chắc chắn còn lớn hơn.

Ai trả giá cho cuộc chiến này?

Hàng trăm ngàn người Iraq vô tội đã bị giết tính từ đầu cuộc chiến đến nay. Mỗi ngày là một ngày đẫm máu khiến cho Iraq là nơi nguy hiểm nhất. Thượng nghị sĩ (TNS) Chuck Hagel bang Nebraska, thành viên duy nhất của đảng Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết của UB Đối ngoại Thượng viện Mỹ bác bỏ kế hoạch tăng quân tại Iraq, nói: “Tất cả chúng ta nên biết chắc chúng ta đang làm gì trước khi chúng ta đưa thêm 21.500 người Mỹ đến cái cối xay thịt đó”.

Còn Chủ tịch Hạ viện, bà Pelosi, nói người ta đã đưa những người con trai, con gái nước Mỹ đến đấy. Và bây giờ yêu cầu duyệt chi ngân sách bổ sung khẩn cấp, đặt QH trước việc không thể từ chối. Phát biểu của bà bị cho là cay độc.

Nạn nhân của cuộc chiến Iraq.

Tổng thống Bush nói với chính sách mới ông nghĩ sẽ thành công. Ông đề nghị cho ông cơ hội. TNS Chuck Hagel nói đây là chính sách đối ngoại cực kỳ nguy hiểâm sai lầm kể từ cuộc chiến Việt Nam.

Vấn đề chi phí này ngày càng nhạy cảm không chỉ ở những câu hỏi liệu nó có mua được thành công hay không mà còn vì kế hoạch mới này sẽ sớm chồng chất thêm chi phí cho các nỗ lực quân sự và tái thiết trong khi chẳng có mấy sự đáp lại tích cực về đầu tư. Iraq là nước lớn thứ hai thế giới về trữ lượng dầu mỏ.

Nước này đang ngồi trên 115 tỷ thùng dầu và vào khoảng 110 ngàn tỷ feet khối khí tự nhiên, nhưng với tình hình bất ổn liên miên nên Mỹ không thể “giúp khai thác” hiệu quả nguồn lợi này. Các nhà đầu tư tái thiết tại Iraq cũng rút dần.

Thêm nữa, theo Chủ tịch UB Ngân sách Hạ viện John Spratt, chi phí cho cuộc chiến tranh ở Iraq gia tăng có thể làm hỏng sự cải thiện tình trạng thâm hụt ngân sách liên bang. Văn phòng QH Mỹ (CBO) vừa dự báo: Thâm hụt ngân sách của Mỹ trong tài khóa 2007 là 172 tỷ USD, so với mức thâm hụt 319 tỷ USD của 2005.

Tuy vậy con số này chỉ đạt được với điều kiện QH Mỹ không chuẩn chi thêm tiền cho các hoạt động quân sự tại Iraq và Afghanistan. Nếu tăng thêm 100 tỷ USD thì thâm hụt ít nhất sẽ tương đương với mức 248 tỷ USD của tài khóa trước. Cho đến nay, cuộc chiến tranh Iraq đã móc của người đóng thuế Mỹ 379 tỷ USD trong khi chẳng biết bao giờ kết thúc. 

THI LÊ
(theo Kentucky.com, AP, BBC, Tehran Times)

Các tin, bài viết khác

Chuyện đó đây

Xét nghiệm máu phát hiện sớm ung thư

Cơ quan dịch vụ y tế công (NHS) của Anh vừa bắt đầu tiến hành cuộc thử nghiệm lớn nhất thế giới đối với phương pháp xét nghiệm máu Galleri của Công ty công nghệ sinh học Grail. Đây là phương pháp xét nghiệm có khả năng phát hiện sớm hơn 50 bệnh ung thư trước khi triệu chứng bệnh xuất hiện.

Chính trường thế giới

Chiến dịch tranh cử khó khăn

Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ sụt giảm mạnh chỉ 5 tuần trước bầu cử Quốc hội, những người đứng đầu Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) của Đức ngày 21-8 đã tổ chức một sự kiện đáng chú ý tại Trung tâm Tempodrom ở thủ đô Berlin nhằm thu hút sự ủng hộ của cử tri dành cho ứng cử viên thủ tướng chung của liên đảng: Chủ tịch CDU đồng thời là Thủ hiến bang Nordrhein-Westfalen, ông Armin Laschet.